astynomia ithon
Φωτο.: Getty Images
in ,

Explainer: Τι πραγματικά σημαίνει η κατάργηση της Αστυνομίας Ηθών στο Ιράν;

Πρόκειται για ειλικρινή πρόθεση ή για τακτικό ελιγμό της κυβέρνησης, προκειμένου να τερματιστούν οι διαδηλώσεις;

Χθες η είδηση έκανε τον γύρο του κόσμου, σπέρνοντας κύματα αγαλλίασης για τον αγώνα των Ιρανών γυναικών που, μετά από 3 μήνες στους δρόμους, μετά από 3 μήνες θανάτων, βασανιστηρίων, αλλεπάλληλων δολοφονιών, συνέβαινε κάτι που έμοιαζε με δικαίωση: «Η αστυνομία ηθών δεν έχει καμία σχέση με τη δικαστική εξουσία και καταργήθηκε από τις αρχές που τη δημιούργησαν», ήταν η δήλωση του γενικού εισαγγελέα του Ιράν, Μοχαμάντ Τζαφάρ Μονταζερί από την ιερή πόλη Κομ, γνωστοποιώντας την απόφαση των αρμόδιων αρχών. 

—Τι πραγματικά, όμως, σημαίνει αυτό και γνωρίζοντας ότι άνδρες της Αστυνομίας Ηθών δολοφόνησαν τη Mahsa Amini και εκατοντάδες ακόμα γυναίκες και άνδρες στους δρόμους της Τεχεράνης, αλλά και σε κάθε άλλη μεγάλη πόλη του Ιράν; 

Σύμφωνα με τον εισαγγελέα Mohammad Jafar Montazeri η δύναμη της αστυνομίας ηθών “δεν έχει καμία σχέση με τη δικαιοσύνη και τερματίστηκε από τον ίδιο φορέα από τον οποίο είχε ξεκινήσει στο παρελθόν”.

Γνωστή ως “Gasht-e Ershad”, ή περιπολία ισλαμικής καθοδήγησης, η σημερινή δύναμη της αστυνομίας ηθών ιδρύθηκε πριν από περισσότερα από 15 χρόνια κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του προέδρου Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Υπήρχαν και άλλες μορφές περιπολιών πριν από αυτή, αλλά η Αστυνομία Ηθών ήταν το μακροβιότερο σώμα – φόβητρο των αρχών ασφαλείας της χώρας.

—Ισχύει αυτό που λέγεται ότι πρόκειται για μία αναδίπλωση του καθεστώτος και από τη στιγμή που αντιλήφθηκε ότι οι διαδηλώσεις δεν πρόκειται να σταματήσουν; 

Για την ώρα τα ειδικά διαμορφωμένα αμάξια – κλούβες της Αστυνομίας Ηθών έχουν αποσυρθεί από τους δρόμους. Ωστόσο, δεν έχει υπάρξει επιβεβαίωση περί οριστικής αναστολής της λειτουργίας του Σώματος από αστυνομικούς αξιωματούχους και οι αναφορές για τα σχόλια του Μονταζέρι δεν ανέφεραν επ’ αόριστον κλείσιμο.

Προς το παρόν, καθώς οι διαδηλώσεις συνεχίζονται, πολλές γυναίκες κυκλοφορούν στους δρόμους των πόλεων του Ιράν, ιδίως στην Τεχεράνη, χωρίς το χιτζάμπ τους, όμως, για την ώρα κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί για την ασφάλειά τους. Άλλωστε, όπως γράφεται σε διάφορους λογαριασμούς στα social media, ναι μεν η είδηση περί τερματισμού λειτουργίας της Αστυνομίας Ηθών έχει κάνει τον γύρο του κόσμου, ναι μεν έχει πιστωθεί ως νίκη της γυναικείας επανάστασης στο Ιράν, όμως, κανείς δεν γνωρίζουν τα σχέδια και τα τυφλά χτυπήματα παρακρατικών ομάδων.

Οπότε, όχι, δεν είναι καθόλου σαφές αν οι αξιωματούχοι θα συνεχίσουν να ανέχονται την τρέχουσα κατάσταση ή αν θα χρησιμοποιήσουν άλλες μεθόδους για να επιβάλουν τον ενδυματολογικό κώδικα και τον Ισλαμικό Νόμο, γενικώς.

—Θα υπάρξει αλλαγή του νόμου;

Ας μην ξεχνάμε ότι η αστυνομία ηθών ήταν απλώς ένα πολύ ορατό εργαλείο για την εφαρμογή του ενδυματολογικού κώδικα. Η συμμόρφωση με τα πρότυπα ενδυμασίας έγινε υποχρεωτική με νόμο τέσσερα χρόνια μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Αυτή γέννησε το σημερινό θεοκρατικό κατεστημένο και ανέτρεψε μια μοναρχία που υποστηριζόταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Κανένας ανώτερος αξιωματούχος δεν έχει επισημάνει δημοσίως ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί σύντομα μια σημαντική αλλαγή στους νόμους για το χιτζάμπ. Σύμφωνα με τα όσα γράφονται τις τελευταίες ώρες, το πιο πιθανό είναι να ακολουθήσουν συζητήσεις γι’ αυτό το “κόκκινο πανί” για το καθεστώς του Ιράν.

Ο Montazeri είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ότι τόσο το κοινοβούλιο όσο και το δικαστικό σώμα “εργάζονται και μελετούν το θέμα του χιτζάμπ”, ενώ επισήμανε ότι το δικαστικό σώμα δεν τάσσεται υπέρ του επ’ αόριστον αναστολής λειτουργίας της “αστυνομίας ηθικής ασφάλειας”.

Gasht-e ershad: Τι είναι η Αστυνομία Ηθών του Ιράν; Μερικές απαντήσεις

—Άρα, να μη χαιρόμαστε;

Το σίγουρο είναι ότι η σθεναρή αντίσταση διαδηλωτριών και διαδηλωτών έχει σπείρει τρόμο και πανικό στο καθεστώς. Το αν η ανακοίνωση περί αναστολής της Αστυνομίας Ηθών θα είναι μία ειλικρινής κίνηση και όχι ένας τακτικός ελιγμός προκειμένου να αποσυρθεί ο κόσμος από τους δρόμους και να ηρεμήσουν τα πνεύματα, θα φανεί ήδη από τις επόμενες ημέρες. Είναι μια πρώτη νίκη, αλλά αν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες κινήσεις αλλαγής, θα αποδειχθεί ότι επρόκειτο για αντιπερισπασμό.

26334077
ΦΩΤΟ: ΕΡΑ

—Αν δεν πρόκειται για τακτικό ελιγμό, ποιο μπορεί να είναι το μέλλον του Ιράν από εδώ και μετά; 

Η τρομερή αλήθεια είναι ότι το Ιράν είναι μια χώρα που έχει βυθιστεί σε ένα παρατεταμένο αδιέξοδο μηνών. Απρόθυμες να αντιμετωπίσουν τα αιτήματα των πολιτών της, οι δυνάμεις ασφαλείας συναντούν στους δρόμους ένα έθνος αποφασισμένο να διατηρήσει την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του με κάθε μέσο. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένας ενιαίος κόμβος, κανένα πραγματικά φωτισμένο ή έστω μεγάλο “κεφάλι” για να επιχειρήσει μία ουσιαστική ανατροπή, πέρα από τα υβριστικά συνθήματα εναντίον του Ιρανού ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμανέι. Δεν υπάρχει κάποιος Μοαμάρ Καντάφι εδώ όπως στη Λιβύη, κανένας Σαντάμ Χουσεΐν να οδηγηθεί στην αγχόνη όπως στο Ιράκ.

Το Ιράν διοικείται από ένα σύνολο εδραιωμένων, ομοϊδεατών ελίτ και θεσμών, έτοιμων να τα βγάλουν πέρα μέχρι την επόμενη κρίση – ή μέχρι το κράτος να ξεμείνει είτε από όπλα είτε από άνδρες πρόθυμους να τα χρησιμοποιήσουν. Άνδρες, των οποίων ο ενθουσιασμός για τα όσα επιδιώξουν είναι οι ελίτ είναι… κυμαινόμενος. Το κλειδί για να αντιστραφεί το κύμα της βίας στο Ιράν είναι η αποστασία των ελίτ – η διάσπαση των τάξεων εντός των δυνάμεων ασφαλείας. Υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι τέτοιες αποστασίες συμβαίνουν, τουλάχιστον μεταξύ των ανώτερων βαθμίδων της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας.

“Δεν το θέλουμε, δεν το θέλουμε, δεν θέλουμε μια Ισλαμική Δημοκρατία”, λέει ένα δημοφιλές ιρανικό σύνθημα των πρόσφατων διαδηλώσεων. Αλλά αν η Ισλαμική Δημοκρατία πρόκειται να τελειώσει αύριο το πρωί, αν η επανάσταση του 1979 πρόκειται να αντικατασταθεί από μια άλλη, τι θα απογίνουν οι ακλόνητοι οπαδοί της;

7 σημεία – κλειδιά για την επανάσταση των γυναικών στο Ιράν

Το γεγονός ότι υπάρχει εκλογική πελατεία για αυτό που έχουν να προσφέρουν οι Ιρανοί σκληροπυρηνικοί είναι αναμφισβήτητο, μια πραγματικότητα με την οποία πρέπει να συμβιβαστούν πολλοί που θέλουν άμεση αλλαγή στο Ιράν. Τι θα γίνει με τα 18 εκατομμύρια, συμπεριλαμβανομένων πολλών γυναικών, που ψήφισαν τον σημερινό πρόεδρο, τον Εμπραχίμ Ραΐσι; Είναι απίθανο να αποσυρθούν ησύχως για να επεξεργαστούν την ήττα τους και την αλλαγή, πόσω μάλλον, χωρίς νέα ξεσπάσματα βίας στο Ιράν…

GettyImages 1427569487 1
ΦΩΤΟ: Getty Images

—Πόσο πιθανό είναι να καταρρεύσει το Ιράν; 

Σύμφωνα με τους αναλυτές αυτό είναι ένα εφιαλτικό σενάριο (βλέπε και πάλι Λιβύη, Ιράκ). Η αποφυγή της καταστροφής απαιτεί έναν επαναπροσδιορισμό στο Ιράν αυτού που ο πολιτικός θεωρητικός Bernard Crick περιέγραψε ως “πολιτική μέθοδο διακυβέρνησης”, με την κοινωνία να σχηματίζει έναν συνασπισμό δεσμευμένο στην ειρηνική συμφιλίωση των διαφορών. Αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο τα μέλη της Γενιάς Ζ, αλλά και πρώην επαναστάτες και ηλικιωμένους Ιρανούς, των οποίων οι αθόρυβες προσπάθειες για την οργάνωση της αντιπολίτευσης στη βάση – σε τζαμιά, θρησκευτικά σχολεία και πολιτιστικά περιβάλλοντα – βοήθησαν να τεθούν τα θεμέλια για την τρέχουσα εξέγερση.

—Οπότε, πού καταλήγουμε; 

Στο συμπέρασμα εκείνο που λέει πως ό,τι κι αν επακολουθήσει στο Ιράν, θα είναι ζωτικής σημασίας η συμμετοχή γυναικών και ανδρών που, ντροπιασμένοι και αηδιασμένοι από τη βία που ασκείται στο όνομα της θρησκείας, αντιστέκονται στη σημερινή κυβέρνηση, η οποία ισχυρίζεται ότι ενεργεί εκ μέρους του Ισλάμ. Η πιθανότητα ότι τα πιο θρησκευόμενα μέλη της ιρανικής κοινωνίας θα μπορούσαν επίσης να είναι απαραίτητα για την παραγωγή δημοκρατικής αλλαγής παραμένει μια από τις πιο υποβαθμισμένες πραγματικότητες. Ωστόσο, μελετητές όπως η Narges Bajoghli έχουν καταγράψει πώς αυτή η ομάδα ακτιβιστών και απλών πολιτών, οι οποίοι τυχαίνει να είναι θρησκευόμενοι, έχουν ασκήσει ειλικρινή κριτική σε αυτό το καθεστώς από το 2009 και ίσως η δική τους στάση να κρίνει την επόμενη ημέρα στο Ιράν.

Με στοιχεία από Al Jazeera, Los Angeles Times 

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

3 Comments
δημοφιλέστερα
νεότερα παλαιότερα
Ενσωματωμένα σχόλια
Δείτε όλα τα σχόλια
Observer
Observer
3 χρόνια πριν

Εξαιρετική ανάλυση με ένα μικρό στοιχείο που ίσως επηρεάζει την κατάσταση. Τόσο στο Βασίλειο (της Σαουδικής Αραβίας) όσο και στο Ιράν οι γυναίκες δεν περνούν καλά για να είμαστε διακριτικοί. Στο Βασίλειο δεν ακούγεται το παραμικρό στο Ιράν έχουν ξεσηκωθεί: τι αλλάζει στις δυο χώρες;

Οτι στο Βασίλειο έχουν χρήμα το μοιράζουν στο πληθυσμό και διασκεδάζουν άρα η καταπίεση ρολάρει χαλαρά καθώς στα σπίτια τους και στο εξωτερικό οι γυναίκες της Σαουδικής Αραβίας περνούν μάλλον καλά, ενώ στο Ιράν ταλαιπωρούνται.

Μένει να δούμε τι θα αλλάξει στο Ιράν.

Observer
Observer
3 χρόνια πριν
Απάντηση σε  Observer

Για τις πτήσεις δε το ξέρω αλλά σκεφτείτε ότι η Αυσταλιανή εταιρία θέλει να προτείνει τις δικές της απευθείας πτήσεις προς Ευρώπη αν και ειλικρινά δεν καταλαβαίνω τη φράση. Μια γυναίκα που φεύγει από το Ντουμπάι μένει σε έδαφος των Εμιράτων μέχρι να βγει από το αεροπλάνο στην Αυστραλία ή σε ενδιάμεσο σταθμό.

Επίσης νομίζω ότι το ανάφερα ξεκάθαρα πιο πάνω το καλύτερο βιοτικό επίπεδο στο Βασίλειο καθιστά τη ζωή των γυναικών πιο εύκολη είτε στη χώρα είτε εκτός.

Observer
Observer
3 χρόνια πριν
Απάντηση σε  Observer

Για τον εναέριο χώρο, να πω τι γίνεται σε πτήσεις προς το Βασίλειο και φαντάζομαι το Ιράν: μόλις μπει το αεροσκάφος στον εναέριο χώρο της χώρας γίνεται αγγελία και σταματά η κατανάλωση οινοπνευματωδών. Αρα ο εναέριος χώρος παίζει ρόλο. Been there got the T-shirt ενώ κάτι αντίστοιχο αλλά πιο ήπιο ισχύει και για πτήσεις προς το μεγάλο σατανά το Ισραήλ. Οι κανονισμοί της ΙΑΤΑ δεν έχουν καμία απολύτως εφαρμογή για το γεύμα και το εισιτήριο. Αν αφορούν θέματα υπολογισμού ναύλων και την προάσπιση των δικαιωμάτων των αεροπορικών εταιριών. Η κάθε εταιρία σέβεται ή όχι τα του φαγητού ανάλογα με την… Διαβάστε περισσότερα »