H ανθρωποφαγία στην 19χρονη Μυρτώ

H συγκλονιστική υπόθεση του θανάτου της 19χρονης Μυρτώς στο Αργοστόλι και της ανθρωποφαγίας που ακολούθησε σε μέσα μαζικής ενημέρωσης και social media επανέφερε τις παθογένειες μιας κοινωνίας βαθιά κουτσομπολίστικης, ακόμη πατριαρχικής και εμετικά ανεύθυνης. Συνοπτικά, η 19χρονη Μυρτώ, φοιτήτρια νοσηλευτικής, κατέληξε από ανακοπή καρδιάς την περασμένη Τρίτη ξημερώματα μετά από κατανάλωση κοκαΐνης σε όχι απόλυτα διευκρινισμένες συνθήκες με παρέα τριών ατόμων (ο ένας εξ αυτών 26χρονος αρσιβαρίστας αθλητής) σε τοπικό ξενοδοχείο, ενώ μετά την εκδήλωση συμπτωμάτων εγκαταλείφθηκε από τα άτομα αυτά στην κεντρική πλατεία. Στη σύλληψη των τριών νεαρών, του 26χρονου, ενός 22χρονου και ενός 23χρονου, προχώρησαν οι αστυνομικοί της Διεύθυνσης Κεφαλονιάς για τον θάνατο της 19χρονης στην Κεφαλονιά. Εξετάζεται κι η ανάμειξη ενός 66χρονου που ο ίδιος έθεσε τον εαυτό του στην διάθεση της αστυνομίας, ο οποίος το μοιραίο βράδυ είχε συνομιλία με την 19χρονη Μυρτώ, ενώ της έστειλε και χρήματα.

Δεν έχει νόημα να κάνουμε εδώ εικασίες για το πώς και γιατί, αυτά είναι η ουσία της αστυνομικής έρευνας και της νομικής διαδικασίας που ακολουθεί. Δεν είμαστε αστυνομικοί, ούτε δικαστές. Επειδή όμως η υπόθεση αγγίζει για άλλη μια φορά την καρδιά της παθογένειας μιας σήπουσας κοινωνίας, η δουλειά μας εδώ είναι να διαχωρίσουμε τις συνθήκες της ανθρωποφαγίας του θύματος, αντί των θυτών, που προήλθε από το σώμα αυτής της άρρωστης κοινωνίας όπως εκδηλώθηκε στα ΜΜΕ και το διαδικτυακό χυλό. Και θα τα βάλουμε σε σειρά για να φανεί ξεκάθαρα.

Πρώτο και βασικότερο είναι, αναμενόμενα όπως σε κάθε ανάλογη υπόθεση που αφορά θύματα νεαρές αλλά κι όχι και τόσο νεαρές γυναίκες, το victim blaming. Η αναπλαισίωση δηλαδή του θύματος ως ατόμου που «πήγαινε γυρεύοντας», «που ήταν πρεζού» ή «του συρμού, ακολουθώντας τις influencers». Victim blaming, η κατηγορία του θύματος αντί του θύτη. Με τον σχολιασμό στην 19χρονη Μυρτώ ως μια κοπέλα που «επενέβη» στην εμφάνισή της βάζοντας υαλουρονικό στα χείλη από μεγάλο μέρος του κοινού, με την ερώτηση «τι φορούσε», έχουμε την μετατροπή του αντικειμένου του πόθου σε αντικείμενο λιθοβολισμού. Μερίδα σχολιαστών για άλλη μια φορά εξέθεσε την δική του προσωπική ματαίωση, που επειδή θέλουν αλλά δεν μπορούν να έχουν ένα δροσερό όμορφο κορίτσι δίπλα τους καταφέρονται εναντίον της. Στο πλαίσιο αυτό η ελεύθερη βούληση μιας κοπέλας να προχωρήσει σε μια νεανική απερισκεψία, όπως είναι ενδεχομένως η παρέα με άτομα που διακινούσαν ναρκωτικά, μετατρέπεται σε εγκληματική. Όμως δεν καταλήγουν όλοι όσοι κάνουν παρέα με διακινητές, ούτε είναι πρεζάκηδες όσοι βρίσκονται στον περίγυρό τους! Έχουμε μια πολύ συγκεκριμένη συνθήκη που έφερε αυτό το αποτέλεσμα. Η κοπέλα αφέθηκε να πεθάνει, εξ ου και το κατηγορητήριο αναβαθμίστηκε σε ανθρωποκτονία από πρόθεση δια παραλείψεως. Ότι δηλαδή δεν δικαιολογείται το αφήγημα «πήγαινε γυρεύοντας» αλλά ότι όταν δεν επεμβαίνουμε για να σώσουμε μια ανθρώπινη ζωή, ενώ μπορούμε, είμαστε κι εμείς υπόλογοι.

Ο διαδικτυακός λιθοβολισμός στην 19χρονη Μυρτώ φέρνει και πάλι στην επιφάνεια την «αμαρτία της ομορφιάς» καθώς η εξωτερική εμφάνιση της κοπέλας υπήρξε η θρυαλίδα για να ξεσπαθώσει ο μισογυνικός χυλός κατηγορώντας την λίγο έως πολύ ως… «βιζιτού» ή προοριζόμενη για τέτοια. Κι εδώ καθόλου δεν βοήθησε η απανωτή κυκλοφορία μιας συγκεκριμένης πόζας από τα social media της στα μέσα ενημέρωσης, όπου η κοπέλα ποζάρει με φουλ επαγγελματικό μακιγιάζ για την διαφήμιση μιας γνωστής της που είναι…μακιγιέρ. Εγώ η ίδια όταν είδα άλλες φωτογραφίες της από την καθημερινότητά της, που κυκλοφόρησαν αργότερα, σκέφτηκα μέσα μου «Μα είναι μια χαρά κοπέλα!» και σχεδόν ταυτόχρονα αυτοχαστουκίστηκα νοητικά που υπέπεσα κι εγώ στην πλάνη να θεωρήσω ότι η επαγγελματική στημένη φωτογράφιση χαρακτηρίζει το άτομο ως κάτι επιλήψιμο…

Το δεύτερο προβληματικό ζήτημα είναι η πλαισίωση των θυτών. Τα τρία άτομα, «ο 26χρονος αρσιβαρίστας, ο 22χρονος κι ο 23χρονος» περικυκλώνονται από ένα τείχος σιωπής. Ο 26χρονος είναι αυτός που αγόρασε και προμήθευσε την κοκαΐνη, σύμφωνα με τις δηλώσεις των απολογούμενων. Κι είναι γνωστό στο νησί, λόγω και της ιδιότητάς του, ότι υπήρχαν στοιχεία για ναρκωτικά και προηγουμένως. Από πού προέρχονται; Ποιος του τα προμήθευε; Και επιπλέον, πώς λέγεται «το καημένο το παιδί παραστράτησε» όταν υπάρχουν προηγούμενες καταγεγραμμένες μαρτυρίες για χρήση του λεγόμενου «χαπιού του βιασμού»; Δεν θα προβούμε σε λαϊκό δικαστήριο εδώ, το ξεκαθαρίσαμε εξαρχής. Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι δεν μπορεί μια ολόκληρη κοινωνία που γνωρίζει αλλά κρατά τα στόματα κλειστά να βγαίνει τώρα εξαγριωμένη που το πράγμα κατέληξε στο μοιραίο, όταν όλα έδειχναν ότι έβαιναν κατά κει.

Επιπλέον γιατί παραλείπεται να ειπωθεί ότι «οι τρεις νεαροί» περιελάμβαναν ένα άτομο τρανς κι ένα άτομο gay; Mήπως για να υπονοηθεί ότι η 19χρονη Μυρτώ «ακολούθησε τους τρεις νεαρούς στο ξενοδοχείο» ώστε να προβεί σε αυτά που στο μέσο μυαλό είναι «ανωμαλίες» κι επομένως «καλά να πάθει»; Δεν είναι αυτό αίσχιστη δημοσιογραφία και ανηθικότητα; Πώς μπορεί το θύμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αφού είναι νεκρή; Κι έπειτα απ’ όσους υπερτονίζουν αντιθέτως ότι το ένα άτομο ήταν τρανς και το άλλο gay, γιατί παραλείπουμε να πούμε ότι κι εκείνοι είναι άνθρωποι υπαρκτοί κι ως τέτοιοι κάνουν και λάθη; Κανείς δεν είναι στο απυρόβλητο των λανθασμένων επιλογών άλλωστε και τα λάθη θα αναζητηθούν και θα πληρωθούν. Στις ηλικίες αυτές πολλές βλακείες μπορεί κανείς να κάνει. Ωστόσο δεν χρειάζεται ούτε τη ζωή του να χάσει, ούτε να συμβάλλει ώστε να χάσει άλλο άτομο την δική του.

Και πάμε και στο τρίτο σημείο, το κούνημα του δαχτύλου στους γονείς. Όπως η επωδώς «όλα είναι θέμα παιδείας» σε κάθε δύσκολη συζήτηση, έτσι κι η κατηγορία στους γονείς που μεγάλωσαν το θύμα, αντί η κατηγορία στους γονείς που μεγάλωσαν τους θύτες, τσουρουφλίζει και πονάει σαν ξυραφιά. Είτε παρέλειψαν, είτε δεν παρέλειψαν να ασχοληθούν με το παιδί τους, αυτό δεν είναι ένα ζήτημα που μπορεί να αναλυθεί και να τεκμηριωθεί από τον διαδικτυακό χυλό που σχολιάζει με την πέτρα στο χέρι για να πάρει η μπάλα όλη την οικογένεια του θύματος μετά το θύμα. Δεν γνωρίζουμε τίποτα για την οικογένεια, άσε που συμβαίνουν άσχημα πράγματα και στις καλύτερες οικογένειες, τι να πρωτοθυμηθούμε.

Όμως αυτό που θυμήθηκα πιο έντονα, ούσα μητέρα κι η ίδια και φτύνοντας τον κόρφο μου βλέποντας να κουβαλούν το άμοιρο κορίτσι σαν να ήταν σακί με πατάτες ενώ χαροπάλευε στην κούρσα να σβήσουν τα ίχνη των παρανομιών, ήταν η Ύβρις μιας τέτοιας στάσης από έναν μέσο άνθρωπο. Στην τηλεοπτική σειρά Broachurch η πρωταγωνίστρια έρχεται στην εξαιρετικά επώδυνη συνειδητοποίηση ότι αυτά που απέκλειε για την δική της οικογένεια «επειδή τα έκανε όλα σωστά», τελικά την βρίσκουν σε σύγκρουση μετωπική. Κανένας δεν είναι ασφαλής, επειδή τα παιδιά μας δεν είναι ρομπότ για να λειτουργούν με οδηγίες χρήσης. Είναι αυτόνομες προσωπικότητες που θα κάνουν τα δικά τους λάθη, απλούστατα επειδή έτσι ενηλικιώνεται κανείς, μέσω εμπειριών. Και θα είμαστε τυχεροί να μην έρθουν στραβές. Σας εκλιπαρώ λοιπόν, ιδιαίτερα εσείς που είστε γονείς, μην πετροβολάτε άλλους γονείς, δεν ξέρετε ποτέ τι σας ξημερώνει. Ας αφήσουμε τους ανθρώπους στο βαρύ τους πένθος. Αυτό που τους έλαχε από τη μια στιγμή στην άλλη ούτε στον χειρότερο εχθρό μας δεν γίνεται να το ευχηθούμε. Κι ας σκύψουμε το κεφάλι με ταπεινότητα και να δούμε τη δική μας καμπούρα πρώτα.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News