Εντοπίζεται και κονιορτοποιείται ο σεξισμός με 4-5 λέξεις ή μία ατάκα; Δύσκολο, αλλά γίνεται και το κάνει πολύ εύστοχα ένας από τους πιο οξυδερκείς λογαριασμούς στο Instagram με τον τίτλο @SexismProject.
Η γυναίκα που “τρέχει” αυτόν τον λογαριασμό είναι επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται στην περιφέρεια, ωστόσο τα χρόνια εργασίας της ως κοινωνική λειτουργός, η προσωπική της δουλειά πάνω στα έμφυλα ζητήματα και θέματα διακρίσεων και κακοποιητικού λόγου, της επέτρεψαν να αναπτύξει έναν μηχανισμό “κλασματοποίησης” και “κατηγοριοποίησης” των διαφορετικών ειδών σεξισμού σε διάφορα πεδία της καθημερινής ζωής.
Οι αναρτήσεις της, άλλοτε απολύτως εκπαιδευτικές, άλλοτε θυμωμένες και επικριτικές, αλλά πάντα επίκαιρες και πάντα επεξηγηματικές, εκτός από ενδιαφέρουσες, θα μπορούσαν να θεωρηθούν μίνι διαδικτυακό εγχειρίδιο εντοπισμού και αντιμετώπισης του σεξισμού στην εργασία, στον δρόμο, στη διασκέδαση, παντού.
Αυτό που παρατηρώ είναι ότι η ευαισθητοποίηση αυτή μεγαλώνει όταν η υποτίμηση του γυναικείου φύλου είναι μεγάλη (π.χ. βιασμός, γυναικοκτονία) και ελαττώνεται όσο η υποτίμηση μικραίνει. Ο κόσμος θυμώνει και να νιώθει απέχθεια μπροστά στο έγκλημα, αλλά σιωπά όταν βλέπει προσβλητικές και υποτιμητικές συμπεριφορές εναντίον των γυναικών.
Η ίδια για την ώρα γράφει υπό καθεστώς ανωνυμίας, ακριβώς επειδή ζει στην περιφέρεια, ωστόσο ακόμα και έτσι μας προσφέρει μερικές αρκετά ενδιαφέρουσες πληροφορίες και μερικές εξαιρετικής πιστότητας θεάσεις στην σεξιστική κουλτούρα και τα πατριαρχικά ήθη, έτσι όπως θεριεύουν χιλιόμετρα μακριά από το αθηναϊκό κέντρο.
— Πώς αποφάσισες να δημιουργήσεις έναν τέτοιου περιεχομένου λογαριασμό στο Instagram και γιατί; Είχε κάποια σχέση με τη δουλειά σου, ήταν λόγω περιστατικών που είχες αντιμετωπίσει εσύ ή έβλεπες ότι πολύ απλά όλο αυτό δεν μπορούσε να συμβαίνει πια;
Τον τελευταίο καιρό έχει αρχίσει και στη χώρα μας ο κόσμος να μιλάει και να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένος σε θέματα έμφυλης βίας. Αυτό που παρατηρώ είναι ότι η ευαισθητοποίηση αυτή μεγαλώνει όταν η υποτίμηση του γυναικείου φύλου είναι μεγάλη (π.χ. βιασμός, γυναικοκτονία) και ελαττώνεται όσο η υποτίμηση μικραίνει. Ο κόσμος θυμώνει και να νιώθει απέχθεια μπροστά στο έγκλημα, αλλά σιωπά όταν βλέπει προσβλητικές και υποτιμητικές συμπεριφορές εναντίον των γυναικών. Εξανίσταται όταν η υποτίμηση προς το γυναικείο φύλο φτάνει στα άκρα, αλλά κάνει τα στραβά μάτια και θεωρεί πολλές φορές και αστεία την υποτίμηση στην πρώιμή της μορφή, όπως είναι το mansplaining ή τα σφυρίγματα στο δρόμο. Σε αυτό το λογαριασμό προσπαθώ να περιγράψω πώς η κουλτούρα που μας οδηγεί στη βία, είναι η ίδια κουλτούρα που σχολιάζει το ντύσιμο μιας γυναίκας, που περιμένει από αυτήν υποχρεωτικά να παντρευτεί και να κάνει παιδιά, που τη θέλει να έχει διαφορετική αντιμετώπιση στο εργασιακό περιβάλλον. Νοιαζόμαστε για τη γυναίκα όταν είναι νεκρή ή θύμα κακοποίησης και δε μιλάμε για το πώς είναι η ζωή της όσο ζει.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
— Οι αναρτήσεις σου τις περισσότερες φορές έχουν (και) εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Θεωρείς ότι υπάρχει έλλειμμα όχι μόνο στις νεαρές ηλικίες, αλλά και μεταξύ ημών των ενηλίκων;
Ακολουθούν το λογαριασμό αρκετοί μαθητές/τριες και φαίνεται η ανάγκη που υπάρχει σε αυτές τις ηλικίες να εκφραστούν, να ακουστούν και να μάθουν. Οι νεαρές ηλικίες σίγουρα διψούν για μάθηση και γνώση και δυστυχώς το εκπαιδευτικό μας σύστημα έχει αποτύχει σε αυτό, παρόλο που η ελπίδα για να αλλάξει αυτός ο κόσμος είναι η επιμόρφωση των νέων γενιών. Έχω συναντήσει περίπτωση μαθητή που, ενώ στα πρώτα μου ποστ ερχόταν στα σχόλια θιγμένος για να προσβάλλει, αργότερα εξέφρασε πως και ο ίδιος έχει καταπιεστεί από την πατριαρχία και πως υποφέρει μέσα σ’ αυτήν.
Σε μας τις/τους μεγαλύτερες/ους υπάρχει μεγάλη ανάγκη για έκφραση. Έχουν δημιουργηθεί νέες ορολογίες που επιτέλους μπορούμε να περιγράψουμε και να εκφράσουμε καλύτερα την πραγματικότητά μας. Έχουν διεξαχθεί νέες έρευνες που αποτυπώνουν ακριβώς την κατάσταση. Υπάρχει πρόθεση για έκφραση και καλύτερη κατανόηση του σεξισμού που υπάρχει γύρω μας, που πάει χέρι-χέρι με το μισογυνισμό. Παρ’ όλα αυτά, παρατηρώ πολλές φορές μια δυσκαμψία και ένα όριο στο πόσο μπορούμε να αντέξουμε να αλλάξουμε και πόσο έτοιμες/οι είμαστε να διαλύσουμε τους παλιούς παραδοσιακούς ρόλους μας.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
— Βλέπω συχνά αναρτάς διαλόγους σου με μισογύνηδες ή διάφορους που διαφωνούν με τα φεμινιστικά προτάγματα. Γιατί πιστεύεις ότι συμβαίνει αυτό; Είναι αντιδράσεις μίας κατηγορίας ανθρώπων που βλέπει το τέλος της κουλτούρας της ή καθαρή επίδειξη δύναμης;
Οι σεξιστικές συμπεριφορές είναι κάτι που αντιμετωπίζω καθημερινά στο λογαριασμό, κυρίως από άντρες και κάποιες λίγες φορές και από γυναίκες, που είναι και αυτό που με λυπεί περισσότερο. Υπάρχει μια διαβάθμιση στον σεξισμό που αντιμετωπίζω. Υπάρχουν αυτοί που είναι πολύ επιθετικοί, προσβλητικοί, που βρίζουν και υποτιμούν απροκάλυπτα. Υπάρχουν, όμως, και “καλογυαλισμένοι” μισογύνηδες που αυτοί, κατά τη γνώμη μου, είναι πιο επικίνδυνοι. Είναι άνθρωποι που θεωρούν το αντρικό φύλο ανώτερο, έρχονται με “επιχειρήματα” και με μια φαινομενική ευγένεια προσπαθούν να υποτιμήσουν το γυναικείο φύλο, τη θηλυκότητα και να διατηρήσουν την κυριαρχία και το προνόμιο που έχουν. Θεωρούν πως έχουν ολοκληρωμένες γνώσεις (πολλές φορές νομίζουν και ιστορικές), πιστεύουν ότι ξέρουν καλύτερα, δε σταματούν μέχρι να εξαντλήσουν το συνομιλητή τους και η ρητορική τους εντέλει βασίζεται στο “αυτά μας μάθανε, αυτά ξέρουμε”. Έχω μαζέψει αρκετούς τέτοιους διαλόγους και οι ομοιότητες μεταξύ τους είναι εντυπωσιακές, λες και ακολουθούν το ίδιο εγχειρίδιο.
Αυτό, πιστεύω, συμβαίνει γιατί ο κόσμος αλλάζει, τα προνόμια που έχει το αντρικό φύλο ταρακουνιούνται και πολλοί είναι εκείνοι που δε ξέρουν πώς να διαχειριστούν αυτή την αλλαγή, πώς να υπάρχουν, δηλαδή, από δω και πέρα.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
— Θυμάσαι κάποιο περιστατικό που να σε έβαλε σε σκέψεις, ότι, ας πούμε δεν θα λυθεί με ένα απλό block;
Έχω μπλοκάρει αρκετό κόσμο γιατί προσπαθώ να κρατήσω το λογαριασμό καθαρό και ασφαλή. Με ακολουθούν αρκετά ανήλικα άτομα, για τα οποία αισθάνομαι υπεύθυνη όταν κάποιος προσπαθεί να τους επιτεθεί, έστω και “ευγενικά”. Όμως, αφήνω αρκετά σεξιστικά σχόλια να υπάρχουν γιατί θέλω να φαίνεται ποια είναι η πραγματικότητα που αντιμετωπίζουμε και η ευκολία που εκφράζεται ο ωμός σεξιστικός λόγος από πολλούς άντρες. Έχω αντιμετωπίσει κάποιες mild απειλές, που δε θεώρησα σπουδαίες. Πλέον έχω συνηθίσει και δε με ξαφνιάζουν αυτές οι συμπεριφορές, οι οποίες είναι θρασύδειλες, παρόλαυτα δεν αισθάνομαι ακόμα άνετα να μιλάω με το πρόσωπό μου.
Δυστυχώς, ο κόσμος δεν είναι ασφαλής για τις γυναίκες και τις θηλυκότητες. Η πατριαρχική συμβουλή γι’ αυτό είναι “Να προσέχετε”, οπότε και εγώ -προς το παρόν- την ακολουθώ. Είναι μια από τις πολλές ήττες που υφίστασαι, όταν πολεμάς αυτό το σύστημα.
— Από πού αντλείς το υλικό σου, όταν αυτό δεν προέρχεται από την επικαιρότητα και πώς ετοιμάζεις τα posts σου;
Είναι αρκετά θέματα που θεωρώ ότι δεν έχουν αναδειχτεί ιδιαίτερα από τα media. Ο τύπος ενδιαφέρεται για εγκλήματα έμφυλης βίας, αλλά όχι για τις διακρίσεις λόγω φύλου. Επίσης, πολλές φορές βλέπω την ανάγκη που υπάρχει από τα σχόλια που γίνονται στα ποστ μου ή από μηνύματα που μου στέλνουν.
Αρκετές φορές αντλώ θέματα από την επικαιρότητα, αλλά και από την προσωπική μου ζωή, από εμπειρίες που συμβαίνουν σε εμένα, για παράδειγμα πώς αντιμετωπίζομαι σαν επιχειρηματίας από άντρες. Παλιότερα, ασκώντας το επάγγελμα της κοινωνικής λειτουργού, ο σεξισμός απέναντί μου ήταν εμφανώς λιγότερος, γιατί το επάγγελμα αυτό ασκείται κυρίως από γυναίκες. Τα τελευταία χρόνια, όμως, βιώνω μια άλλη πραγματικότητα, κυρίως από άντρες που δε μπορούν να πάρουν στα σοβαρά μια γυναίκα στο τιμόνι μιας επιχείρησης.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
— Επίσης: όλοι εικάζουμε, αλλά λίγα γνωρίζουμε, για τον τρόπο που ο σεξισμός «εκφράζεται» και «εκδηλώνεται» εκτός Αθηνών. Έχεις εικόνα ή κάποια παραδείγματα να μας δώσεις;
Στην Κρήτη, όπου μεγάλωσα, η πατριαρχία έχει διαφορετική ιδιομορφία, όπως ίσως συμβαίνει γενικότερα στην περιφέρεια. Η γυναίκα είναι πολύτιμη, αξιοσέβαστη και σπουδαία, όσο εκπληρώνει το ρόλο της και δεν παρεκκλίνει από αυτά που αναμένεται να είναι. Θεωρείται είδος υπό προστασία, που πρέπει να λαμβάνει θετική μεταχείριση, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις. Το ίδιο, βέβαια, ισχύει και για τον άντρα, ο οποίος είναι εγκλωβισμένος μέσα στο πατριαρχικό πρότυπο του αρσενικού και δεν έχει περιθώριο να μην ακολουθεί τα ήθη, τα οποία έχουν να κάνουν με την πορεία της ζωής του, τις επιλογές του και τον τρόπο που παρουσιάζει τον εαυτό του στην κοινωνία.
Στην περιφέρεια, θεωρώ πως η πατριαρχία λειτουργεί σε άλλο επίπεδο και είναι δύσκολο ένας εξωτερικός παρατηρητής να το κατανοήσει. Οι στερεοτυπικές νόρμες, όπως ότι η αξία της γυναίκας καθορίζεται από το ρόλο της ως μητέρα, ή ότι ο άντρας δεν μπορεί να αποκλίνει από τον παραδοσιακό ρόλο του αρσενικού, ισχύουν και εδώ, όμως με μεγαλύτερη βαρύτητα. Οι θηλυπρεπείς άντρες και τα αγόρια δε μπορούν να εκφραστούν και κάποιες φορές ούτε να επιβιώσουν. Η προσδοκία της γέννησης ενός αγοριού ως διαδόχου και συνεχιστή της οικογένειας, είναι εντονότερη. Τα τρανς άτομα από μικρή ηλικία προσπαθούν να εξηγήσουν τον εαυτό τους και να “χωρέσουν” στον κόσμο και για να εξασφαλίσουν την ασφάλειά τους γίνονται πολλές φορές αόρατα.
— Στην περιφέρεια, πόσο ζωντανός είναι ο φεμινιστικός λόγος και πόσο εύκολο είναι για τις γυναίκες να ενημερωθούν κυριολεκτικά για ζητήματα ζωής και θανάτου;
Βάσει και όλων των παραπάνω, είναι δυσκολότερο να υπάρχει δυνατός φεμινιστικός λόγος στην περιφέρεια. Είναι δυσκολότερο για τις γυναίκες και τις θηλυκότητες να ακουστούν. Πολύ συχνά διαβάζουμε για περιστατικά βίας κατά των γυναικών, όμως είναι περισσότερα αυτά που δεν λέγονται ποτέ, που καλύπτονται από την ευρύτερη οικογένεια και τη γειτονιά πολύ εύκολα, καθώς υπάρχει μια αποδοχή και μια κανονικοποίηση. Προτεραιότητα έχει να μη διαταραχθεί η υπάρχουσα κατάσταση των ρόλων, ανεξαρτήτως κόστους που μπορεί να είναι ακόμα και η γυναικοκτονία.
INFO:
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
