Εξαρτάται από την περίπτωση.
______________
Η ιστορία του Εύθικτου όπως την ξεχώρισα σήμερα.
Ρένα, καλησπέρα και καλή επιτυχία με τη στήλη!
Είμαι άνδρας στα 39 και θέλω να ρωτήσω κάτι, ίσως φανεί χαζό, αλλά για μένα είναι πραγματικά πολύ σοβαρό ζήτημα.
Όταν συναλλάσσομαι με άλλους ανθρώπους (π.χ. στο σούπερ μάρκετ, σε μια υπηρεσία, οπουδήποτε) και μου μιλάνε στον ενικό, δεν ξέρω αν πρέπει να προσβληθω ή όχι. Εάν είναι εξυπηρετικοί γενικά και όχι αγενείς, δε θα χαλάσω το κλίμα της συναλλαγής λέγοντας “εεε..θα ήθελα να μου μιλάτε στον πληθυντικό” ;;
Θέλω να σημειώσω ότι γενικά μικροδειχνω, φαίνομαι δηλαδή τουλάχιστον δέκα χρόνια νεότερος (τώρα με τη μάσκα ίσως και περισσότερα), οπότε σκέφτομαι ότι κάποιοι χρησιμοποιούν ενικό με τον ίδιο τρόπο που θα χρησιμοποιούσα κι εγώ σε κάποιον 20χρονο.
Είναι ένα ζήτημα που με ταλαιπωρεί για μέρες όταν συμβαίνει. Υπερβολικό, το ξέρω. Ποια η γνώμη σου; Όταν ο άλλος είναι σωστός στη δουλειά του και εξυπηρετικός, παραβλέπουμε τον ενικό;
ΑΠΟ ΤΟΝ – Ευθικτος
______________
Ας οργανώσουμε τη συζήτηση.
Σε ευχαριστώ πολύ για την ευχή σου!
Ωραίο θέμα ανοίγεις, σε ευχαριστώ και γι’αυτό. Πιστεύω προσφέρεται για να μας πουν κι οι αναγνώστ@ς τις θέσεις τους στα σχόλια.
Προσωπικά στην δική μου ζωή χρησιμοποιώ πληθυντικό σε οποιοδήποτε άγνωστο άτομο άνω των 16 ετών. Δεν γνωριζόμαστε κι από χθες άλλωστε. Όσο κι αν ο πληθυντικός θεωρείται ένα συντηρητικό κατάλοιπο, από την εισαγωγή της γαλλικής στην ελληνική κουλτούρα, πίσω στην εποχή των γλωσσικών “πολέμων” του 19ου και αρχών του 20ου αιώνα, έχει τη θέση του.
Στην Ελλάδα αφορά είτε σε πληθυντικό ευγενείας, που δημιουργεί μια απόσταση, είτε μεγαλοπρεπείας (που πάλι δημιουργεί μια απόσταση). Tο δεύτερο, σήμερα που δεν έχουμε βασιλιάδες, το βλέπουμε ενίοτε στη διάδραση μαμάδων-παιδιών με τον υπόλοιπο κόσμο. Κάτι “φάγαμε”, “κοιμόμαστε νωρίς”, “δεν είμαστε σε διάθεση σήμερα” κλπ. Προσπαθεί να δημιουργήσει έναν φραγμό με τον έξω κόσμο και να συσπειρώσει την αίσθηση ομάδας.
Στην Γαλλία, ας σημειωθεί, πληθυντικό χρησιμοποιούν κι οι εραστές -κι αυτό δίνει ως και μια κινκυ νότα. Αλλά ας μην το αναλύσουμε και αυτό, έχουμε χρόνο.
Στο θέμα σου τώρα.
Ο ενικός συχνά χρησιμοποιείται ακριβώς για να δημιουργήσει μια οικειότητα (όπως και τα “κούκλα μου”, “αγόρι μου” κλπ.) την οποία όμως ΔΕΝ ΖΗΤΗΣΑΜΕ.
Γίνεται δηλαδή, όταν δεν προσυμφωνείται, μια μικροπαραβίαση ορίων. Αυτό είναι και που σε ενοχλεί.
Κάποιοι ταυτίζουν τον ενικό με την ηλικία, λες κι αν είσαι νέος δεν αξίζεις σεβασμό των ορίων σου; Δεν το καταλαβαίνω (Όπως προείπα, σ’ οποιονδήποτε δεν μοιάζει πια παιδί του μιλώ στον πληθυντικό σε πρώτο στάδιο). Προφανώς κάποιοι έχουν δικά τους ζητήματα με το θέμα της ηλικίας, κολακεύονται να εξισώνονται με την νεότητα. Όπως το θέτεις εσύ, το βλέπεις ως κύρος που σου αποστερούν. Κι αυτό κατανοητό και σεβαστό.
Ενδεχομένως είναι και ζήτημα πολιτικής. Ένα άτομο που είναι πολιτικά τοποθετημένο σε έναν λιγότερο συντηρητικό χώρο και με την παράδοση της “μαλλιαρής δημοτικής” ως συνανάπτυγμα αυτού του χώρου, είναι πιο θετικά διακείμενο προς την χρήση ενικού ανυπερθέτως, χωρίς προσυνεννόηση. Επειδή στην Ελλάδα η ηλικία βαίνει συντηρητικοποιούμενη (όχι πάντα), οι μεγαλύτεροι τείνουν να τηρούν τον πληθυντικό, όπως κι άλλες κοινωνικές συμβάσεις της λεγόμενης etiquette, του savoir vivre.
Στις περιπτώσεις που υπάρχει υπερβολική οικειότητα που σε κάνει να μην νιώθεις άνετα και το νιώθεις ως έλλειψη σεβασμού, να εκφράσεις την δυσφορία σου με έναν εύσχημο τρόπο. Λ.χ. “εγώ σας μιλώ στον πληθυντικό” (αρκεί, χλωμιάζουν). Τέτοια παραδείγματα είναι σε γραφεία επαγγελματιών, όπως γιατροί, δικηγόροι, τραπεζικοί. Ο ενικός εντελώς απρόσκλητα έχει διάθεση τουμπαρίσματος κι επίδειξης κύρους, αν εσύ τους απευθύνεσαι στον πληθυντικό. Ειδική κατηγορία αποτελεί το ταξί: οι παραδοσιακοί ταξάρες (μεγάλης ηλικίας, άφιλτρα, ράδιο με τον Τράγκα όσο ζούσε) το έκαναν κατά κόρον για να πιάσουν το μπίρι μπίρι. Ο πληθυντικός “τους έκοβε”. Οι νεότεροι οδηγοί που είναι σε εφαρμογές είναι επαγγελματικά άψογοι κι απευθύνονται πάντοτε στον πληθυντικό.
Αν αφορά σε μια στιγμιαία συναλλαγή που δεν εμπεριέχει παραβίαση ορίων (καλή ώρα στο σούπερ μάρκετ με τ@ν ταμία) δεν θα το έκανα θέμα. Δεν έχει και τόση σημασία εκεί, μάλλον είναι από κούραση.
Σε κάλυψα, πιστεύω.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
εγω πάντως ως ταμίας, μλαω στον πλυθηντικο σε ολους τους πελάτες, είτε είναι 15, είτε ειναι συνομιλικοι μου 40ρηδες, ειτε ειναι μεγαλυτεροι μου….
Πολύ καλά κάνεις, κι έχεις και δύσκολη δουλειά, με τόσο κόσμο.
και σκέψου στα τζαμπο που ειμαι ταμίας τι κοσμος και κοσμακης πηγαινοέρχεται
Εγώ σε μαγαζιά όπως το jumbo ή σε supermarket τείνω να μιλάω στον ενικό στους/τις ταμίες ή πωλητές/τριες παρά το ότι αυτοί/ες μου μιλούν τον πληθυντικό αν και γενικά είμαι οπαδός του πληθυντικού μεταξύ αγνώστων γιατί ο πληθυντικός ενός υπαλλήλου ενός μαγαζιού προς εμένα είναι σχεδιασμένος ακριβώς για να κάνει τον πελάτη να αισθάνεται “ανώτερος” και να κολακεύεται ώστε να αγοράει περισσότερα ή να προτιμά το συγκεκριμένο μαγαζί. Ο δικός μου ενικός δεν σημαίνει “συμφωνώ ότι είμαι ανώτερή σου” αλλά “καταλαβαίνω τι σημαίνει ο δικός σου πληθυντικός προς εμένα και δεν θέλω τέτοιον δουλοπρεπή και εμπορικά ωθούμενο σεβασμό που σου… Διαβάστε περισσότερα »
Πληρέστατη απάντηση από τη Ρένα.. Εγώ συνήθως προτιμώ να μην ζητάω να μου απευθύνονται στον πληθυντικό. Όταν κάποιος πάρει την πρωτοβουλία αχρείαστου ενικού, που με κάνει να αισθάνομαι άβολα, εγώ συνεχίζω να απευθύνομαι σε πληθυντικό. Το καταλαβαίνουν…Οι περισσότεροι τουλάχιστον…
***Ρένα σε παρακαλώ να γράψε μας για τον kinky πληθυντικό των ζευγαριών…Πολύ με εξιτάρει να μάθω περισσότερα….
Στην αρχαία ελληνική γλώσσα και κουλτούρα, ο πληθυντικός όταν απευθύνεσαι σε έναν δεν υφίσταται. Και συμφωνώ απόλυτα με αυτό. Σε έναν μιλάς, όχι σε πολλούς. “Κυρίε τάδε τι κάνεις; Πως μπορώ να φανώ χρήσιμος; Οτιδήποτε χρειαστείς είμαι στη διάθεσή σου.” Παράδειγμα ευγένειας στον ενικό. Η εκφορά του λόγου είναι πιο σημαντική από τους τύπους, μην το ξεχνάτε αυτό. Μπορεί ο άλλος στον πληθυντικό να φτύνει τις λέξεις από απέχθεια.
Ναι, αλλά προσθέτεις και τη λέξη “κύριε” που δηλώνει σεβασμό. Χωρίς το κύριε ή κυρία ο ενικός δεν δείχνει σεβασμό. Υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να δείχνει και αγένεια.
Κατανοώ και σέβομαι την ανάγκη του αναγνώστη να μην διακυβεύονται τα όριά του αθέλητα. Μου έχει συμβεί και εμένα να με πειράξει μια αιφνίδια υπέρβαση αυτών των ορίων. Όταν δεν εντάσσεται σε συνθήκη οίησης, μάλλον αυτοσεβασμός νοείται. Επιτρέψτε μου να πω ότι θεωρώ το σεβασμό μια ευρύτερη “ισορροπία”, που, πέρα από τον ενικό ή πληθυντικό, περιλαμβάνει και άλλα πράγματα, όπως γλώσσα σώματος, περιφερειακό προφορικό λόγο, συνθήκες περιβάλλοντος (άγχος, πίεση, γενικότερη ένταση κ.ά.), σύγκριση με συμπεριφορές προς άλλους/ες και, αν υπάρχει προϊστορία σχέσης, “ιστορικό” συμπεριφοράς. Επομένως, πιστεύω πως θα ήταν ασφαλέστερο να δει κανείς το θέμα από μια τέτοια, πιο ολιστική… Διαβάστε περισσότερα »
Αυτό με τον πληθυντικό μεταξύ γονέα-παιδιού, καθως και μεταξύ ζευγαριών, το παρατηρώ έντονα τα τελευταία χρόνια που οι περισσότεροι φίλοι κ γνωστοί έχουν αποκτήσει οικογένεια. Και όντως δημιουργεί απόσταση, σαν να θέλουν να δείξουν το καινούριο (ανώτερο πλέον! ) κοινωνικό τους στάτους. Προσωπικά ενώ στην αρχή με έφερνε σε αμηχανία, πλέον με αφηνει τόσο αδιάφορη που συχνά είναι νιώθουν αμήχανα εκείνοι 🙂 Γενικά τώρα, σχεδόν πάντα απευθύνομαι σε άλλους στον πληθυντικό, από την ηλικία των 20 και πάνω και περιμένω την ίδια αντιμετωπιση. Όταν νιώσω ότι κάποι@ με τον ενικό πάει να γίνει χειριστικ@, επιμένω στον πληθυντικό και συνήθως το… Διαβάστε περισσότερα »
Καταλαβαίνω απόλυτα τον προβληματισμό του γράφοντα. Κι εγώ μιλάω σε όλους τους ανθρώπους στον πληθυντικό, ενίοτε και σε ανήλικα άτομα. Παρόλα αυτά, όταν κάποιος από αυτούς μου μιλήσει στον ενικό χωρίς να με ρωτήσει δεν προσβάλλομαι. Απλά συνεχίζω τον πληθυντικό μου εγώ και κρατάω την απόσταση που θέλω. Εξάλλου τα όριά μας εμείς τα βάζουμε με όλη μας τη στάση. Ο πληθυντικός από μόνος του δε λέει και πολλά.
Ε, λοιπόν, θα συμφωνήσω με τον γράφοντα! Προσωπικά, το βρίσκω αγενές και άκομψο να μού απευθύνονται στον ενικό άγνωστοι στον δρόμο, στην δουλειά, στο σούπερ μάρκετ, στην λαϊκή, μολονότι βρίσκομαι στα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής μου. Είναι αυτό που γράφει η Ρένα (Τι ωραία που τα γράφεις πάντα βρε Ρένα, σε θαυμάζω..!) παραβίαση των ορίων και μια τρομερή οικειότητα, την οποία ως φύσει αντικοινωνικός άνθρωπος δεν επιθυμώ! Γίνομαι έξω φρενών όταν στην προσπάθειά τους να μού μιλήσουν με φωνάζουν: “κοπελιά”…..Το θεωρώ απαράδεκτο! Ο πληθυντικός δεν είναι μόνο θέμα ηλικίας και κύρους, δεν χάνετε τίποτα να τον χρησιμοποιείτε στην καθημερινότητά… Διαβάστε περισσότερα »
Έχεις δίκιο και εσύ αλλά έχουν δίκιο και οι “κοπελιά” τύποι. Εμένα που γενικά προτιμώ των πληθυντικό και προς εμένα και από εμένα προς τους άλλους έχει συμβεί πάνω από μία φορές να παρεξηγηθεί ο άλλος γιατί θεώρησε ότι τον/την θεωρώ ηλικιωμένο/η ή ότι τον σνομπάρω και θέλω να τον κρατήσω σε απόσταση. Γενικά είναι ναρκοπέδιο το να μιλάς σε αγνώστους ή σε άτομα με διαφορετική δυναμική ισχύος από εσένα (π.χ. προϊστάμενοι, αφεντικά, πολιτικοί, κ.λ.π.).