Γιατί οι καλλιτέχνες ζωγράφιζαν αυτοπροσωπογραφίες; Η ιστορία της τέχνης μας διδάσκει ότι οι ζωγράφοι έμπαιναν σ’ αυτή τη διαδικασία κατ’ αρχάς για να εξασκηθούν πάνω σε φόρμες. Ειδικά στα πρώιμα στάδια της καριέρας τους ζωγράφιζαν τον εαυτό τους με σκοπό να παρουσιάσουν δείγμα της δουλειάς και των ικανοτήτων τους, με τον τρόπο αυτό, δηλαδή, έχτιζαν το πορτφόλιο τους.
Ο δεύτερος λόγος που ένας καλλιτέχνης επέλεγε την “οδό” της αυτοπροσωπογραφίας ήταν λόγω…οικονομικής στενότητας. Για παράδειγμα, περιπτώσεις σαν και αυτή του Βίνσετ Βαν Γκογκ δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να προσλάβουν μοντέλα για να ποζάρουν για χάρη τους (και κάπως έτσι σήμερα ξέρουμε πώς πραγματικά ήταν ο Βαν Γκογκ).
Ο τρίτος λόγος “ακουμπάει” σε υπαρξιακά ζητήματα και κάπως πιο ειδικά στην επιθυμία του ανθρώπου να δαμάσει τον θάνατο. Προσωπικά, αντιλαμβάνομαι τις αυτοπροσωπογραφίες σαν οπτικοποιημένες αυτοβιογραφίες, ως το πιο ειλικρινές πρόσωπο του καλλιτέχνη. Η Φρίντα Κάλο είχε δηλώσει σχετικά με την αντίληψη του εαυτού της μέσα από τα αυτοπορτρέτα της: “Ζωγραφίζω τον εαυτό μου, επειδή πολύ συχνά μένω μόνη μου και επειδή ο εαυτός μου είναι το άτομο που ξέρω καλύτερα”.
Σκοπός είναι να εντάξω την αισθητική των αυτοπορτρέτων μου σε πιο «επαγγελματικές» φωτογραφίσεις με σκοπό να φτιάξω ένα δυνατό portfolio που να μπορεί να σταθεί στο χώρο της μόδας.
Για όλα τα παραπάνω συνομίλησα με τη Νάσια Στουραΐτη, μια 23χρονη καλλιτέχνιδα που ασχολείται με τη φωτογραφία και δημιουργεί ιδιαίτερα αυτοπορτρέτα, τα οποία έχουν δημοσιευθεί σε έντυπα όπως η ιταλική Vogue ή στο «Portrait photography», ενώ έχει λάβει μέρος στη διεθνή έκθεση «Paris Photo Off» του Image Nation Paris, την εβδομάδα Photo Week του Παρισιού. Οι εικόνες που δημιουργεί μοιάζουν με μια εξερεύνηση, με έναν τρόπο έκφρασης της αισθητικής της, αλλά και το πώς η ίδια βλέπει τον εαυτό της. Τα δικά της self portraits μοιάζουν σαν ένα παιχνίδι με τις ταυτότητες, σαν να ανακαλύπτει πλευρές της ή να τις δημιουργεί καινούργιες εκ του μηδενός.
— Πότε ξεκίνησες να ασχολείσαι με τα αυτοπορτρέτα;
Πάντα είχα μια ιδιαίτερη αγάπη για τη φωτογραφία. Φαντάσου ότι ως παιδί ζήτησα από τους γονείς μου να μου πάρουν δώρο μια φωτογραφική μηχανή με την οποία έκανα συνεχώς λήψεις. Με τα αυτοπορτρέτα ξεκίνησα να ασχολούμαι το 2019 και χρησίμευσε ως μέσο διαφυγής από το βαρύ πρόγραμμα της Νομικής.
— Είναι ένα one woman show το αποτέλεσμα ή έχεις και ανθρώπους με τους οποίους συνεργάζεσαι π.χ για τα μαλλιά και το μακιγιάζ;
Τους τελευταίους μήνες έχω αρχίσει να συνεργάζομαι με κάποια άτομα, στυλίστες, ας πούμε. Μέχρι τώρα ήτανε εντελώς “one woman show”, κυρίως επειδή φωτογράφιζα τον εαυτό μου και δεν είχα ιδιαίτερο budget οπότε τα έκανα όλα μόνη μου.
— Όλο αυτό θα το έλεγες και “πολύ προσεγμένες selfie”;
Και ναι και όχι. Από τη μια δεν νομίζω ότι μπορώ να συγκρίνω τα αυτοπορτρέτα μου με μια selfie. Η δουλειά που κάνω είναι καθαρά καλλιτεχνική. Μπορείς να τη συγκρίνεις με τη δουλειά που κάνει κάθε φωτογράφος με ένα μοντέλο. Από την άλλη αναγνωρίζω ότι το κοινό στοιχείο είναι ότι εγώ βγάζω τον εαυτό μου, οπότε από αυτή την άποψη, ναι, μπορείς να το πεις selfie.
— Μπορείς να μας περιγράψεις τη διαδικασία ενός σετ; Έχεις κάποιο γκάτζετ ή κάποιο μόνιτορ με το οποίο ελέγχεις τις λήψεις;
Έχω μία κάμερα η οποία διαθέτει ενσωματωμένο wifi και συνδέεται με μία εφαρμογή στο κινητό. Η οθόνη του κινητού λειτουργεί σαν μόνιτορ. Βέβαια, πρέπει να κάνεις όλες τις ρυθμίσεις και το στήσιμο της κάμερας πριν ξεκινήσεις να ποζάρεις, αλλά το τελικό “κλικ” το πατάς από την οθόνη του κινητού βλέποντας παράλληλα το κάδρο. Σίγουρα αυτή η τεχνολογία με βοηθάει πάρα πολύ στη λήψη των αυτό-πορτρέτων μου.
— Πόσα “κλικ” μπορεί να χρειαστείς για τη σωστή λήψη, δεδομένου ότι γνωρίζεις τέλεια πια το πρόσωπο σου;
Δεν μπορώ να υπολογίσω τον αριθμό των κλικ. Εξαρτάται πάντα από το κόνσεπτ και τον βαθμό δυσκολίας υλοποίησης του. Υπάρχουν φορές που η ιδέα ξεκινάει από κάποιο ερέθισμα αλλά κατά τη διάρκεια της φωτογράφισης αλλάζει, εξελίσσεται και γίνεται κάτι άλλο. Το πρόσωπο μου το γνωρίζω αρκετά καλά με την έννοια ότι γνωρίζω τις γωνίες αλλά και το πώς φαίνεται το πρόσωπό μου ανάλογα με τον κάθε φωτισμό… Είναι καθαρά θέμα εμπειρίας, όσο περισσότερο βγάζεις το πρόσωπο σου τόσο καλύτερα το μαθαίνεις.
— Ανακαλύπτεις πράγματα για τον εαυτό σου μέσα από αυτή τη διαδικασία;
Υποθέτω πως ναι. Δεν είναι βέβαια ο σκοπός της δουλειάς μου να ανακαλύψω τον εαυτό μου. Αλλά μέσα από τη διαδικασία προκύπτουν και πολλά ζητήματα εσωτερικής αναζήτησης και εξερεύνησης τόσο σε υπαρξιακό αλλά και σε προσωπικό επίπεδο.
— Ποια είναι η βασική πηγή επιρροής σου, κάτι το οποίο καθόρισε την δουλειά σου ως τώρα και τι σε κινητοποιεί αυτό τον καιρό;
Επιρροή έχω κυρίως από την Τέχνη. Όλες οι μορφές της μπορούν να αποτελέσουν έμπνευση για μία φωτογράφιση. Αδυναμία βέβαια έχω στον κινηματογράφο και σε ορισμένους σκηνοθέτες που θαυμάζω την αισθητική τους και την καλλιτεχνική τους μάτια (Bergman, Almodovar, Sorrentino, κ.α). Εμπνέομαι όμως και από καθημερινά πράγματα, όπως μία βόλτα ή μία συζήτηση με ένα κοντινό μου άνθρωπο. Σίγουρα τα βιώματα της ζωής επηρεάζουν τη δουλειά μου καθώς επηρεάζουν τον τρόπο που βλέπω τον κόσμο γύρω μου. Τα παιδικά μου χρόνια μου έμαθαν να μη βλέπω τη ζωή στερεοτυπικά και να μη θεωρώ ότι η ομορφιά υπάρχει μόνο στο πλαίσιο των σημερινών προτύπων, αλλά και έξω από αυτά.
— Έχεις πολλές αναδημοσιεύσεις της δουλειά σου, για ποια είσαι πιο περήφανη;
Υπάρχουν αρκετά ξένα διαδικτυακά περιοδικά που αναδημοσιεύουν τη δουλειά μου ανά διαστήματα (π.χ. Vogue Italia), κι αυτό με ευχαριστεί ιδιαίτερα διότι με αυτό τον τρόπο τα πορτρέτα μου ταξιδεύουν σε άλλες χώρες. Δύο σημαντικά, για μένα, περιοδικά που έχουν κάνει αφιέρωμα στη δουλειά μου είναι το ελληνικό περιοδικό «Φωτογράφος» και ένα κινέζικο περιοδικό που λέγεται «Portrait photography». Η πιο σημαντική διάκριση ήταν η συμμετοχή μου στη διεθνή έκθεση «Paris Photo Off» του Image Nation Paris την εβδομάδα Photo Week του Παρισιού, τον Νοέμβρη του 2021. Γι’ αυτή την έκθεση επιλέχθηκε ένα αυτοπορτρέτο μου για να μπει ως επίσημη αφίσα της έκθεσης και αυτή ήταν η μεγαλύτερη τιμή που μπορούσαν να μου κάνουν. Είμαι πραγματικά ευγνώμων.
— Μετά τα αυτοπορτρέτα σειρά έχουν τα μοντέλα;
Η αλήθεια είναι ότι αυτή την περίοδο δουλεύω περισσότερο με μοντέλα, παρά με τον εαυτό μου. Σκοπός είναι να εντάξω την αισθητική των αυτοπορτρέτων μου σε πιο «επαγγελματικές» φωτογραφίσεις με σκοπό να φτιάξω ένα δυνατό portfolio που να μπορεί να σταθεί στο χώρο της μόδας.
Μικρό CV
H Νάσια Στουραΐτη είναι φωτογράφος. Έχει σπουδάσει Νομική και Επικοινωνία, τη Νομική την παράτησε λίγο πριν το τέλος, ενώ ολοκλήρωσε τις σπουδές στην Επικοινωνία. Αυτόν τον καιρό κάνει φωτογραφίσεις είτε για τα προσωπικά της project, είτε για για δουλειές που κλείνει.
INFO
https://www.instagram.com/nassias_/?hl=el
https://www.nassiastouraiti.com/
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
