Θα μοιραστώ μαζί σας κάτι συγκλονιστικό που διάβασα πρόσφατα.
Σύμφωνα με υπολογισμούς, τα τελευταία 50.000 χρόνια έχουν ζήσει και πεθάνει πάνω σε αυτή τη Γη πάνω από 100 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Αν ο μέσος όρος γεννήσεων παραμείνει σχετικά σταθερός με αυτόν του 21ου αιώνα για τα επόμενα 50.000 χρόνια, τότε σε αυτό το διάστημα θα γεννηθούν -και θα πεθάνουν- περίπου 6.75 τρισεκατομμύρια άνθρωποι. Περίπου, δηλαδή, 877 φορές περισσότεροι άνθρωποι από όσους ζούμε σήμερα στη Γη.
Αυτό το νούμερο μου φάνηκε συγκλονιστικό γιατί αυτό που ονομάζουμε “επόμενες γενιές” και για το οποίο σκεφτόμαστε και προσπαθούμε να παλέψουμε σήμερα απέκτησε ξαφνικά ένα αριθμητικό πρόσωπο.
Η Ελλάδα καίγεται. Και μαζί της καίγεται και πολύ μεγάλο μέρος της Γης. Δεν υπάρχει πια χρόνος να σκεφτούμε αν πρέπει να δράσουμε. Το ερώτημα είναι πια αν προλαβαίνουμε.
Αυτό το νούμερο μου φάνηκε συγκλονιστικό γιατί ξαφνικά γίνεται φανερό ότι οι “επόμενες γενιές” δεν είναι μόνο τα παιδιά μας, είναι μια ποσότητα ανθρωπότητας τρομακτικά μεγαλύτερη από αυτή που δόμησε όσα ονομάζουμε σήμερα “πολιτισμό”.
Αν δεν φροντίσουμε για το αφηρημένο μέγεθος των “επόμενων γενεών” δεν είναι μόνο ότι τρισεκατομμύρια άνθρωποι, αν ζήσουν όλοι, θα ζήσουν υπο πολύ απανθρωπες συνθήκες, αλλά ότι αν δεν ζήσουν, θα έχουμε χάσει περίπου 877 δυνατότητες πολιτισμών. Αυτοί που θα υποφέρουν, πολύ άμεσα και πρώτοι, θα είναι οι μειονότητες αυτής της Γης, φτωχοί, γυναίκες και παιδιά και όλοι αυτοί φυσικά μετά την ίδια τη φύση και τα ζώα.
Νευρολόγοι και επιστήμονες λένε ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν έχει σχεδιαστεί και εξελιχθεί αρκετά για να σκέφτεται τόσο μακροπρόθεσμα. Ισχυρισμός που θα εξηγούσε γιατί η ανθρωπότητα φαίνεται ανίκανη να αντιμετωπίσει τις φρικτές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και να σταματήσει τον πόλεμο που έχει η ίδια κηρύξει στη φύση.
Κάποια εκπαιδευτικά ιδρύματα, κάποια ανθρώπινα μυαλά, όμως, ανάμεσα στα τόσα που κατοικούν αυτή τη Γη έχουν αρχίσει να σκέφτονται ότι αν είχαμε συνηθίσει σε μια διαγενεακή παιδεία, αν είχαμε εκπαιδευτεί κατάλληλα έτσι ώστε να μπορούμε να κάνουμε χρονικές νοητικές ασκήσεις, θα μπορούσαμε να χτίσουμε μια ενσυναίσθηση στον χρόνο και να αποτρέψουμε την καταστροφή που με σιγουριά πια έρχεται.
*Αυτά τα πρότζεκτ στη Γη προσπαθούν να κάνουν ακριβώς αυτό:
Roots of Empathy
Το Roots of Empathy είναι ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα που μετράει στο ιστορικό του ήδη περίπου ένα εκατομμύριο παιδιά σε χώρες όπως η Κόστα Ρίκα και η Νότιος Κορέα, η φιλοσοφία του οποίου έχει χτιστεί πάνω στη διδασκαλία ενσυναίσθησης από μικρή ηλικία. Το πρότζεκτ αυτό χρησιμοποιεί αληθινά μωρά, των οποίων την ηλικία και τις συνήθειες παρακολουθούν παιδιά κάθε ηλικίας για να τα διδάξει αυτό που ονομάζουμε “διαγενεακή ενσυναίσθηση”. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει παιχνίδια φαντασίας στο μέλλον: Στα παιδιά, ηλικίας από 9 έως 11 χρονών, ανατίθεται η άσκηση να φανταστούν το πώς θα είναι τα μωρά αυτά καθώς μεγαλώνουν, προκειμένου να εξετάσουν την αίσθηση εγγύτητας αλλά και ευθύνης προς μικρότερες ηλικίες.
FutureLab
Το FutureLab είναι ένα πρότζεκτ, παράγωγο του οποίου και το Futures Thinking Teachers Pack για σχολεία στη Σκωτία, που με παιχνίδια και εργαστήρια προσπαθεί να εξοικειώσει παιδιά και εφήβους με πιθανά σενάρια μέλλοντος στην κοινωνιά για τα επόμενα 30 χρόνια.Το FutureLab χρησιμοποιεί τη μέθοδο του σεναρίου για το μέλλον και ως εκπαιδευτικό εργαλείο για ασκήσεις γεωγραφίας, δικαιωμάτων υπηκοότητας και διδασκαλία της Αγγλικής γλώσσας.
Στον Καναδά, το Ίδρυμα David Suzuki έχει δημιουργήσει ύλη σχετική με διαγενεακά δικαιώματα και δικαιοσύνη για μαθητές λυκείου, με βάση τις αρχές φιλοσοφίας και σκέψης ιθαγενών. Μια από τις ασκήσεις που προτείνει είναι “Γράψτε καινούρια άρθρα στη Συνθήκη του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά αυτή τη φορά σκεφτείτε όσους ακόμα δεν έχουν γεννηθεί”.
Στο Πανεπιστήμιο της Χαβάης, υπάρχει μάθημα που ζητάει σαν άσκηση από τους φοιτητές να σχεδιάσουν το ιδανικό σύστημα διακυβέρνησης για πληθυσμό 50.000 ανθρώπων που ζουν στον Άρη στα μέσα του 21ου αιώνα. Χρησιμοποιώντας βίντεο, εικόνες και λέξεις πρέπει να λάβουν υπόψιν κοινωνικές αξίες, συνταγματικά δικαιώματα και τα δικαιώματα για τις επόμενες γενιές.
Στο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια, ο καθηγητής Alan Cooper, έχει δημιουργήσει ένα μάθημα στο οποίο οι εγγεγραμμένοι φοιτητές πρέπει να απαντήσουν στο ερώτημα “πώς μπορώ να μεγιστοποιήσω, όχι το παροντικό μου κέρδος, αλλά το κέρδος των επόμενων γενεών μέσα από τις δικές μου πράξεις”.
Ανοιχτά και online προσφέρονται επίσης κάποια μαθήματα στο πρωτοπόρο εκπαιδευτικό μοντέλο της Donella Meadows, εκπαιδευτικού, περιβαλλοντολόγου και συγγραφέα, η οποία με το βιβλίο της “Limits to Growth” μελέτησε τις μακροπρόθεσμες παγκόσμιες τάσεις στον πληθυσμό, την οικονομία και το περιβάλλον για να ξεκινήσει μια συζήτηση σχετικά με τα όρια της ικανότητας της Γης να υποστηρίξει την ανθρώπινη οικονομική επέκταση.
Σε αυτό το σάιτ, που ονομάζεται DearTomorrow, μπορείτε να γράψετε γράμμα σε κάποιον το 2050 (σ’ένα παιδί το 2050 ή ακόμα και στον μελλοντικό σας εαυτό) με σκοπό να τον παρακινήσετε από το παρελθόν να αναλάβει δράση για ένα καλύτερο μέλλον.
Μελλοντική βιβλιοθήκη
Ποιος θα διαβάζει βιβλία σε 100 χρόνια από τώρα; Αυτή είναι η ερώτηση που θέτει το πρότζεκτ του Future Library στην Νορβηγία όπου κάθε χρόνο από το 2014, η Σκωτσέζα καλλιτέχνης Katie Paterson προσκαλεί κάθε φορά και έναν άλλον συγγραφέα που θα καταθέσει στη βιβλιοθήκη ένα χειρόγραφό στο οποίο δεν επιτρέπεται να έχει πρόσβαση κανείς πέραν του ίδιου του γράφοντα. Τα χειρόγραφα σφραγίζονται και κατατίθενται στη Μελλοντική Βιβλιοθήκη με σκοπό να ανοιχτούν πάλι το 2114-όταν δηλαδή ο αριθμός των χειρόγραφων φτάσει τα 100.
Η Paterson έχει φροντίσει επίσης να φυτεύσει 100 Νορβηγικά έλατα στο δάσος Nordmarka, τα οποία σε 100 χρόνια θα είναι έτοιμα να παράξουν την πρώτη ύλη για 3000 ανθολογίες των 100 έργων. Η Margaret Atwood ήταν η πρώτη που κατέθεσε χειρόγραφό της το 2014.
Global Seed Vault, Νορβηγία
Πάνω από ένα εκατομμύριο σπόροι από 6000 φυτικά είδη σε μια παγκόσμια τράπεζα σπόρων που αναμένεται να αναγεννήσει στο μέλλον όσα καταστραφούν σε αυτό το δυστοπικό παρόν. Ένα plan B της βιοποικιλότητας κάπου στο Αρκτικό πέλαγος.
*Περισσότερα πρότζεκτ και μια εκτεταμένη πραγματεία για την εννοια του σκέπτεσθαι στο μακρινό μέλλον θα βρείτε στο βιβλίο του σύγχρονου φιλοσόφου Roman Krznaric, “The Good Ancestor”.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
