Αγαπητή «Α, μπα»: Τον κατήγγειλα και κατηγορήθηκα ότι στοχοποιώ τον οργανισμό

Αγαπημένη μου αμπά, σου γράφω για ένα θέμα που με απασχολεί πολύ τις τελευταίες μέρες. Πριν κάποια χρόνια υπήρξα εθελόντρια σε έναν φοιτητικό σύλλογο στον οποίο αφιέρωνα πολύ χρόνο και πολλή ενέργεια. Σε αυτόν τον σύλλογο υπήρχαν περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης, κατάχρησης εξουσίας από συγκεκριμένα άτομα, σεξιστικός και ομοφοβικός λόγος, mansplaining, gaslighting, ό,τι μπορείς να φανταστείς. Ωστόσο, επειδή αυτά τα άτομα κατείχαν εξουσία μέσα στον οργανισμό ή επειδή ήταν πιο βαθιά ριζωμένη η πατριαρχία στο συλλογικό ασυνείδητο (πχ. το 2013 αν έλεγες “αυτό το ανέκδοτο είναι σεξιστικό”, έπεφταν να σε φάνε σε τέτοιους χώρους), κανένα άτομο δεν μιλούσε. Υπήρξα θύμα σεξουαλικής παρενόχλησης δύο φορές και πολλές φορές εξύβρισης, mansplaining, gaslighting και υποτίμησης, ώσπου δεν άντεξα και έφυγα. Φοβόμουν να μιλήσω πιο έξω για οποιοδήποτε απ’ αυτά τα περιστατικά, δεν ήξερα αν μπορούσα να καταγγείλω κάτι και πού, καθώς έβλεπα παντού κατάχρηση εξουσίας και διαφθορά, παρενοχλητικές συμπεριφορές λάμβαναν χώρα για το παραμικρό. Κράτησα επαφή με κάποια άτομα που κάναμε παρέα τα οποία θεωρούσα πως ήταν αρκετά κοντά μου από άποψη απόψεων. Αυτά τα άτομα συνέχισαν να εργάζονται σ’ αυτόν τον εθελοντικό οργανισμό, τον μεγάλωσαν, πολλά βρήκαν και δουλειά μέσω της δράσης τους αυτής. Πάμε τώρα στον Γενάρη του 2021. Στα πλαίσια του διαδικτυακού metoo, τόλμησα κι εγώ να καταγγείλω, για πρώτη φορά, δημόσια, μία απ’ τις δύο σεξουαλικές παρενοχλήσεις που υπέστη από άτομο του οργανισμού, αναφέροντας το όνομα του οργανισμού, θεωρώντας ότι έτσι θα ωθούσα και άλλα θύματα να μιλήσουν, καθώς ήξερα ότι υπήρχαν, πολλά περιστατικά συνέβησαν μπροστά στα μάτια μου και κάθε φορά που έλεγα κάτι, ακόμη και το πιο απλό “γιατί της μιλάς έτσι, άστην ήσυχη”, οι θύτες μου έλεγαν πως ζηλεύω και έχω ανάγκη από σεξ. Ωστόσο, αντίθετα απ’ αυτό που περίμενα ότι θα συμβεί, καμία απ’ τις γυναίκες που είχα δει με τα ίδια μου τα μάτια να υφίστανται κακοποιητικές συμπεριφορές ή μού είχαν εκμυστηρευτεί πως είχαν πέσει κι εκείνες θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης (απ’ τους ίδιους άντρες που παρενόχλησαν κι εμένα) δεν επιβεβαίωσε όσα έγραφα, ούτε με υποστήριξε. Ένα απ’ τα άτομα που έκανα παρέα έσπευσε να μου στείλει ιδιωτικά μήνυμα και να μου πει ότι δεν πρέπει μέσω της καταγγελίας να στοχοποιώ τον οργανισμό, ότι αν ένα άτομο φέρθηκε όπως φέρθηκε ο οργανισμός δεν έφερε καμία ευθύνη και ότι δεν του είχα μιλήσει ποτέ για αυτό το περιστατικό, οπότε του έκανε εντύπωση που το κατήγγειλα δημόσια μετά από επτά χρόνια. Εγώ τα έχασα. Δεν ήξερα τι να απαντήσω. Αρχικά, χωρίς να το σκεφτώ, του είπα πως ξέρω ότι έχει δουλέψει πολύ για τον οργανισμό και πως εύχομαι να έχει συμβάλει στην εξάλειψη τέτοιων περιστατικών γιατί πολλές γυναίκες φοβόμασταν να μιλήσουμε και πως σε καμία περίπτωση δεν ήθελα να στοχοποιήσω αυτόν με την ανάρτησή μου ή να υποτιμήσω την δουλειά που έχει κάνει. Μου ξαναείπε τα ίδια που μου είπε και στο αρχικό του μήνυμα και με διαβεβαίωσε πως πλέον ο οργανισμός έχει γυναίκες σε σημαντικές θέσεις και πως τα περισσότερα μέλη του οργανισμού είναι γυναίκες και πως έχει δημιουργηθεί ένα τελείως διαφορετικό κλίμα και θα ήταν κρίμα να στοχοποιηθεί ο οργανισμός και να χρειαστεί να απολογηθεί σαν οργανισμός για κάτι που συνέβη τόσα χρόνια πριν γιατί, στην τελική, ο οργανισμός δεν ευθύνεται για κάτι που συνέβη στα πλαίσια δράσης του. Αφού, λοιπόν, σκέφτηκα λίγο καλύτερα τα πράγματα του απάντησα πως ο οργανισμός φέρει ευθύνη, και τεράστια κιόλας, γιατί στους κόλπους του διαιωνίζονταν περιστατικά κακοποίησης και παρενόχλησης για τα οποία όλα τα άτομα σε θέσεις ευθύνης γνώριζαν αλλά έκαναν τα στραβά μάτια και πως, μέσω του υποτιθέμενου “χιούμορ”, πολλές γυναίκες και ΛΟΑΤΚΙΑ άτομα βρέθηκαν σε πολύ δύσκολες θέσεις στα πλαίσια του οργανισμού και, προκειμένου να μην απορρίπτονται απ’ τα υπόλοιπα μέλη, ανέχτηκαν πολλά πράγματα που κανένα άτομο δεν θα έπρεπε να ανέχεται ποτέ ούτε σε εθελοντικό οργανισμό, ούτε σε χώρους εργασίας, ούτε σε χώρους διασκέδασης, ΠΟΥΘΕΝΑ. Πρόσθεσα ότι όντως εύχομαι να συνέβαλε ο ίδιος ώστε να έχει δημιουργηθεί ένα κλίμα ασφάλειας που να ωθεί τα θύματα να μιλούν και να καταγγέλουν αλλά ότι αυτό, δυστυχώς, δεν αναιρεί ότι λίγα χρόνια πριν ο ίδιος οργανισμός έκανε τα στραβά μάτια σε κακοποιητικές συμπεριφορές. Μού απάντησε τα ίδια, ότι ο οργανισμός δεν μπορεί να φέρει ευθύνη για κάτι που έγινε τόσα χρόνια πριν και πως το κλίμα έχει αλλάξει. Πουθενά δεν με ρώτησε πώς ένιωσα μετά απ’ αυτό το περιστατικό, αν φοβόμουν, αν μου έμεινε τραύμα, χρειάστηκε να του τονίσω εγώ πως φοβόμουν χρόνια ολόκληρα να μιλήσω. Εβδομάδες μετά, νιώθω πολύ περίεργα όταν επανέρχομαι σε αυτή τη συζήτηση. Νιώθω πως αυτός ο άνθρωπος, που θεωρούσα φίλο μου, ουσιαστικά προσπάθησε να με πείσει ότι πρέπει να ξεχάσω το περιστατικό προκειμένου να μην αμαυρωθεί το όνομα του οργανισμού και, κατά συνέπεια, να μην αντιμετωπίσει ο ίδιος κανένα εμπόδιο στην επαγγελματική του ανέλιξη, στην οποία η εθελοντική του εργασία στον οργανισμό έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο. Νιώθω ότι αγνόησε εντελώς κάτι εξαιρετικά τραυματικό για εμένα και έκανε ό,τι περνούσε απ’ το χέρι του για να με κάνει να θάψω το περιστατικό, και μέσα μου αλλά και με το να μην το αναφέρω ξανά. Όμως, έτσι, βρε Αμπά μου, είναι που διαιωνίζεται η πατριαρχία σε τέτοιες δομές, επειδή δεν τολμάει να μιλήσει κανένα άτομο από φόβο και όταν κάποιο τολμήσει να μιλήσει, προσπαθούμε να θάψουμε την καταγγελία του ή να την αντιμετωπίσουμε ως κάτι τελείως απίθανο και μεμονωμένο το οποίο δεν αντικατοπτρίζει το γενικότερο κλίμα. Όσο για το δεύτερο περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης που υπέστην, γι’ αυτό φοβάμαι ακόμη περισσότερο να μιλήσω, γιατί αφορούσε έναν άνθρωπο με τον οποίο ήμουν ερωτευμένη εκείνη την περίοδο και φλερτάραμε – αυτό, φυσικά, δεν σήμαινε ότι μπορούσε να με αγγίξει χωρίς τη συναίνεσή μου. Είμαι, ωστόσο, σίγουρη πως αν τολμήσω να το καταγγείλω, σύσσωμος ο οργανισμός θα πει ότι “Αχ, η Κίτρινη Πεταλούδα ζηλεύει μωρέ που δεν έγινε τελικά κάτι με αυτόν και προσπαθεί να του χαλάσει το όνομα”. Εγώ ξέρω πολύ καλά τι βίωσα αλλά, πλέον, αναρωτιέμαι πώς μπορεί να βοηθήσει μια καταγγελία να αλλάξει η κατάσταση, εφόσον κανένα απ’ τα άτομα που εμπλέκονται με τον οργανισμό ή εργάστηκαν εκεί στο παρελθόν δεν με στήριξαν. Νιώθω πως είμαι μόνη μου με όλον τον οργανισμό απέναντί μου και ο μόνος λόγος που θα συνεχίσω να καταγγέλω είναι επειδή σκέφτομαι ότι μπορεί να υπάρχουν άτομα είκοσι ετών που να εργάζονται εθελοντικά αυτή τη στιγμή σε αυτόν τον οργανισμό και, σε αντίθεση με όσα λέει ο (πρώην?) φίλος μου, ενδέχεται να υφίστανται κακοποιητικές συμπεριφορές. Δεν ξέρω τελικά, ποια είναι η ερώτησή μου. Γνωρίζω πως αυτό που κάνω είναι σωστό αλλά νομίζω πως μέσα μου αντηχούν ακόμη όσα μου έγραψε ο (πρώην?) φίλος, σε ένα βαθμό, τουλάχιστον… Μήπως θέτω σε κίνδυνο την δουλειά και ατόμων που ουδεμία σχέση δεν είχαν με τα περιστατικά; Ευτυχώς υπάρχουν και safe spaces σαν το αμπά, σε κάθε περίπτωση<3
-Κίτρινη Πεταλούδα

Ο (σίγουρα) πρώην φίλος σου μιλάει λες και ο «οργανισμός» είναι πραγματικά ζωντανός οργανισμός, με ξεχωριστή οντότητα, που έκανε κάποιες αταξίες στο παρελθόν και τώρα έχει αλλάξει. Ο οργανισμός αποτελείται από ανθρώπους, και όποια ανθρώπινη συμπεριφορά είναι κακοποιητική εντός του, είναι φυσικά παράγωγο του οργανισμού, υπάρχουν εξαιτίας του. Οι παρενοχλήσεις γινόταν σε κάποια βάση εξουσίας, που οριζόταν από τον οργανισμό. Είναι διαφορετικό να σε παρενοχλεί ένας άγνωστος στο δρόμο, με το να σε παρενοχλεί κάποιος ανώτερός σου, είτε είσαι στη δουλειά εθελοντικά, είτε όχι. Ο ανώτερος είναι ανώτερος λόγω του οργανισμού, δεν γεννήθηκε ανώτερος.

Επίσης, πώς ακριβώς αποδεικνύεται ότι ο οργανισμός έχει αλλάξει; Επειδή το λέει αυτός; Επειδή έχει και γυναίκες; Η παρουσία γυναικών δεν εξασφαλίζει κάτι, και οι γυναίκες μπορούν να είναι κακοποιητικές, ρατσίστριες, δεν είναι αντρικό προνόμιο η κατάχρηση εξουσίας. Είναι ένα θετικό βήμα, αλλά δεν είναι από μόνο του απόδειξη. «Απόδειξη» θα ήταν αλλαγές στο καταστατικό, καταγγελίες που λήφθηκαν σοβαρά υπόψη, ή μια αντίδραση οργανωμένη με αφορμή την δική σου καταγγελία. Το ανώνυμο μήνυμα που βασικά σου λέει ότι είσαι υπερβολική, μάλλον περισσότερο δείχνει ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Το επιχείρημα «μη μιλάς για να μην στοχοποιηθούν αθώοι» δεν στέκει. Δεν σκοπεύεις να στοχοποιήσεις αθώους. Θέλεις να μιλήσεις για συγκεκριμένους ανθρώπους. Αν ο κόσμος αρχίσει να βλέπει καχύποπτα τον περίφημο οργανισμό, τότε να αποδείξει ο περίφημος οργανισμός ότι έχει κάνει την αυτοκριτική του και δεν φοβάται τίποτα πια.

Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News