To πρώτο βιβλίο που αναλάβαμε να συζητήσουμε στο Ampa Book Club είναι η Carol της Patricia Highsmith για το μήνα Σεπτέμβριο.
Κάθε Τετάρτη θα έχουμε μια ανάρτηση με κάποιους προβληματισμούς και spark notes.
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Πατρίτσια Χάισμιθ, “Κάρολ”.
To πρώτο μέρος της συζήτησης μας βρίσκεται εδώ:
Σήμερα θέλω να συζητήσουμε λίγο την γνωριμία και τον συμβολισμό στη σχέση της Τερέζ/Τερίζ και της Κάρολ.
Mια μέρα μια όμορφη ξανθιά γυναίκα, η Κάρολ, έρχεται στο τμήμα της Τερέζ για να αγοράσει μια κούκλα για την κόρη της. Η νεαρή Τερέζ έλκεται σωματικά από τη μεγαλύτερη (η Highsmith κάνει μια όμορφη περιγραφή όταν την παρατηρεί, εκείνη και τους ντελικάτους αστραγάλους της, να απομακρύνονται από τον πάγκο του καταστήματος) και της στέλνει μια χριστουγεννιάτικη κάρτα. Η Κάρολ απαντά και οι δύο γυναίκες συναντιούνται για καφέ. Μετά την αρχική συνάντηση, οι δύο γυναίκες συνεχίζουν να συναντιούνται με την Kάρολ να παίρνει συχνά την Τερέζ στο σπίτι της. Η Τερέζ ερωτεύεται την Κάρολ, ωστόσο δεν γνωρίζει πόσο αυτό μπορεί να είναι μονόπλευρο.
Ενώ οι συναντήσεις μεταξύ των δύο γυναικών συνεχίζονται, κι ενώ ο σύντροφος της Τερέζ (ο Ρίτσαρντ) την βοηθά στην εξέλιξη στην σκηνογραφία με τις γνωριμίες του, κι ενώ οι γονείς του την καλοδέχονται, το κενό της Τερέζ στο πώς νιώθει για εκείνον παραμένει. Σκέφτεται μόνο την Κάρολ, η οποία όμως βρίσκεται εν μέσω διαζυγίου και μάχης για την επιμέλεια με τον εν διαστάσει σύζυγό της, Χάρτζ. Τότε είναι που η Κάρολ αποφασίζει να πάει ένα οδικό ταξίδι δυτικά (η παντοτινή ονείρωξη των αμερικάνικων μυθιστορημάτων κι οδοιπορικών…) και προσκαλεί την Τερέζ να έρθει μαζί της. Πριν φύγει, ο Ρίτσαρντ (που καταλαβαίνουμε ότι γνωρίζει, αλλά το αποδίδει σε μια φάση της Τερέζ, έναν “έρωτα ενός κοριτσόπουλου” όπως το αποκαλεί) της στέλνει ένα τηλεγράφημα υπενθυμίζοντάς της ότι την αγαπά. Η μητέρα του Ρίτσαρντ από την άλλη της στέλνει ένα λευκό φόρεμα που μοιάζει με νυφικό (…).
Εδώ μάλιστα έχουμε μια αντίθεση συμβολισμών: το λευκό φόρεμα της αμόλυντης σύμβασης, του γάμου, κόντρα στο κόκκινο φόρεμα που δοκιμάζει η Τερέζ στην αρχή του μυθιστορήματος χάρις στην συνάδελφό της, την κ.Ρόμπιτσεκ (και που αναφέραμε στο 1ο Μέρος). Κάτι παραπάνω από αρχετυπικό, το κόκκινο φόρεμα συμβολίζει την εσωτερική φλόγα, αλλά και την κοινωνική αντίδραση. ‘Ενα άλλο ένδυμα “της πόρνης της Βαβυλώνας”, μια γυναίκας σε επαφή με την σεξουαλικότητά της, ή ένα φόρεμα για να τραβήξει την προσοχή και την ντροπή, όπως στο Όσα Παίρνει ο Άνεμος; Είναι η στιγμή που η σύγκριση των δύο δρόμων για την Τερέζ λαμβάνει απτή εικονοποίηση.
Οι δύο γυναίκες συνεχίζουν το ταξίδι τους, όπου διακηρύσσουν τον έρωτά τους η μια για την άλλη και φιλιούνται και αγκαλιάζονται μακριά από τα περίεργα μάτις της εποχής. Τα πράγματα αλλάζουν, ωστόσο, όταν η Κάρολ λαμβάνει είδηση από τη φίλη της Άμπι, με την οποία είχε σχέση στο παρελθόν. Η Άμπι λέει στην Κάρολ ότι ο εν διαστάσει σύζυγός της έχει προσλάβει έναν ιδιωτικό ντετέκτιβ για να την ακολουθήσει.
Ένα βασικό θέμα που επεξεργάζεται η συγγραφέας είναι το εξής. Είναι η σεξουαλική ταυτότητα κάποιου κάτι που δεν μπορεί να ξεφύγει, ακόμα κι αν προσπαθήσει να το αγνοήσει; Ή, είναι η σεξουαλική ταυτότητα επιλογή; Μπορεί κάποιος να ελκύεται τόσο από άνδρες όσο και από γυναίκες;
Αυτό ισχύει ως προβληματισμός για την Τερέζ, που δεν έλκεται πραγματικά από τον Ρίτσαρντ και δεν είναι αρρενωπή, ισχύει όμως και για την Κάρολ που μαθαίνουμε ότι είχε σχέση με την φίλη της την Άμπι ενώ είναι ακόμη παντρεμένη με τον Χάρτζ. Δεν τον αφήνει όμως. Είναι σχεδόν σαν να δημιουργεί το παράνομο ρομάντζο γιατί ενέχει κίνδυνο. Είναι περίπου κι ο λόγος γιατί η Κάρολ πηγαίνει να δει την Τερέζ, αφού έλαβε την χριστουγεννιάτικη κάρτα της. Η αποστολή της κάρτας δεν ήταν μέρος του κοινωνικού καθωσπρεπισμού της εποχής, επομένως η κίνηση ιντριγκάρει την Κάρολ.
Επιπλέον, το μυθιστόρημα γράφεται στο τρίτο πρόσωπο, σαν να είναι «στο κεφάλι» της Τερέζ, του κύριου χαρακτήρα της ιστορίας. Ως υποκινητής, αν και οι άλλοι μπορεί να μην συνειδητοποιούν καν τον ρόλο που παίζει στη ζωή τους, η αφήγηση της ιστορίας από τη δική της οπτική τείνει να βάζει σε κίνηση πράγματα χωρίς να σκέφτεται τους άλλους. Οι αναγνώστες μαθαίνουν για τους χαρακτήρες από τη δική της οπτική γωνία, εκτός κι αν μιλούν οι ίδιοι. Εναπόκειται στον αναγνώστη να αποφασίσει εάν η οπτική της είναι αξιόπιστη ή όχι. Είναι ο Χάρτζ πραγματικά κακός ή είναι η εντύπωση της ερωτευμένης Τερέζ για την σύμβαση στο πρόσωπό του που εμποδίζει το αντικείμενο του πόθου της; Ή είναι συμπάθεια για την Κάρολ, η οποία αναφέρεται στην καταπιεστικότητα που νιώθει μέσα στο γάμο της και τη διαμάχη για την επιμέλεια της κόρης της;
O συμβολισμός των σπιτιών φαίνεται επίσης να παίζει κάποιο ρόλο. Ας μην ξεχνάμε ότι η Τερέζ είναι σκηνογράφος. Το σκηνικό αντιπροσωπεύει την επιθυμία δημιουργίας ενός πλαισίου της ζωής που θέλει να ζήσει.
Το σπίτι της Τερέζ είναι εκεί που τέμνεται η παλιά ζωή της με την νέα, όταν η Κάρολ έρχεται επίσκεψη και γνωρίζει και τον Ρίτσαρντ. Το σπίτι του Ρίτσαρντ, ειδικά με σκηνικό τα Χριστούγεννα και την οικογενειακή ατμόσφαιρα, μοιάζει με σύμβολο της συμβατικής ευτυχίας, αυτή που δεν είχε η Τερέζ στερημένη από τη μητέρα της μετά το θάνατο του πατέρα της.
Το σπίτι της Κάρολ από την άλλη είναι άλλη μια πίστα σύμβασης, κι ίσως γι’αυτό δεν συμβαίνει τίποτα πραγματικά σαρκικό ανάμεσα στις δυο γυναίκες εκεί -δεν θα ήταν πρέπον. Είναι το μέρος όπου η Κάρολ είναι η σύζυγος και μητέρα. Θα χρειαστεί να σπάσει ο συμβολισμός των σπιτιών, με την ευκαιρία του ταξιδιού στην Δύση (που είναι πιο φιλελεύθερη στο φαντασιακό τους) ώστε να ανθίσει ο έρωτας των δυο γυναικών.
Αλλά γράφει: “Θα ήταν η Κάρολ, σε χίλιες πόλεις, χίλια σπίτια, σε ξένες χώρες όπου θα πήγαιναν μαζί, στον παράδεισο και στην κόλαση… Η Κάρολ την είδε, φάνηκε να την κοιτάζει δύσπιστα μια στιγμή ενώ η Τερέζ έβλεπε το αργό χαμόγελο να μεγαλώνει , προτού σηκωθεί το χέρι της ξαφνικά, το χέρι της κούνησε έναν γρήγορο, πρόθυμο χαιρετισμό που η Τερέζ δεν είχε ξαναδεί. Η Τερέζ προχώρησε προς το μέρος της.”
Ποιά άλλα μοτίβα και στοιχεία σας έκαναν εντύπωση;
Τι θα θέλατε να προσθέσετε; Σχολιάστε κάτω από την ανάρτηση!
Tην επόμενη Τετάρτη 27/9 θα συζητήσουμε για την κατάληξη, τις εξουσιαστικές σχέσεις και τον ριζοσπαστικό φεμινισμό, και τον τίτλο του μυθιστορήματος. Καθώς επίσης θα ανακοινώσουμε το επόμενο βιβλίο του Ampa Book Club για το μήνα Οκτώβριο. 🙂
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
