Αγαπημένη Λένα, Με αφορμή αυτή την απάντησή σου, με την οποία συμφωνώ απόλυτα, ήρθε στην επιφάνεια ο παρακάτω προβληματισμός ο οποίος υποβόσκει απο τότε που γέννησα την κόρη μου, η οποία τώρα ειναι 2 ετών. Πώς μαθαίνεις στο παιδι σου να βάζει τα όριά του αλλά ταυτόχρονα να μη λειτουργεί και με υπερβολικό entitlement; Οτι η επιθυμία του δεν είναι διαταγή; Είναι τεράστιο λάθος να μαθαίνουμε στα παιδιά μας -και ειδικά στις κόρες μας- να τους έχουν όλους ευχαριστημένους, να είναι τα καλά κορίτσια , να βάζουν στην άκρη αυτό που θέλουν για να μη νιώσει άσχημα κανένας. Σε σημείο να γίνονται ενήλικες και να μη μπορούν καν να αναγνωρίσουν πια ΤΙ θέλουν στην πραγματικότητα. Πρέπει να μαθαινουμε στα παιδιά μας πως μπορούν και πρέπει να λένε όχι! Ταυτόχρονα όμως δε θέλει και μια ισορροπία αυτο; Το παιδί δε θα πρέπει να μοιραστεί τα παιχνίδια του κάποιες φορές; Δε θα πρέπει να κάνει και συμβιβασμους κάποιες φορές; Δε θα πρέπει να προσαρμόζεται και λίγο όταν συναναστρέφεται άλλα παιδιά; Κάποιες φορές! Οχι πάντα φυσικά, όχι άκριτα. Αλλά πώς θα μάθει οτι δε μπορεί να γίνεται πάντα το δικό του; Πώς βρίσκεις αυτη την ισορροπία και πώς τη διδάσκεις σε ενα παιδι 4-5-6 χρονών που ακόμα δεν έχει προσωπικά κριτήρια και δεν καταλαβαίνει απο γκρίζες ζώνες; Κάνω πχ εικόνα ένα παιδικό πάρτυ όπου η τετράχρονη Μαρία έπαιζε με τα παιχνίδια της (αφου το παρτι ήταν σπίτι της) και δεν άφηνε κανενα άλλο παιδάκι να παιξει κι εκείνο λίγο, οπότε κάποια απ’τα παιδάκια κλαίγανε. Τι κάνεις εκει ως γονιός της Μαρίας; Δε θα της εξηγήσεις οτι πρέπει να μοιραστεί τα παιχνίδια με τα άλλα παιδακια ωστε να παιξουν ολοι; Δε δίνεις αντικρουόμενα μηνυματα όμως έτσι , απ’τη στιγμη που δεν της ειπες το ίδιο τις προάλλες στην παιδική χαρά που ένα άγνωστο παιδάκι της βούτηξε το παιχνίδι της μεσα απ τα χέρια; Κάνω σενάρια τωρα, το’χω τερματίσει, σχωράτε με!
Οι γκρίζες ζώνες που περιγράφεις δεν είναι γκρίζες. Υπάρχουν πολύ σαφείς κανόνες που έχουν λογική, που τους ξέρεις. Ίσως δεν τους αντιλαμβάνεσαι επειδή τους έχεις συνηθίσει, όπως έχεις συνηθίσει την γραμματική στην μητρική σου γλώσσα, αλλά και κανόνες υπάρχουν, και εξαιρέσεις στους κανόνες υπάρχουν, αλλά όλα αυτά δεν είναι ασαφή. Υπάρχουν βέβαια και πολλοί ενήλικες που ακόμα δεν καταλαβαίνουν τι είναι ευγενικό και τι όχι, αλλά όχι επειδή είναι κάτι ιδιαίτερα δύσκολο. Επειδή δεν θέλουν να ξεβολευτούν.
Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ του «μοιράζομαι τα παιχνίδια μου με άλλους ακόμα και αν δυσκολεύομαι» και του «αρπάζω ένα παιχνίδι από τα χέρια ενός άλλου χωρίς να ρωτήσω». Δεν υπάρχει αντικρουόμενο μήνυμα. Να αρπάζεις χωρίς να ρωτήσεις δεν επιτρέπεται ποτέ. Πάντα χρησιμοποιείς τα λόγια σου. Αντίστοιχα, αν κάποιος σου αρπάξει κάτι χωρίς να ρωτήσει, έχεις δικαίωμα να αντισταθείς γιατί αυτό είναι αυτοάμυνα. Κι αν κάποιος σε ωθεί συνέχεια σε αυτοάμυνα και δεν μπορείς να παίξεις μαζί του, την κάνεις και βρίσκεις άλλον να παίξεις.
Είναι πιο δύσκολο όταν είναι το δικό σου παιδί, και όπως προείπα είναι πάρα πολλοί οι ενήλικες που ακόμα δεν ξέρουν τι είναι τα όρια, πώς περιφρουρούνται, τι είναι άμυνα και τι συμβιβασμός, οπότε μην περιμένεις να τα μάθει όλα αυτά από σένα στις παιδικές χαρές με γονείς κάθε είδους γύρω γύρω και στα περιστασιακά πάρτι με παιδιά που βλέπονται μια φορά και μετά ξανά τυχαία μετά από ένα μήνα. Αυτά μαθαίνονται σε οργανωμένο περιβάλλον με παιδιά που βλέπονται συστηματικά υπό την επίβλεψη εξειδικευμένου ενήλικα, δηλαδή σε παιδικό σταθμό, σε σχολείο. Γι’αυτό πρέπει να πηγαίνουν τα παιδιά σε παιδικούς και σε προνήπια και σε νήπια, αυτό εννοούμε «για να κοινωνικοποιούνται», όχι για να διασκεδάζουν. Για να μετατρέπονται από αγριμάκια που είναι στο σπίτι όπου κάνουν ό,τι θέλουν σε ανθρώπους που μπορούν να λειτουργήσουν με κοινωνικούς κανόνες.
Τα παιδιά 4-5-6 χρονών μια χαρά τα καταλαβαίνουν όλα αυτά, ελπίζω να μην πιστεύεις ότι είναι μικρά για να ξεχωρίσουν το σωστό και το λάθος. Μπορεί να μην εκφράζονται αλλά μια χαρά καταλαβαίνουν. Τα εξάχρονα ειδικά έχουν φουλ προσωπικότητα, κάνουν σύνθετες παρέες, με ιεραρχίες και απ’ όλα. Τους το εξηγείς με απλά λόγια χωρίς σάλτσες, «δεν γίνεται να γίνεται πάντα το δικό σου», έτσι όπως είναι. «Αυτό το παιχνίδι το πήρε πρώτα η Μαριαελπίδα, μην το τραβάς, πρέπει να περιμένεις», έτσι, απλά. Το δύσκολο είναι να ξέρεις εσύ ποιο είναι το σωστό και να μην κάνεις τα στραβά μάτια όταν τραβάει το δικό σου παιδί, και γι’αυτό επαναλαμβάνω, χρειάζεται ένα οργανωμένο περιβάλλον για να τα μάθει όλα αυτά σωστά και με ασφάλεια.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Ο λόγος που έχεις πελαγώσει είναι ότι το παιδί είναι δύο ετών. Είναι πολύ νωρίς ακόμα για να έχει οποιαδήποτε σχέση με έννοιες όπως η ιδιοκτησία, η ενσυναίσθηση, το μοίρασμα και το όριο. Ούτε και είναι σε θέση να γενικεύσει οτιδήποτε. Το να πεις σε ένα δίχρονο “πρέπει να μοιράζεσαι τα παιχνίδια σου” είναι σαν να σου πει εσένα κάποιος “πρέπει να ναυπηγήσεις ένα νέο μοντέλο εμπορικού αεροσκάφους”: δεν έχει νόημα (εκτός αν είσαι αεροναυπηγός). Προς το παρόν, μόνο με συγκεκριμένα παραδείγματα και κατά περίπτωση μπορείς να της μιλήσεις, τύπου “αυτό το μπισκότο είναι δικό μου και θα το φάω… Διαβάστε περισσότερα »
Αγαπημένο Αιλουροειδέστατο, Θα διαφωνήσω πως στα 2 έτη δεν έχουν σχέση με έννοιες όπως η ιδιοκτησία, το μοίρασμα και το όριο. Μια χαρά λέει στα 2 “αυτό δικό μου” και καταλαβαίνει το “ναι δικό σου, μπορείς όμως να το μοιραστείς” ή “όχι αυτό δεν είναι δικό σου”. Η αντίδραση είναι πολύ διαφορετική στις δύο περιπτώσεις. Στη συνέχεια το μοίρασμα το αντιλαμβάνεται με τη σειρά, πρώτα θα κάνει η Μαρία τσουλήθρα και μετά ο Γιάννης και θα περιμένετε τη σειρά σας ο καθένας, με περιφρούρηση στην αρχή μέχρι να ακολουθούν όλα τον κανόνα αδιαμαρτύρητα. Τέλος το όριο μπαίνει μέσω της σταθερότητας,… Διαβάστε περισσότερα »
Έχεις δίκιο, το επαναδιατυπώνω: στα δύο έτη δεν είναι σε θέση να τους εξηγήσεις θεωρητικά τις έννοιες, να τις κατανοήσουν, να καταλάβουν τι είναι καλό ή κακό για άλλους εκτός από τα ίδια και να βρουν τις εφαρμογές, όπως μπορεί ένα παιδί 4, 5 ή 7 ετών. Επίσης, δεν υπάρχει η δυνατότητα να ακολουθήσεις την άλφα ή τη βήτα τακτική και να δεις άμεσα και διαρκή αποτελέσματα. Παίρνει χρόνο και υπάρχουν πολλά πισωγυρίσματα. Γι’ αυτό συχνά οι γονείς των δίχρονων δεν ξέρουν πώς να προσεγγίσουν κάποια θέματα: γιατί ακόμη το παιδί δεν δίνει σαφή “σήματα” στην επικοινωνία.
Εγώ μπορώ να σου πω ότι και σε πολύ μικρότερη ηλικία τα παιδιά τα ξέρουν αυτά και διαθέτουν ηθικό κριτήριο. Κι επίσης από πολύ μικρή ηλικία φαίνεται κι ο χαρακτήρας του κάθε παιδιού. Δεν αρπάζουν όλα τα παιδιά τα παιχνίδια των άλλων για να παίξουν τα ίδια, ούτε χρειάζονται όλα σαφείς εξηγήσεις για να μοιραστούν τα παιχνίδια τους.
Να αναφέρω και την περίπτωση όπου ένα παιδί αρπάζει ένα παιχνίδι για να τραβήξει την προσοχή του άλλου παιδιού, γιατί δεν ξέρει πως αλλιώς να το προσεγγίσει, με καλή πρόθεση.
Ίσα ίσα που οι βάσεις δίνονται σε μικρή ηλικία έτσι ώστε το παιδί μεγαλώνοντας αρχίζει να εφαρμόζει τα όσα έμαθε στις κοινωνικές του συναναστροφές. Πρέπει να μάθουν από μικρά ότι συμπεριφορές όπως να βουτάνε το παιχνίδι ενός άλλου παιδιού με το έτσι θέλω δεν είναι νορμάλ. Ούτε και το αντίστροφο φυσικά. Επίσης, να μάθουν να μιλάνε όταν κάτι τα ενοχλεί και να μη διστάζουν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους όταν νιώθουν πως τα όριά τους παραβιάζονται.
Το θέμα μού έφερε στο μυαλό ένα πολύ ωραίο ποστ περί παιδικής ιδιοκτησίας/κτητικότητας που διάβασα τις προάλλες από έναν νέο μπαμπά.
https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=10226462716657547&id=1333295295
Είσαι θεά
Eγώ πάντως βλέπω το εντελώς αντίθετο. Οτι τα κοριτσάκια μεγαλώνουν ως πριγκίπισσες και δεν ακούνε όχι ποτέ, η επιθυμία τους είναι διαταγή για τους γονείς που τσακίζονται και ξεζουμίζομται για να τους παρέχουν τα πάντα ώστε να μην αισθάνονται μειονεκτικά 0-και για να μην έχουν οι ίδιοι τύψεις. Οχι καθόλου δεν τις μεγαλώνουν να είναι καλά κορίτσιακαι να τους έχουν όλους ευχαριστημένους -να είναι αυτές ευχαριστημένες είναι η κεντρική ιδέα στον παιδοκεντρικό κόσμο που ζούμε.
Αυτό είναι το ρεζουμέ. Για να έχει όρια το παιδί, πρέπει να έχουν όρια οι άνθρωποι που το μεγαλώνουν. Ένας γονιός που φωνάζει και χάνει την ψυχραιμία του για παράδειγμα, ξεπερνάει τα όρια. Το παιδί μαθαίνει ότι είναι αποδεκτό να φωνάζει και το ίδιο.
Ενώ, πραγματικά το λέω, καταλαβαίνω απολύτως την απάντηση διαφωνώ ώς προς το πόσο ξεκάθαρη διαδικασία είναι η επιβολή ορίου και πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν γονιό (που δεν είναι μόνο γονιός – είναι και εργαζόμενος και κόρη και γιός και φίλος και πολλά πολλά άλλα) να τα βάλει. Φυσικά και οι οργανωμένες δομές βοηθούν προς αυτήν την κατεύθυνση αλλά αυτό, πολλές φορές, δεν είναι αρκετό. Νομίζω οτι μια βασική δυσκολία είναι ο χαρακτήρας του παιδιού, το dna του, δεν ξέρω πως να το πω. Μια άλλη είναι αυτό που πάνω κάτω ανέφερα πιο πάνω και λέγεται πολύπλοκη καθημερινότητα,… Διαβάστε περισσότερα »
Πολύ σωστό, έτσι καταλαβαίνει και το παιδί τη δύναμη και την αξία του επιχειρήματος, μαθαίνει σιγά σιγά ότι αν θέλει κάτι από τους άλλους ο τρόπος για να το διεκδικήσει δεν είναι η βία, ούτε το κλάμα, ούτε η γαλιφιά, αλλά το σωστό επιχείρημα και η λογική διαπραγμάτευση.