Η αναγνωστική λέσχη του AMPA BOOK CLUB έχει μέχρι στιγμής διαβάσει μια πλειάδα καλών βιβλίων με θέματα που απασχολούν το γυναικείο κοινό.(Πατώντας το σύνδεσμο πλοηγείστε στο tag)
Το βιβλίο που ξεκινήσαμε να διαβάζουμε τώρα είναι Ο Εραστής της Μαργκερίτ Ντυράς (Marguerite Duras). Ένα βραβευμένο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της μεγάλης γαλλίδας συγγραφέως. Μια ιστορία ερωτικής μύησης και αισθησιακής αφύπνισης στην αποικιακή Ινδοκίνα του Μεσοπολέμου που θέτει τα θέματα των ορίων, της συναίνεσης, της ανηλικότητας, του ερωτισμού, της διαφορετικότητας και της μείξης και σύγκρουσης των πολιτισμών.
“Στην αποικιακή Ινδοκίνα του Μεσοπολέμου, ένα λευκό δεκαπεντάχρονο κορίτσι συνάπτει σχέση με έναν πλούσιο, πολύ μεγαλύτερό της, Κινέζο. Η σχέση τους εναντιώνεται στους κοινωνικούς κανόνες και στις φυλετικές διακρίσεις και είναι, συνεπώς, καταδικασμένη σε αδιέξοδο, το οποίο δεν θα αργήσει να έρθει όταν η νεαρή επιστρέψει οριστικά στη Γαλλία.
Το πολυδιαβασμένο (1.500.000 αντίτυπα), πολυβραβευμένο (μεταξύ άλλων τιμήθηκε με το Βραβείο Goncourt το 1984) και πολυμεταφρασμένο (σε 43 γλώσσες) αυτό βιβλίο περιέχει αυτοβιογραφικά στοιχεία και εντυπωσίασε το κοινό, όχι μόνο για το θέμα του, αλλά και για τη γραφή του, η οποία συνδυάζει μια γλώσσα σκληρή και κυνική, με εκρήξεις λυρισμού.
Μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη το 1992 από τον Ζαν-Ζακ Ανό.” (από το σημείωμα του εκδότη)
Περισσότερες πληροφορίες εδώ.
Μια εμβληματική φράση τίθεται ως προμετωπίδα, παρόλο που δεν είναι τεχνικώς η προμετωπίδα.
“Πολύ νωρίς στην ζωή μου ήταν πολύ αργά“.
Πέρα από τη θεματολογία, το πολύ ενδιαφέρον με την Ντυράς είναι η στακκάτο γραφή της που καρκινοβατεί ανάμεσα στο τετριμμένο και το διεισδυτικά ειλικρινές. Σχεδόν μηχανιστική στο ξετύλιγμα σύντομων περιόδων, χωρίς πολλά επίθετα, απροκάλυπτα οξεία και κοφτερή. Πρόκειται για μια γραφή που επειδή μιλάει για μύχια αυτοβιογραφικά γεγονότα με ένα σχεδόν αποξενωμένο ύφος αποκτά μια ευρύτερη σημασία: μας φέρνει αντιμέτωπους με την δική μας επιθυμία και την δική μας αποξένωση. H αφήγηση μέσω αναμνηστικών και φωτογραφιών, της ίδιας να διασχίζει τα νερά με το ποταμόπλοιο στον ποταμό Μεκόνγκ, περιπλέκεται σε όλο το μυθιστόρημα Ο Εραστής.
Μοιάζει με την αναπόληση, καθώς επίσης και το ξεγύμνωμα, της νεότητας από μια εβδομηντάχρονη, ακριβώς επειδή είναι η αναπόληση και το ξεγύμνωμα της νεότητας από μια εβδομηντάχρονη. Το μυθιστόρημα κυκλοφορεί στην γαλλική το 1984. Μεταφράζεται ένα χρόνο μετά στην αγγλική. Γίνεται τεράστια επιτυχία και το 1992 γυρίζεται σε κινηματογραφική διασκευσή, σε σκηνοθεσία Ζαν Ζακ Αννώ, με αποτέλεσμα που δεν ικανοποίησε τη Ντυράς.
«Ο εραστής είναι ένα σωρό σκατά», είπε στον Annaud όταν οι δυο τους συνεργάζονταν για την κινηματογραφική μεταφορά. «Είναι ένα μυθιστόρημα αεροδρομίου. Το έγραψα όταν ήμουν μεθυσμένη».
Η ίδια εξεπλάγη από τον έπαινο που έλαβε Ο Εραστής. Απέρριψε το βιβλίο, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να το ξαναγράψει, με τη μορφή σημειώσεων σε μια ταινία, ως The North China Lover. Και η Laure Adler, στην μη εξουσιοδοτημένη βιογραφία της Marguerite Duras: A Life, γράφει ότι η συγγραφέας είχε σκληρά λόγια να πει σχετικά.
«Ο εραστής είναι ένα σωρό σκατά», είπε στον Annaud όταν οι δυο τους συνεργάζονταν για την κινηματογραφική μεταφορά. «Είναι ένα μυθιστόρημα αεροδρομίου. Το έγραψα όταν ήμουν μεθυσμένη».
Όποιος γνωρίζει κάτι για την ζωή της Ντυράς ξέρει ότι πάλευε με τον αλκοολισμό. Όχι, όμως, δεν είναι έτσι όπως το λέει το βιβλίο. Κατανοώ όμως γιατί το είπε.
“Ήμουν δεκαπέντε και μισό“, μας λέει, κι η φράση είναι ανατριχιαστικά παρόμοια με την ομολογία του Χάμπερτ Χάμπερτ, όμως εδώ είμαστε σε άλλο πλαίσιο ευτυχώς, παρόλο που η ανηλικότητα της ηρωϊδας προκαλεί τις πιο ευαίσθητες από τις χορδές του μυαλού μας σήμερα που τα θέματα αυτά θέτουν δικούς τους προβληματισμούς. Κι ορθώς.
Λεπτομέρειες όπως τα μεταξωτά φορέματα που παίρνει δεύτερο χέρι από τη μητέρα της, δασκάλα στη Σαϊγκόν, τα σανδάλια της που φορά χωρίς κάλτσες, η φεντόρα που φορά ως καπέλο παρόλο που είναι αντρικό, ακόμα κι η πούδρα Houbigant που είναι η μυστηριακή της πόλη στον κόσμο της κοκεταρίας των ενηλίκων αποκτούν μια σημασιολογία πέραν του αμιγώς προσωπικού. Κάθε αντικείμενο μιλά για την σχέση της με κάποιο άτομο της οικογένειά της, που φαίνεται να την καθορίζει. Η μητέρα, αυστηρή, που οραματίζεται την εκπαίδευσή της, αλλά που την εκθέτει σε κινδύνους. Ο μεγάλος αδερφός, επικίνδυνος λόγω της ψυχοπαθολογίας του, αγαπημένος της μάνας, απομακρυσμένος για να σωθούν τα άλλα δυο παιδιά. Ο μικρός αδερφός, που η Μαργκερίτ τον αγαπά.
Μια εμβληματική φράση τίθεται ως προμετωπίδα, παρόλο που δεν είναι προμετωπίδα. “Πολύ νωρίς στην ζωή μου ήταν πολύ αργά“. Έρχεται ως ακολούθημα της εισαγωγικής εικόνας της συγγραφέος, μια συνάντηση με έναν άντρα που της λέει ότι όλοι λένε ότι ήταν όμορφη νέα, αλλά εκείνος την προτιμά μεγάλη, προτιμά το πρόσωπό της έτσι όπως είναι τώρα, ρημαγμένο.
Σε ένα flash back αναλύει πως της αρέσει το γηρασμένο της πρόσωπο, αναγνωρίζει τον εαυτό της σε αυτό. Κι ότι ήδη απο τα 18 ήταν πια μεγάλη. “Ανάμεσα στα 18 και τα 25 το πρόσωπό μου πήρε μια νέα κατεύθυνση”, γράφει. Κι αναφορές στον αλκοολισμό της και τις καταχρήσεις επανέρχονται εδώ κι εκεί μέσω της χρονικής ασυγχρονίας της αφήγησης.
Η σημασία της ηλικίας και του ρημάγματος, ψυχικού κι αισθητικού, παίζει βαρύνοντα ρόλο στην αφήγηση της εβδομηντάχρονης και μοιάζει αρχικώς κάπως χαοτική η αναπήδηση από χρόνο στο χρόνο, όμως είναι ακριβώς η σχέση με το χρόνο που έχει η ίδια η συγγραφέας. Ο Εραστής άλλωστε είναι το 48ο βιβλίο της, ανάμεσα σε μυθιστορήματα, δοκίμια και σενάρια. Αυτό μπορεί να ξενίσει, μπορεί όμως και να γοητεύσει, όπως κάνει σε μένα προσωπικά. Ουσιαστικά, παρόλο που ο (Κινέζος) εραστής είναι στον τίτλο και στην πλοκή, το κέντρο βάρους της αφήγησης δεν είναι ο έρωτας και τα 2/3 του βιβλίου είναι σχετικά με την συνειδητοποίηση μιας γυναίκας της εαυτής της. Πρόκειται για την αντιμετώπιση των δικών της επιθυμιών, των δικών της αποφάσεων και των δικών της αντιφάσεων. Των μαχών εξουσίας (ανάμεσα σε ράτσα, κάστα, οικογένεια και κοινωνική θέση) και της θέσης της μέσα σε αυτές. Κι αυτό το κάνει βαθιά φεμινιστικό κι ειλικρινές.
Ραντεβού εκτάκτως την Τετάρτη 24/1 στο AMPA BOOK CLUB για το δεύτερο μέρος!
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
