Το βιβλίο που διαβάζουμε μαζί κι αυτή τη φορά, όπως κάθε Τετάρτη, είναι πάλι από την βραβευμένη πέρσι με το Νόμπελ Λογοτεχνίας Annie Ernaux. Πρόκειται για Το Γεγονός κι αφορά μια άμβλωση που έκανε σε νεανική ηλικία, την οποία αναφέρει περαστικά και στο βιβλίο της Ο νεαρός άνδρας.(που επίσης συζητήσαμε προηγουμένως για τη σχέση της με ένα πολύ νεαρότερό της άντρα στην διάρκεια της εμμηνόπαυσης).
Η πλοκή:
Το 1963, η εικοσιτριάχρονη Annie Ernaux μαθαίνει ότι είναι έγκυος. Η ντροπή την κυριεύει σαν πανούκλα: είναι ανύπαντρη και ξέρει πως μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη θα στιγματίσει την ίδια και την οικογένειά της. Μέσα σε συνθήκες παρανομίας κάνει έκτρωση με κίνδυνο της ζωής της. Αρκετά χρόνια αργότερα θα καταγράψει τις αναμνήσεις της, προσπαθώντας να κατανοήσει γιατί αυτή η εμπειρία τη σημάδεψε τόσο πολύ, τόσο βαθιά. Το γεγονός είναι η ιστορία αυτού του τραύματος, ενός τραύματος που δεν ξεπέρασε ποτέ.
Καθώς η ηρωΐδα, η ίδια η νεαρή συγγραφέας διαπιστώνει την καθυστέρηση της περιόδου της, πανικοβάλλεται κι αναμένει καθημερινά κρατώντας ημερολόγιο να έρθει η εμμηνορυσία ώστε να συνέλθει. Όταν επιστρέφει στο πατρικό της το άγχος της είναι η μητέρα της που θα διακρίνει την έλλειψή της στην πλύση των ρούχων της. Μια επίσκεψη σε γυναικολόγο θα της επιβεβαιώσει την εγκυμοσύνη κι ότι οι στομαχόπονοι που νιώθει είναι ναυτία εγκυμοσύνης.
Έγραψα στον Π. ενημερώνοντάς τον ότι ήμουν έγκυος και ότι δεν σκόπευα να το κρατήσω. Είχαμε αποχωριστεί αβέβαιοι για το μέλλον της σχέσης μας και ένιωθα ικανοποίηση που διατάραζα την ανεμελιά του, μολονότ δεν έτρεφα αυταπάτες για την βαθιά ανακούφιση που θα του προκαλούσε η απόφασή μου να κάνω έκτρωση. [σελ.19]
Η επιθυμία να καταγράψει αυτή την εμπειρία (που την καταδίωκε χρόνια μετά, στους ήχους και τις εικόνες που της θύμιζαν την εποχή εκείνη, γύρω από την δολοφονία του Κένεντι) ήταν ζωηρή. Της φαινόταν τρομακτικό πώς κατακλυζόταν από την επιθυμία αυτή να γράψει, πιάνοντας κι αφήνοντας το κείμενο επί δυο χρόνια. Όμως την παρακινούσε κάτι επιπλέον, ότι θα μπορούσε να πεθάνει προτού κάνει κάτι για “το γεγονός”, όπως η ίδια το τοποθετεί μέσα σε εισαγωγικά τονίζοντας τον χαρακτήρα του μοιραίου που είχε μέσα στη ζωή της. Κατά κάποιο τρόπο υποψιαζόμαστε ότι το βιβλίο αυτό που οραματίστηκε να γράψει, κι έγραψε φυσικά, λειτούργησε θεραπευτικά, λυτρωτικά, απελευθερωτικά. Μέσα από τούτη την αφήγηση, ο χρόνος γίνεται δράση και με παρασέρνει άθελά μου. Τώρα ξέρω ότι είμαι αποφασισμένη να φτάσω μέχρι τέλους, όποιο κι αν είναι το τίμημα, όπως ήμουν και τότε, στα εικοσιτρία μου, όταν έσκια τη γνωμάτευση του γιατρού.
Αναρωτιέται κι επιβεβαιώνει ότι το παράδοξο ενός ορθού -όπως το λέει- νόμου που σχεδόν πάντα υποχρεώνει τα πρώην θύματα να σωπαίνουν ουσιαστικά καλύπτει ό,τι συνέβη με την ίδια με πριν σιωπή. Αναφέρεται στην νομοθεσία που απαγόρευε τις εκτρώσεις κι επομένως οι ασκούντες εκτρωτικές πράξεις ή οι παρακινούντες σε αυτές υπόκεινται σε ποινή φυλάκισης. Όμως η Ερνό θα το τονίσει, το γεγονός είναι αλησμόνητο και με την φωνή της θα το αντιμετωπίσει στις αληθινές του διαστάσεις.
Και θα ξεκινήσει από την κοινωνική της καταγωγή, την ταξική υφή που εξηγεί εν μέρει την νοοτροπία της, την θεώρηση της κοινωνίας, το πώς της συνέβη αυτό που της συνέβη.
Μέχρι το περσινό καλοκαίρι είχα καταφέρει με τίμημα πολές προσπάθειες και ταπεινώεις -με θεωρούσαν τσουλί, ανάφτρα- να μην κάνω ολοκληρωμένο έρωτα. Τελικά όφειλα την σωτηρία μου στην βιαιότητα ενός πόθου, ο οποίος αν και έβρισκε ελάχιστη ικανοποίηση στο φλερτ, με έκανε να φοβάμαι ακόμα και το πιο αθώο φιλί. [σελ.26]
και κατόπιν
Μήτε το μπακαλορεά, μήτε το πτυχίο Φιλολογίας κατάφεραν να αποτρέψουν την αναπόφευκτη μοίρα της εργατικής τάξης -την κληρονομιά της φτώχειας- της οποίας το έμβλημα ήταν η ανύπαντρη μητέρα και ο αλκοολικός άντρας. Πιάτηκα στη φάκα κι αυτό που μεγάλωνε μέσα μου συμβόλιζε, κατά κάποιον τρόπο την κοινωνική αποτυχία. [σελ.27]
Άραγε πόσες γυναίκες ακόμη θεωρούν την εγκυμοσύνη εκτός πλαισίου γάμου κοινωνική αποτυχία ή ταξικό πρόσημο; Πόσο έχουν αλλάξει οι νοοτροπίες ώστε η “συγκράτηση” από το σεξ για νεαρές κοπέλες να επιφέρει κοινωνική κατάκριση ενόσω η κατάκριση για αθέλητη εγκυμοσύνη συνεχίζουν να αποτελούν πραγματικότητα;
Θα χαρώ να τα συζητήσουμε στα σχόλια.
Και συνεχίζουμε την επόμενη Τετάρτη 27/12 με το 3ο μέρος του πολύ ενδιαφέροντος αυτού βιβλίου.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
