Εν αρχή ην ο λόγος, μάθαμε να παπαγαλίζουμε, παιδιά ακόμη από το Ευαγγέλιο του Ιωάννη, αγνοώντας φυσικά τι πραγματικά συμβαίνει όταν ο Λόγος γίνεται σάρκα και τελικά κατοικεί ανάμεσά μας. Στις μέρες μας, ο διχαστικός λόγος και οι έμφυλες προεκτάσεις του είναι αυτές που μας απασχολούν και μας αναγκάζουν να το ρίξουμε ξανά στο διάβασμα, στις διορθώσεις, στις αναθεωρήσεις και τελικά στην αποδόμησή του.
Κυρίως ο κακοποιητικός λόγος είναι αυτός που μας διαλύει, ειδικά όταν απευθύνεται σε γυναίκες, θηλυκότητες και μειονότητες, αλλά εφ’ όσον γνωρίζουμε το «πού» κατευθύνεται, οφείλουμε να ξέρουμε και από «ποιον» εκπορεύεται και από «τι» εμπνέεται.
Ας πούμε, υπάρχουν διάφοροι, άπειροι χαρακτηρισμοί με τους οποίους μπορείς να «στολίσεις» μια γυναίκα και συνήθως για τους περισσότερους, υπάρχει ένα ισοδύναμο, μη κακοποιητικό συνώνυμο, αν υποθέσουμε ότι μας ενδιαφέρει αν όχι η πολιτική ορθότητα, τουλάχιστον, τα αισθήματα της θηλυκότητας που αφορά ο χαρακτηρισμός.
Ναι, η «κοντή» είναι μια πραγματικότητα, αλλά γιατί να την αποκαλέσεις κοντή, αν η πρόθεσή σου δεν είναι κακή; Γιατί να εμπνευστείς από ένα χαρακτηριστικό της εξωτερικής της εμφάνισης για να παραγάγεις έναν χαρακτηρισμό; Ποιος σου το υπαγορεύει, αν όχι το πατριαρχικό πλαίσιο αναφοράς και δραστηριοποίησής σου; Και σε τελική ανάλυση, αν η εξωτερική εμφάνιση είναι το θέμα, η ελληνική γλώσσα είναι αρκούντως πλούσια (όχι τόσο όσο διατείνονται οι γλωσσολόγοι, αλλά, τελοσπάντων, είναι) για να ειπωθούν τα πάντα, χωρίς να χρειαστεί να πονέσει κανείς.
Αν πάλι το θέμα είναι ένα συγκεκριμένο επάγγελμα – λειτούργημα, το οποίο μέσα στα χρόνια προσέλκυσε πάμπολλα παρατσούκλια, συνήθως υποτιμητική ή απολύτως απαξιωτική ή και χυδαία και γλαφυρές περιφραστικές περιγραφές, και πάλι το κίνημα της πολιτικής ορθότητας έδωσε τη σολομώντεια λύση.
Για να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: το ντροπιαστικό «πουτάνα» δεν ήταν λιγότερο αμήχανο και ελλιπές από το αστυνομικής υφής πστριαρχικότατο «πόρνη» ή το αρχαιοπρεπές και βιβλικό «ιερόδουλη». Ο χαρακτηρισμός ήταν ταυτόχρονα επώδυνος, ελλειμματικός και προβληματικός, καθώς εκτός από την απαξίωση του επαγγέλματος και της προσωπικότητας της γυναίκας στην οποία απευθυνόταν, δεν έδινε λεπτομέρειες για το αν αφορούσε συνειδητοποιημένη επαγγελματία ή θύμα trafficking.
Ο όρος «σεξεργάτρια», τον οποίο πολλοί χλευάζουν ως «αριστερόφαντο» , μπορεί να είναι ένας νεόκοπος όρος, ωστόσο είναι ένας πολιτικά ορθός όρος, οριακά θετικού προσήμου, καθώς περιγράφει επακριβώς όχι μόνο την επαγγελματική ιδιότητα, αλλά και την ταξική συνείδηση της γυναίκας, ενδεχομένως και τη συνδικαλιστική ή ακτιβιστική δράση της στο πλαίσιο του εργασιακού της αντικειμένου. Επίσης, γεγονός πολύ σημαντικό, διαχωρίζει την εργαζόμενη από την όμηρο, τη σεξουαλική σκλάβα, την εκδιδόμενη δια της βίας και παρά τη θέλησή της από οργανωμένα κυκλώματα πορνείας.
Και καλά για τα «χοντρή», «κοντή», «πουτάνα», κάπως συνεννοηθήκαμε και βρήκαμε κώδικα επικοινωνίας, επινοήσαμε και «μιλήσαμε» αυτή τη soft language, η οποία πιλάτευε τον George Carlin, stand up comedian εξόχως ζορισμένο από την πολιτική ορθότητα.
Με τα άλλα, όμως, τι γίνεται; Ποιά άλλα; Όλα αυτά που δεν έχουν αρσενικό γένος, που προορίζονται μόνο για γυναίκες και μόνο στόχο έχουν το συλλογικό έμφυλο τραύμα. Όλες εκείνες οι λέξεις που γεννήθηκαν αποκλειστικά γένους θηλυκού και πρόσημου ατιμωτικού; Από τα πιο ήπια – «γλωσσού», «σιγανοπαπαδιά», «κατίνα»-, μέχρι τα πιο οδυνηρά – «παλιοθήλυκο», «γύναιο», «ξέκωλο»-, ακούγοντάς τα και λέγοντάς τα, το μόνο σίγουρο είναι ότι εκστομίζονται για να πλήξουν γυναίκα.
Όταν κάποιος μιλά για «αντροχωρίστρα» είναι απολύτως βέβαιο ότι ισοδύναμο αρσενικού γένους δεν υπάρχει. Ούτε φυσικά για το απολύτως σαφές, δηλωτικό της βρωμιάς και της χαμηλότατης προέλευσης, κυριολεκτικά και μεταφορικά, «πατσαβούρα». Ή για το φροϋδικών (καταγέλαστων) καταβολών «υστέρω».
Αυτό λέμε. Απολύτως κυριολεκτικά. Και αυτό είναι που πρέπει να αλλάξει σε αυτή την αναζήτηση μιας μεταγλώσσας, όταν αποφασίζουμε να απευθυνθούμε σε γυναίκες.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
