Τις τελευταίες ώρες γράφονται πολλά. Για την “αγράμματη Λίζι”, την “γκαντέμω”, την “αλλόκοτη πολιτικό που ήθελε να μοιάσει στη Θάτσερ”, όμως η είδηση, πέρα από το gossip της παραίτησης της Λιζ Τρας από την πρωθυπουργία της Βρετανίας, πέρα από τον τερματισμό μίας καταστροφικής θητείας έξι εβδομάδων, είναι το χάος στη χώρα.
Γιατί η Βρετανία, όπως επισημαίνεται παντού στον διεθνή Τύπο, έχει διολισθήσει ως κρίσιμος διεθνής παίκτης – ως ηγέτιδα δύναμη στην Ευρώπη και αξιόπιστος διπλωματικός και στρατιωτικός εταίρος- σε μία χώρα που αδυνατεί να εντοπίσει πολιτικό αρχηγό άξιο των εξαιρετικά δύσκολων συγκυριών που βιώνει.
Όπως επισημαίνουν και οι New York Times “τώρα μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα απομονωμένο νησιωτικό κράτος του Ατλαντικού. Μεγάλο μέρος της δυσλειτουργίας της έχει το έχει προκαλέσει μόνη της στον εαυτό της, προσφέροντας σε άλλες χώρες μαθήματα για τους κινδύνους της λαϊκιστικής πολιτικής”.
Ωστόσο, οι παγκόσμιοι ηγέτες δεν θα πρέπει να συγχαίρουν τους εαυτούς τους επειδή έχουν δίκιο για τα λάθη που έκανε η Βρετανία, κυρίως υπό συντηρητικές κυβερνήσεις. Είναι σημαντικό όχι μόνο για τη Βρετανία, αλλά και για την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον κόσμο να διορθώσει τα λάθη της.
“Η επιλογή των Βρετανών ψηφοφόρων το 2016 να εγκαταλείψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση -μια έξοδο από την ΕΕ που γέννησε τον όρο Brexit- εγκαινίασε μια χαοτική πολιτική εποχή που σημαδεύτηκε από μια σειρά κακών ηγετών: την αδύναμη Τερέζα Μέι, τον καραγκιόζη Μπόρις Τζόνσον και την ανίκανη κ. Τρας. Η παραίτησή της ήρθε μετά τη συντριβή των αγορών συναλλάγματος και ομολόγων ως αντίδραση στο οικονομικό της σχέδιο, το οποίο εγκυμονούσε τον κίνδυνο υψηλότερου πληθωρισμού με μη χρηματοδοτούμενες περικοπές φόρων. Αυτό αντιπροσώπευε μια ταπείνωση μιας μεγάλης ανεπτυγμένης οικονομίας που όμοιά της είχε να συμβεί από τη δεκαετία του 1990. Αυτό μπορούσε να έχει αποφευχθεί, όπως και το ίδιο το Brexit, χωρίς το οποίο η παραγωγή της χώρας θα ήταν περίπου 5,2% υψηλότερη μέχρι το τέλος του περασμένου έτους, σύμφωνα με εκτιμήσεις ενός βρετανικού think tank”, αναφέρουν οι Times και συνεχίζουν με έναν εξαιρετικά επικριτικό επίλογο:
“Η όποια αναστροφή θα ξεκινήσει την ερχόμενη εβδομάδα, καθώς το κυβερνών Συντηρητικό Κόμμα της Βρετανίας θα επιλέξει τον επόμενο πρωθυπουργό. Ο Ρ. Σουνάκ, πρώην υπουργός Οικονομικών και επιλαχών στις τελευταίες εκλογές για την ηγεσία, πιθανότατα θα αποδειχθεί πιο σταθερό χέρι από την κ. Τρας – ή τον κ. Τζόνσον, την επιστροφή του οποίου ζητούν ορισμένοι (ναι, συμβαίνει και αυτό…).
Στη συνέχεια, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη θα πρέπει να βοηθήσουν. Οι διαπραγματεύσεις για το Brexit συνεχίζουν να σέρνονται, με τα ζητήματα σχετικά με τα σύνορα μεταξύ Ιρλανδίας και Βόρειας Ιρλανδίας να παραμένουν άλυτα και το εμπόριο μεταξύ Βρετανίας και Ε.Ε. να διεξάγεται με αξιοσημείωτες δυσκολίες.
Την ίδια στιγμή οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η βρετανική κοινή γνώμη προτιμά ένα πιο ήπιο Brexit, παραχωρώντας κάποιο έλεγχο στις δικαστικές διαδικασίες και τις ρυθμίσεις με αντάλλαγμα πιο απρόσκοπτο εμπόριο, περισσότερη συνεργασία σε θέματα επιβολής του νόμου και άλλα παρόμοια. Είναι προς το συμφέρον της Βρετανίας και της Ευρώπης να επιδιώξουν κάτι τέτοιο. Εν τω μεταξύ, ο πρόεδρος Μπάιντεν θα πρέπει να αναζωογονήσει τις συνομιλίες ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ και Βρετανίας, οι οποίες έχουν βαλτώσει από τότε που ο κ. Μπάιντεν μπήκε στο Οβάλ Γραφείο.
Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Βρετανία υπήρξε βασικός εταίρος στο Αφγανιστάν, στην επέμβαση του 2011 που ανέτρεψε τον Λίβυο δικτάτορα Μουαμάρ Καντάφι και στην επίτευξη της πυρηνικής συμφωνίας του 2015 με το Ιράν. Η χώρα φιλοξένησε πέρυσι μια σημαντική σύνοδο κορυφής για την κλιματική αλλαγή και παρέμεινε μια ισχυρή φωνή που προωθεί την παγκόσμια ανάπτυξη. Η σταθερή υποστήριξή της στην Ουκρανία δείχνει ότι μπορεί ακόμη να διαδραματίσει ζωτικό και εποικοδομητικό ρόλο.
Η Βρετανία θα πρέπει να είναι κάτι περισσότερο από εξαγωγέας βασιλικών κουτσομπολιών και τρομακτικών πολιτικών ειδήσεων. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη θα πρέπει να βοηθήσουν τη Βρετανία να ανακτήσει τη θέση της σε μια φιλελεύθερη παγκόσμια τάξη που δέχεται επίθεση από τη Ρωσία, την Κίνα και άλλους αντιπάλους της ελευθερίας”.
Και η γυναικεία ηγεσία; Η κρυφή ελπίδα ότι γυναίκες παντού στην Ευρώπη φτάνουν επιτέλους σε κομβικές θέσεις στη διακυβέρνηση των χωρών τους; Η συζήτηση στα φεμινιστικά φόρουμ έχει ήδη ανάψει και εστιάζει σε περιπτώσεις που αναδεικνύονται από τον συντηρητικό χώρο ή από την ακροδεξιά. Περιπτώσεις που είτε δεν επέδειξαν επάρκεια σαν την Τρας και τη Μέι, είτε διατηρούν χαμηλό προφίλ, είτε αποκηρύσσουν τον φεμινισμό και αποδεικνύονται δεκανίκια της πατριαρχίας.
Συζητήσεις που προσεγγίζουν αυτές τις αποτυχίες με επιφύλαξη, καθώς τροφοδοτούν την έτσι κι αλλιώς προβληματική εκπροσώπηση γυναικών πολιτικών στην κεντρική πολιτική σκηνή, αλλά και την πατριαρχική νοοτροπία που θα “πατήσει” σε λάθη και καταστροφικές πολιτικές, διαιωνίζοντας το πρόβλημα της υποεκπροσώπησης.
Είναι μια συζήτηση σε εξέλιξη, που, όμως, αξίζει τον κόπο να την παρακολουθούμε.
Με στοιχεία από New York Times, Guardian, Politico.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
