To πρώτο βιβλίο που αναλάβαμε να συζητήσουμε στο Ampa Book Club είναι η Carol της Patricia Highsmith για το μήνα Σεπτέμβριο. Στο τέλος της ανάρτησης ανακοινώνουμε και το νέο βιβλίο που θα διαβάσουμε τον Οκτώβριο! Κάθε Τετάρτη θα έχουμε μια ανάρτηση με κάποιους προβληματισμούς και sparknotes. (Όλες οι αναρτήσεις μας συγκεντρωμένες στο tag Ampa Book Club. )
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Πατρίτσια Χάισμιθ, “Κάρολ”.
Τα δύο πρώτα μέρη της συζήτησης βρίσκονται στο Μέρος 1ο και Μέρος 2ο.
Aφήσαμε τις δύο ηρωίδες να ταξιδεύουν προς τη Δύση και να περνούν χρόνο και συναισθηματικές μεταπτώσεις καθώς η Κάρολ παλεύει για την επιμέλεια της κόρης της. Η αποκάλυψη μιας λεσβιακής σχέσης την περίοδο εκείνη θα της στοίχιζε το παιδί της. Κατά κάποιο τρόπο το ταξίδι τους είναι παρόμοιο, κι αντίθετο μ’εκείνο της Lolita του Ναμπόκοφ, καθώς η απόδραση είναι στον πυρήνα και των δύο, όμως οι δυο σχέσεις είναι εντελώς διαφορετικές: το πλέγμα χειραγώγησης και κακοποίησης εκλείπει στην Carol.
Eντούτοις, υπάρχουν εξουσιαστικές τάσεις ανάμεσά τους;
Στο 2ο μέρος έθιξα την σκηνή με το ζεστό γάλα που προσφέρει η Κάρολ στην Τερέζ στο σπίτι της πρώτης και την μητρική χροιά μιας τέτοιας κίνησης. Όμως, κι ενώ κάθε συνάντησή τους διέπεται από μια παράξενη ατμόσφαιρα, γιατί η Τερέζ επέστρεφε μετά από τις πολλές περίεργες αυτές συναντήσεις με την Κάρολ; Μέχρι που μάθαμε περισσότερα για την Τερέζ. Τότε όλα φάνηκαν να μπαίνουν στη θέση τους. Ήταν αγάπη. Ήταν ζωή. Ήταν τα πάντα για κείνη. Η Τερέζ ερωτεύεται με την πρώτη ματιά. Η δύναμη του συναισθήματος είναι τόσο ισχυρή που απλά την αποδέχεται με τρόπο που θα μπορούσε να αποδοθεί σε ένα ετεροφυλόφιλο ρομάντζο της εποχής κι η Highsmith έτσι το απεικονίζει. Η Κάρολ αισθάνεται την έλξη, αλλά, νομίζω, είναι αρκετά ώριμη και έμπειρη ώστε να διασκεδάζει με αυτό, γιατί ήδη ξέρει τι ακριβώς είναι. Έτσι απολαμβάνει την κολακεία, αλλά δεν το παίρνει στα σοβαρά. Σίγουρα δεν φαντάζεται να ζουν μαζί. Λίγο πολύ μέχρι να πάνε ταξίδι, η Κάρολ προσπαθεί να ενθαρρύνει την Τερέζ να μείνει μαζί με τον φίλο της.
Η Κάρολ είναι συνεχώς κάπως οξύθυμη και η κριτική των σχεδίων της Τερέζ για το θέατρο εμπίπτει στο μοτίβο του να απωθήσει κάπως την Τερέζ αρχικά. Και υπάρχουν μπαγκάζια γύρω από τον χωρισμό της με την Άμπι και την αλληλεπίδραση της Άμπι με την Τερέζ. Επίσης μου φαίνεται ότι συνειδητοποιεί πιο βαθιά τις συνέπειες ενός ρομάντζου.
Καθώς διαβάζεις γίνεσαι μάρτυρας αυτής της σχέσης, όχι μέρος αυτής. Ξεχνάς ότι είναι δύο γυναίκες, ξεχνάς πόσο κρύα φαίνεται να είναι η Κάρολ (τις περισσότερες φορές περιγράφεται μόνο πώς κρατιούνται από το χέρι) και πώς η Τερέζ φαίνεται να έχει περισσότερη εμμονή με την Κάρολ από οτιδήποτε άλλο. Ακόμα κι όταν υπάρχει ορατός κίνδυνος, όπως όταν ο σύζυγος της Κάρολ προσλαμβάνει ντετέκτιβ για να την παρακολουθήσει και μέσω της αποκάλυψης να την εξοβελίσει στην επιμέλεια του παιδιού. Σχεδόν σε κάθε μυθιστόρημα υπάρχει ένας άντρας που δεν δέχεται το όχι για απάντηση και που κατηγορεί τη γυναίκα για την άρνησή της να είναι μαζί του. Τροφή για σκέψη.
Η Τερέζ δεν κουνήθηκε ούτε στιγμή.
Η Κάρολ της έριξε μια ματιά. «Θα πας?»
Η Τερέζ πέρασε ευκίνητα με τα παντελόνια της πάνω από την πλάτη του καθίσματος και έσυρε τη γαλάζια βαλίτσα στο κάθισμα. Άνοιξε τα κουμπώματα και έβγαλε το πουλόβερ με το όπλο. «Απλώς δώσε μου το», είπε ήρεμα η Κάρολ. «Το θέλω στην πλαϊνή τσέπη».
Άπλωσε το χέρι της στον ώμο της και η Τερέζ έβαλε τη λευκή λαβή του όπλου μέσα σε αυτό και σύρθηκε ξανά στο μπροστινό κάθισμα. Ο ντετέκτιβ τους ακολουθούσε ακόμα, μισό μίλι πίσω τους, πίσω από το άλογο και το αγροτικό βαγόνι που είχε στρίψει στον αυτοκινητόδρομο από έναν χωματόδρομο.
Επιπλέον η ταξική σύγκρουση μεταξύ των δύο γυναικών αντισταθμίζει την κύρια συναισθηματική πλοκή. Eνίοτε, σε συνδυασμό με την διαφορά ηλικίας (η Τερέζ είναι 19, ενώ η Κάρολ στα μέσα της δεκαετίας των 30) οδηγεί σε αυτό που αρκετές ριζοσπαστικές φεμινίστριες εξέλαβαν ως εξουσιαστική σχέση. Δεν είναι άβουλη η Τερέζ, πάντως.
Ενώ εξερευνά τον κόσμο ως μια νεαρή λεσβία που προσπαθεί να βρει τη θέση της σε έναν κόσμο που κυριαρχείται από ετεροφυλόφιλους άνδρες, η Τερέζ δεν αισθάνεται ποτέ υποχρεωμένη να συμμορφωθεί. Θέλει να βρει τη δική της ταυτότητα και τη δική της ζωή, παραμένοντας πιστή στον εαυτό της και τη σεξουαλικότητά της.
Η κανονικοποίηση των χαρακτήρων που προσφέρει η Highsmith (πραγματικά όντα με καθημερινές διαστάσεις στην υπόλοιπη ζωή τους, χωρίς μοναδικό εστιασμό στην σεξουαλικότητά τους) αποτελεί την απαρχή της αλλαγής. Κανονικοποιώντας τις ηρωίδες προκαλεί την αποδοχή στον αναγνώστη.
Πώς είναι φεμινιστικό; Είναι κυρίως ένα βιβλίο στο οποίο υπάρχει μια αόριστη αίσθηση ότι μια γυναίκα μπορεί να συνεισφέρει στο πεπρωμένο της, ότι έχει ελπίδα ευτυχίας και κάποιας επιτυχίας.
-Δεν ξέρω. Δεν ξέρω πώς το εννοείς αυτό.
-Εννοώ, λυπάσαι;
-‘Οχι. Θα έκανα πάλι το ίδιο; Ναί.
-Εννοείς με κάποια άλλη ή με αυτήν;
«Μαζί της», είπε η Τερέζ. Η γωνία του στόματός της ανέβηκε χαμογελώντας.
-Αλλά το τέλος ήταν ένα φιάσκο.
-Ναί. Θέλω να πω ότι θα περνούσα και μέχρι το τέλος.
-Και το περνάς ακόμα.
Η Τερέζ δεν είπε τίποτα.
Και ο εναλλακτικός τίτλος του βιβλίου;
Αρχικά το βιβλίο ονομαζόταν The Price of Salt (Το αντίτιμο του αλατιού). Η λέξη salt/αλάτι ορίζεται από το λεξικό Merriam-Webster ως: «…. ένα συστατικό που δίνει άρωμα, πικάντικη γεύση ή άρτυμα». Θυμίζει ιδιαίτερα την βιβλική έκφραση από την Επί του Όρους Ομιλία για το αλάτι της γης: «Υμείς εστέ το άλας της γης· εάν δε το άλας μωρανθή, εν τίνι αλισθήσεται.» Είναι ενδιαφέρουσα η αναλογία της Highsmith, όπου στην θέση των πρώτων χριστιανών μπαίνουν τα άτομα με λοατκι διαφορετικότητα. Μια σκέψη επαναστατική για την δεκαετία του 1950 στη συντηρητική Αμερική! Ή θα μπορούσαμε ακόμη να εστιάσουμε στο πρώτο συστατικό του τίτλου, το αντίτιμο, όπως σχετίζεται με αυτήν την ιστορία, δηλαδή το τίμημα (η θυσία) που πλήρωσαν αυτές οι γυναίκες για να ζήσουν τη ζωή τους με ειλικρίνεια.
Τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων άρχισαν να αποκτούν σημασία μόλις το 1954 με το σχηματισμό της επιτροπής Wolfenden. Στις 26 Ιουνίου 2015, πάνω από εξήντα χρόνια μετά τη δημοσίευση του Carol/The Price of Salt, ο γάμος ομοφύλων νομιμοποιήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος μπήκε στο Facebook και στο Twitter για να γιορτάσει με το hashtag #lovewins
Ποιά άλλα στοιχεία σας έκαναν εντύπωση στην Carol και πώς σας φάνηκε γενικά το βιβλίο; Τι θα θέλατε να προσθέσετε; Σχολιάστε κάτω από την ανάρτηση!
Tην επόμενη Τετάρτη 4/10 θα μιλήσουμε για το επόμενο βιβλίο του Ampa Book Club, για το μήνα Οκτώβριο. 🙂 Πρόκειται για ένα βιβλίο Κοινωνιολογίας, σύντομο και γρήγορο πάντως (μόλις 104 σελίδες!) για μια πρόταση με σύγχρονους προβληματισμούς.
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Φεμινισμός για το 99%, Μανιφέστο (Τσίντσια Αρούτσα”, εκδόσεις Εκτός Γραμμής)
Φεμινισμός για το 99% Μανιφέστο
Μετάφραση: Γιώργος Καλαμποκάς
Σελίδες: 104
“Πώς θα είναι ο φεμινισμός του 21ου αιώνα; Το νέο κύμα μαχητικού φεμινισμού που ξεσπά σε κάθε γωνιά του πλανήτη απαντά στο ερώτημα διεκδικώντας την ανατροπή της έμφυλης καταπίεσης μέσα από τον αγώνα για την ανατροπή του καπιταλισμού· του συστήματος που συναρθρώνει την ταξική εκμετάλλευση με την έμφυλη βία, τον ρατσισμό και την αποικιακή βία, τον πόλεμο και τον ιμπεριαλισμό, την περιβαλλοντική καταστροφή.
Είναι ένας φεμινισμός ευθέως ανταγωνιστικός προς τον φιλελεύθερο φεμινισμό, ο οποίος οραματίζεται ίσες ευκαιρίες στην κυριαρχία και στη διαχείριση της εκμετάλλευσης, επιχειρώντας να αποπολιτικοποιήσει τους αγώνες για την έμφυλη δικαιοσύνη και να θέσει τον φεμινισμό στις υπηρεσίες του κεφαλαίου.” (από την περιγραφή)
Ως την επόμενη Τετάρτη, λοιπόν!
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Ρένα μου αυτό δεν είναι βιβλίο κοινωνιολογίας. Φιλοσοφικό το λες μέσες άκρες αν μπορείς να αντέξεις την κοινοτοπία της Fraser, φτηνό τσιτάτο για άτομα που όλη τους η γνώση και σχέση με τις κοινωνικές επιστήμες συνοψίζεται στη λέξη πατριαρχία. Δεν αντέχουμε άλλα πονεμένα για το λευκό άντρα και τον εγγενή, αποικιακό επεκτατισμό του Πολωνού βοσκού. Ρίξε μας μια Τζέην Ώστεν ή μια Αγκάθα Κρίστι να ξεχαστούμε 🙂
Έλενα εδώ. Μιας κι είναι μικρό κι εύληπτο, θα το διαβάσουμε επί τροχάδην, και βλέπουμε κατόπιν πώς θα πορευτούμε.
Άλλωστε δεν είναι ανάγκη να επικροτούμε το επ’ανάγνωση βιβλίο, μπορούμε να κάνουμε και αποδόμηση. 😉