To βιβλίο που διαβάζουμε μαζί, αυτή τη φορά από την βραβευμένη πέρσι με το Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ενρό (Annie Ernaux) είναι Ο Νεαρός Άνδρας. (Κλικάρετε το λινκ ή την εικόνα για να μεταφερθείτε στο Lifo shop για αγορά σε ασφαλές περιβάλλον)
Σε λιγοστές σελίδες (μόλις 40!), γραμμένες σε πρώτο πρόσωπο, η Annie Ernaux αφηγείται την ερωτική ιστορία της με έναν κατά πολύ νεότερό της άνδρα. Μια εμπειρία που, για λίγους μήνες, την έκανε ξανά το κορίτσι που «σκανδάλιζε τους γύρω του», το κορίτσι που ήταν άλλοτε. Ένα ταξίδι στον χρόνο, μια απoφασιστική καμπή. Ένα κείμενο συγκλονιστικό, αποκαλυπτικό, για τη σχέση της Annie Ernaux με τον χρόνο και τη γραφή. (από το οπισθόφυλλο)
Αυτό που συνήθως μου μένει από αρκετά βιωματικά βιβλία είναι οι φράσεις εισαγωγής ή οι προμετωπίδες που επιλέγουν οι συγγραφείς τους. Από το Πολύ νωρίς στη ζωή μου ήταν ήδη αργά της Marguerite Duras στον “Εραστή”, στο Ό,τι δεν καταγράφω, δεν περατώνεται, απλώς βιώνεται, της Annie Ernaux στο “O Νεαρός Άνδρας”. Φέρει μέσα της λοιπόν την έννοια της βίωσης σε μια αντίθεση προς την περάτωση. Δεν κουβαλά δηλαδή έννοια τέλους, έννοια χρονισμού, μου δίνει μια αίσθηση go with the flow (πάω με τη ροή), που είναι μια τόσο τελείως μη δυτική εμπειρία του χρόνου. Καθώς στη Δύση ο χρόνος είναι χρήμα, επομένως όλα φωτίζονται από την έννοια του σκοπού, του αριστοτελικού τέλους αν θέλετε, επομένως η κάθε εμπειρία παίρνει αποχρώσεις χρησιμότητας, αν απέφερε τελικά κάτι. Όμως πώς να χωρέσει ο έρωτας, και δη ο “απαγόρευμένος” από την πατριαρχική συνήθεια και τα εθιμικά που ανακυκλώνουμε στην ατέρμονη πορεία μας στη ζωή, μέσα σε χρησιμότητα και σε κουτάκια;
Ένας φοιτητής γράφει στην συγγραφέα, της γράφει πως θέλει να την γνωρίσει. Εκείνη θα συμφωνήσει. Θα συναντηθούν και θα περάσουν μια νύχτα μαζί. Θα εξελιχθεί σε μια σχέση Μαΐου-Δεκεμβρίου, όπως συνηθίζεται να λέγονται οι σχέσεις με διαφορά ηλικίας στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία. Είναι ο νεαρός άνδρας κι η μεγαλύτερη γυναίκα. Κι ας τους αφήνει απογοητευμένους κάθε φορά η θέαση ταινιών με την θεματολογία αυτή, καθώς η καθημαγμένη γυναίκα, η εγκαταλελειμμένη, καθόλου δεν αντανακλά αυτό που ζουν μαζί, όπως το σχολιάζει η συγγραφέας -η οποία ανατρέχει ακόμη και στο αντίπαλο δέος του κλασσικού Chéri της πολυθρύλητης γαλλίδος συγγραφέως Colette για να ανασκαλέψει την βίωση της δυναμικής 100 και πλέον χρόνια μετά.
Πώς όμως αποφασίζει η συγγραφέας, ώριμη κι έμπειρη, να μπει σε μια τέτοια σχέση εξαρχής;
“Συχνά έκανα έρωτα για να υποχρεώσω τον εαυτό μου να γράψει. Μες στην κούραση, στην εγκατάλειψη που ακολουθεί, γύρευα να βρω λόγους για να μην περιμένω πια τίποτε από τη ζωή. Ήλπιζα πως όταν θα τελείωνε η πιο βίαιη απ’ όλες τις προσμονές, εκείνη του οργασμού, θα ένιωθα την σιγουριά πως δεν υπήρχε άλλη υπέρτατη ηονή από αυτή της συγγραφής ενός βιβλίου. Ίσως ετούτη ακριβώς η επιθυμία να ριχτώ στη συγγραφή -που δίστζα να επιχειρήσω εξαιτίας του εύρους της – με ώθησε να προσκαλέσω τον Α. στο σπίτι μου για ένα ποτό ύστερα από ένα δείπνο στο εστιατόριο όπου, από ντροπαλότητα, είχε μείνει σχεδόν βουβός. Ήταν κοντά τριάντα χρόνια μικρότερός μου.” [σελ.9]
Η δίψα για δημιουργία, η επιθυμία για μετουσίωση κατακλύζουν την συγγραφέα, που σε άλλο σημείο αναφέρει: “Μου άρεσε να φαντάζομαι πως ήμουν εκείνη που μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή.” [σελ 20]
Πρόκεται για εξουσιαστική μανία άραγε; Η επιβολή της μούσας στο αντικείμενο της επιρροής της; Ή είναι κάτι πιο σύνθετο και πιο διαδραστικό και για τους δύο; Το παρόν και το παρελθόν, όπως και το μέλλον συμπλέκονται σε μια ιστορία που κυλά με διαφορετική ροή για καθέναν τους.
“Από ορισμένες απόψεις -της λογοτεχνίας, του θεάτρου, των αστικών συνηθειών- ήμουν η μυήτριά του, αλλά αυτό που εκείνος με έκανε να ζω ήταν επίσης μια εμπειρία μύησης. Ο κυριότερος λόγος που ήθελα να συνεχίω την ιστορία είναι ότι είχε, κατά κάποιον τρόπο, ήδη συμβεί, κι εγώ ήμουν η ηρωΐδα αυτής της μυθοπλασίας.” [σελ.20]
Την προσεχή Τετάρτη 29/11 σας περιμένω για να το συζητήσουμε λίγο ακόμη!
Σας περιμένουμε τις Τετάρτες στο ampa book club για να συζητάμε για καλά βιβλία!
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
