To νέο σκηνικό στις ΗΠΑ κι οι αμβλώσεις

Ένα από τα κρίσιμα φεμινιστικά ζητήματα που ανέκυπταν σε όλη την διάρκεια των αμερικανικών εκλογών, με όλα όσα επιφέρει για το διεθνές στερέωμα η εκλογή προέδρου σε μια υπερδύναμη σαν τις ΗΠΑ, ήταν κι οι αμβλώσεις. Ο Guardian κι οι New York Times  δημοσιεύουν στο πλαίσιο των εξελίξεων στις ΗΠΑ μερικές από τις εξελίξεις σε αυτό το κρίσιμο πεδίο για τις γυναίκες, με τις αποφάσεις των μεμονωμένων πολιτειών σχετικά με το δικαίωμα και την πρόσβαση στις αμβλώσεις.

Η περιπλοκότητα αλλά κι οι δικλείδες ασφαλείας του αμερικάνικου κοινοβουλευτισμού είναι τα βασικά σημεία που κάνουν το ζήτημα των αμβλώσεων μια συζήτηση που δεν επιδέχεται απλουστευτικές δηλώσεις, καθώς οι πολιτείες υποβάλλουν εντοπισμένα δημοψηφίσματα, και επερωτήσεις, οι οποίες εξετάζονται με τοπική κι όχι ομοσπονδιακή ισχύ. Αυτό ουσιαστικά απαλύνει λίγο τη φοβία για εκλογική επικράτηση του Τραμπ που είχε επιφέρει ρίγη αποτροπιασμού στις γυναίκες (και πολύ πραγματικές συνέπειες για την σωματική ακεραιότητα), παρόλο που η συνολική συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος στην αναπαραγωγική ελευθερία όπως νομιμοποιήθηκε και θεσπίστηκε στην Γαλλία είναι μακριά ακριβώς λόγω της ιδιαιτερότητας του συστήματος των ΗΠΑ.

Οι Αμερικανοί ψηφοφόροι λοιπόν σε 10 πολιτείες των ΗΠΑ ψήφισαν χθες για το αν θα κατοχυρώσουν το δικαίωμα στην άμβλωση στα συντάγματα των πολιτειών τους. Σε μια σημαντική θεσμική νίκη, το Μιζούρι, όπου υπήρχε σχεδόν ολοκληρωτική απαγόρευση των αμβλώσεων, ψήφισε για την τροποποίηση του συντάγματος της πολιτείας του για την προστασία των δικαιωμάτων των αμβλώσεων. Ουσιαστικά η κίνηση έχει και συμβολικό χαρακτήρα καθώς αναφέρεται στο “θεμελιώδες δικαίωμα στην αναπαραγωγική ελευθερία” και παράλληλα έτσι η πολιτεία γίνεται η πρώτη από τότε που κατέπεσε με απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου η εμβληματική απόφαση Roe v Wade που ανατρέπει την σχεδόν πλήρη απαγόρευση των αμβλώσεων.

Η πολιτική των εκτρώσεων είχε αφήσει έκθετες τις γυναίκες να αναγκάζονται να ταξιδέψουν από πολιτεία σε πολιτεία, με όλους τους περιορισμούς οικονομικών, τάξης και πρόσβασης σε ιατρική φροντίδα μετά από τις παρεμβάσεις Μπάιντεν στο ζήτημα.

Το Κολοράντο, η Νέα Υόρκη και το Μέριλαντ ψήφισαν επίσης όλα τα μέτρα για την τροποποίηση των συνταγμάτων των πολιτειών τους για την προστασία των δικαιωμάτων των αμβλώσεων και την ενίσχυση του καθεστώτος των μπλε πολιτειών ως καταφυγίων αμβλώσεων. Στο Κολοράντο ψήφισαν ένα μέτρο για την τροποποίηση του συντάγματος της πολιτείας για να εμποδίσουν την πολιτειακή κυβέρνηση να αρνηθεί, να εμποδίσει ή να κάνει διακρίσεις σε βάρος των ατόμων στο «δικαίωμα στην άμβλωση». Η τροπολογία καταργεί επίσης μια διάταξη στο σύνταγμα της πολιτείας που απαγορεύει τη δημόσια χρηματοδότηση για τις αμβλώσεις. (Στην πολιτεία δεν υπήρχε όριο εβδομάδων κύησης). Οι ψηφοφόροι στο Μέριλαντ ενέκριναν τροποποίηση του συντάγματος της πολιτείας για να επιβεβαιώσει το «δικαίωμα των ατόμων στην αναπαραγωγική ελευθερία, συμπεριλαμβανομένης αλλά χωρίς περιορισμό της ικανότητας λήψης και εκτέλεσης αποφάσεων για την πρόληψη, τη συνέχιση ή τον τερματισμό της εγκυμοσύνης του ατόμου».

Η Αριζόνα έχει αναδειχθεί σε βασική και κρίσιμη πολιτεία για την επικράτηση προεδρικού υποψηφίου, δίνοντας δίοδο προς τον Λευκό Οίκο. Παράλληλα διεκδίκησε και πέρασε ένα μέτρο που θα κατοχυρώνει το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι τη βιωσιμότητα του εμβρύου, ή περίπου 24 εβδομάδες, στο σύνταγμα της πολιτείας. Η άμβλωση απαγορευόταν επί του παρόντος στην πολιτεία μετά από τις 15 εβδομάδες.

Στην Νέα Υόρκη επίσης αποφασίστηκε διεύρυνση των νόμων κατά των διακρίσεων βάσει του φύλου, συμπεριλαμβανομένου του σεξουαλικού προσανατολισμού, της ταυτότητας φύλου, της έκφρασης φύλου, της εγκυμοσύνης, των αποτελεσμάτων της εγκυμοσύνης και της αναπαραγωγικής υγείας. Οι επικριτές βέβαια ομιλούν για μη ρητή αναφορά στην άμβλωση, αλλά οι υποστηρικτές λένε ότι η γλώσσα που σχετίζεται με την εγκυμοσύνη περιλαμβάνει προστασία σχετικά με το δικαίωμα στην άμβλωση. Η άμβλωση προστατεύεται στη Νέα Υόρκη μέχρι τη βιωσιμότητα του εμβρύου, όπως αποφασίστηκε και στην Αριζόνα δηλαδή.

Το μέτρο που υπερψηφίστηκε στη Νεβάδα θα τροποποιήσει το σύνταγμα της πολιτείας για να προστατεύσει το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι τη βιωσιμότητα του εμβρύου εκτός μήτρας ή και μετά τη βιωσιμότητα σε περιπτώσεις όπου μπορεί να απειληθεί η υγεία ή η ζωή ενός ασθενούς, ώστε να μην έχουμε περιπτώσεις σαν αυτές της Πολωνίας στο πρόσφατο παρελθόν.

Ωστόσο, στη Φλόριντα, προπύργιο του Τραμπ, μια προσπάθεια να ανακληθεί η απαγόρευση στο όριο κύησης των έξι εβδομάδων απέτυχε, όπως και μια άλλη προσπάθεια επέκτασης των προστατευτικών μέτρων στη Νεμπράσκα. Η Νεμπράσκα ήταν η μόνη πολιτεία με δύο ανταγωνιστικά ψηφοδέλτια, όπως μας πληροφορεί το ρεπορτάζ στον Guardian. Το πρώτο, που δεν πέρασε, θα είχε κατοχυρώσει το δικαίωμα στην άμβλωση μέχρι τη βιωσιμότητα στο σύνταγμα της πολιτείας. Το δεύτερο, που πέρασε, κατοχυρώνει την τρέχουσα απαγόρευση των 12 εβδομάδων.

Πριν από την Τρίτη, επτά πολιτείες είχαν διεξαγάγει δημοψηφίσματα σχετικά με τις αμβλώσεις και οι υποστηρικτές των δικαιωμάτων των αμβλώσεων τα κέρδισαν όλα, πριν η Φλόριντα διακόψει το σερί τους. Τα αποτελέσματα των μέτρων της Τρίτης δεν θα είναι η τελευταία λέξη. Οι πολιτείες που ψηφίζουν υπέρ της άρσης των απαγορεύσεων θα αντιμετωπίσουν δικαστικές διαμάχες ή νομοθετικές πράξεις πριν καταργηθούν αυτές οι απαγορεύσεις. Αλλά συνολικά, τα αποτελέσματα θα υποδείξουν πόσο ισχυρό παραμένει το ζήτημα μετά από δύο χρόνια χωρίς την προστασία που παρείχε στις γυναίκες η απόφαση Roe v Wade, όπως αναλυτικά είχαμε γράψει στο Α Μπα.

Τα αποτελέσματα άρχισαν να εμφανίζονται με την ανακοίνωση από τη Φλόριντα, αλλά μπορεί να χρειαστούν μέρες για την πλήρη καταμέτρηση όλων των ψήφων. Στην Νότια Ντακότα το δικαίωμα στην άμβλωση αναφερόταν μόνο στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης με την εναλλακτική της επέκτασης αυτής πέραν του ορίου. Αν και το μέτρο εμφανίστηκε στο ψηφοδέλτιο, θα υπάρξει δίκη για την εγκυρότητα των υπογραφών που συγκεντρώθηκαν κατόπιν. Ανάλογα με το αποτέλεσμα της δίκης, το μέτρο –και τυχόν ψήφοι που θα δοθούν γι’ αυτό– θα μπορούσε να ακυρωθεί. Έχουμε επομένως μέλλον…

με στοιχεία από Guardian, New York Times, NBC news, ΑΠΕ ΜΠΕ

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News