Το βιβλίο που διαβάζουμε τώρα είναι τα Χαμένα Κορμιά (Poor Things) του Άλασνταιρ Γκρέι, στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη ταινία του Γιώργου Λάνθιμου που έχει ξεσηκώσει τόσες συζητήσεις. Μπορείτε να το αγοράσετε στο Lifoshop ΕΔΩ ή πατώντας πάνω στην εικόνα.
Μετάφραση: Δημήτρης Βαρδουλάκης
Σελίδες: 344
__________
Η υπόθεση του Poor Things του Άλασνταιρ Γκρέυ (Alasdair Gray) απηχεί το διάσημο Φρανκεστάϊν της Mary Shelley σε ένα μυθιστόρημα που εστιάζει σε μια νεαρή γυναίκα που απελευθερώνεται από τα όρια της ασφυκτικής βικτωριανής κοινωνίας όπου δημιουργήθηκε για να υπηρετήσει, πράγμα που κάνει άμεσα την πλοκή φεμινιστικού ενδιαφέροντος. Η Shelley εξετάζει το δικό της “πλάσμα” από την οπτική της σχέσης πατέρα-παιδιού, δημιουργού-δημιουργήματος και την αυτονομία του πλάσματος που διεκδικεί -επικίνδυνο- συναίσθημα για τον εαυτό του, ιδιαίτερα καθώς το δικό της μυθιστόρημα υποτιτλίζεται Ο σύγχρονος Προμηθέας. Αντίθετα ο Γκρέι, νικητής του βραβείου Whitbread και του βραβείου Guardian Fiction Prize, ασχολείται με την μεταμόρφωση μιας “κούκλας” δημιουργημένης για τις παραξενιές του δημιουργού της (πράγμα που θυμίζει αόριστα την σύγχρονη πραγματικότητα των ρομποτικών sex dolls) και την εξίσου εγωϊστική επιθυμία κάποιου ερωτευμένου μαζί της να την “ελευθερώσει” ως φεμινιστικό πείραμα. Η ίδια όμως πού βρίσκεται μέσα σε όλο αυτό, μοιάζει να ρωτά το βιβλίο;
Το Publisher’s Weekly χαιρέτισε το βιβλίο με την κριτική, “έργο εμπνευσμένης τρέλας που στρεβλώνει αποτελεσματικά τον ταξικό σνομπισμό, τον βρετανικό ιμπεριαλισμό, την σεμνοτυφία και τις αρχές της προσληφθείσας σοφίας.” (Πώς να μην ήθελα να το διαβάσουμε μετά απ’αυτό;)
Οι φιλοδοξίες του Θεόνικου Μπάξτερ να δημιουργήσει την τέλεια σύντροφο παίρνουν σάρκα και οστά όταν ανακαλύπτει τη σορό της όμορφης 25χρονης Μπέλλας, την οποία επαναφέρει στη ζωή με ένα επιστημονικό θαύμα που ο συγγραφέας θέλει να μας πει ότι συνέβαινε στην Γλασκώβη των αρχών του 20ου αιώνα. Ο συγγραφέας υποτιτλίζει το δικό του μυθιτόρημα “Επεισόδια από τη νεανική ζωή ενός γιατρού του Δημόσιου Οργανισμού Υγείας της Σκωτίας” υποννοώντας ότι πρόκειται για αληθινά γεγονότα. Ωστόσο, το όνειρό του Φράνκεστάιν-Μπάξτερ κατακρημνίζεται από τον θυελλώδη έρωτα του Δόκτορα Άρτσιμπαλντ ΜακΚέρι για εκείνη. Καθώς η επιθυμία του μετατρέπεται σε εμμονή, τα κίνητρα του Άρτσιμπαλντ να ελευθερώσει την Μπέλλα αποκαλύπτονται ότι είναι τόσο εγωιστικά όσο και του Γκόντγουιν, που διεκδικεί το σώμα και την ψυχή της.
Ο συγγραφέας ισχυρίζεται πως το βιβλίο προέκυψε βρίσκοντας ένα χειρόγραφο του νεαρού δόκτορα Αρτσιμπαλντ Μακ Κέρι, δημιουργώντας έτσι ένα παλίμψηστο, όπως ακριβώς είχε χρησιμοποιήσει την φόρμα αυτή ο Ουμπέρτο Έκο για το Όνομα του Ρόδου: ο συγγραφέας δανείζεται τη φωνή του χρονογράφου (του δόκιμου μοναχού Άντσο της Μελκ για τον Έκο, του νεαρού δόκτορα Αρτσιμπαντ Μακ Κέρι για τον Γκρέι) δίνοντας έτσι στο ιστορικό fiction την αίγλη της πρωτογενούς μαρτυρίας. Ο Γκρέι έχει την πονηριά να αντιπαραβάλλει την έμμεση διήγηση του δόκτορα με την ίδια την μαρτυρία του προεξάρχοντος ιστορικού της πόλης της Γλασκώβης Μάικλ Ντόνελυ που υποτίθεται διέσωσε το χειρόγραφο του Μακ Κέρι από το 1911. Βάζει τον ιστορικό στην εισαγωγή να θεωρεί την διήγηση ένα μαύρο μυθιστόρημα ανακατεμένο με φανταστικά και πραγματικά γεγονότα. Ο συγγραφέας προσπαθεί να τον πείσει εξετάζοντας το χειρόγραφο, μέσα στο οποίο ο χρονογράφος δόκτωρ παρεμβάλλει επιστολές διάφορων προσώπων που περιγράφουν μια ολόκληρη κοινωνία.
Έχουμε δηλαδή ένα παιχνίδι ματριόσκα, όπου ανοίγοντας αυτές τις ρώσικες κούκλες, από κάθε φιγούρα βγαίνει από μέσα της μια άλλη μικρότερη, κι από κείνη μια ακόμη μικρότερη κι ολοένα μικρότερες και μικρότερες… Παρεμπιπτόντως λανθασμένα οι κούκλες αυτές λέγονται ορισμένες φορές στα καθ’ημάς μπαμπούσκα, όμως η λέξη αυτή στα ρώσικα σημαίνει τη γιαγιά, την ηλικιωμένη γυναίκα -μια αναφορά που στην πατριαρχία δεν θα είχε το ίδιο έδαφος ενδιαφέροντος. Η έμμεση λοιπόν αναφορά στην ματριόσκα, έστω φορμαλιστικά μόνο στη δομή της πλοκής, είναι κι αυτός ένας υπαινιγμός του συγγραφέα στην γυναικεία αντικειμενοποίηση: η γυναίκα-κούκλα. Διακοσμητική.
Όμως η Μπέλλα έχει τις δικές της επιθυμίες να κυνηγήσει. Έτσι, αφήνεται σε πάθη και πόθους, σε ένα οδοιπορικό που την οδηγεί από αριστοκρατικά καζίνο σε καταγώγια της Αλεξάνδρειας και στο περιθωριακό Παρίσι. Εξερευνώντας τη θέση της ως γυναίκας στη σκιά της πατριαρχίας, η Μπέλλα ξέρει ότι είναι στο χέρι της να κατακτήσει την ελευθερία της και να αποφασίσει τι νόημα έχει η αληθινή αγάπη στη ζωή της.
Όλα αυτά κι άλλα πολλά θα συζητήσουμε στο δεύτερο μέρος της ανάγνωσής μας του εξαιρετικού Χαμένα Κορμιά/Poor Things εκτάκτως την προσεχή Πέμπτη 8 Φεβρουαρίου στο Ampa Book Club. Βάλτε το tag μας στους σελιδοδείκτες σας για άμεση ενημέρωση!
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
