Πιστεύεις πως το αστείο αξιολογείται κυρίως με βάση τις προθέσεις του πομπού? Σε ομιλία της, γνωστή ελληνίδα ηθοποιός έθιξε το θέμα με αφετηρία την πολιτική ορθότητα, ισχυριζόμενη ότι τόσο οι πράξεις όσο και το παρελθόν ενός πομπού ρατσιστικού αστείου είναι αυτά που θα καθορίσουν αν το τελευταίο είναι αποδεκτό ή όχι. Άλλο να το κάνει για παράδειγμα ένας δηλωμένος ακροδεξιός, κι άλλο ένας συνειδητοποιημένος πολίτης που μάχεται καθημερινά τον ρατσισμό με πράξεις και λόγια. Προσπαθώ εδώ και μέρες να αποδομήσω το επιχείρημά της κι ενώ κατά βάση διαφώνω -γιατί δε θα επιβάλλουμε εμείς τι θα βρει και τι όχι προσβλητικό ένα θύμα συστημικής βίας-, παραδέχομαι ότι κι εγώ η ίδια αντιδρώ εντελώς διαφορετικά σε αντίστοιχες περιπτώσεις, αναλόγως του ποιός, τι και γιατί. Θεωρείς υπάρχει μια σταγόνα δίκιου εκει πέρα? Διαβάζοντας σε καιρό, ξέρω ότι πιθανόν θα μου πεις ότι το ρίσκο δεν αξίζει κι ότι είναι πολύ εύκολο απλά να συμορφωθούμε στις υποδείξεις των μειονοτήτων, οι οποίες καμία συνέπεια θα έχουν στη ζωή μας, αλλά και πάλι ήθελα να δω αν θα υπάρξει κάποιο ντιμπέιτ πάνω στο θέμα.
-Sorcière
Ναι, αντιδράς διαφορετικά ανάλογα με τον πομπό, αλλά δεν αρκούν οι καλές προθέσεις, αν αυτό εννοεί ηθοποιός (να σημειώσω ότι δεν κατάλαβα σε ποιο περιστατικό αναφέρεσαι). Η ηθοποιός μιλάει σα να υπάρχουν μόνο δυο είδη ανθρώπων: αυτοί που είναι ρατσιστές και αυτοί που δεν είναι, οπότε αυτοί που «δεν είναι», έχουν περισσότερα δικαιώματα στο χιούμορ.
Μόνο που όλοι δηλώνουν ότι «δεν είναι» ρατσιστές. Αυτή είναι η επωδός: «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…» Δεν υπάρχει «δηλωμένος ακροδεξιός», «πατριώτες» λένε ότι είναι, μη σου πω ότι έχουν και πολλούς «μετανάστες φίλους». Ο καθένας μας έχει αλλού τον πήχη και άλλο θεωρεί ρατσισμό, εδώ μεταξύ μας διαφωνούμε για το θέμα μερικές φορές (σου υπενθυμίζω τη συζήτηση για τα emojis σε διάφορα χρώματα). Οπότε, εκεί είναι το πρόβλημα. Ότι η ηθοποιός δεν συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να διαχωρίσει τον εαυτό της από τους «άλλους», αυτοί οι «άλλοι» επίσης πιστεύουν ότι δεν είναι ρατσιστές.
Οπότε, επειδή όλοι μας έχουμε προνόμια που μας κάνουν τυφλούς, κι επειδή όλοι «δεν είμαστε» ρατσιστές, μέχρι να πούμε κάτι ρατσιστικό και να μας το επισημάνουν, ο μόνος τρόπος για να συνυπάρχουμε ειρηνικά και με σεβασμό, είναι ένας, και είναι να ακούμε με προσοχή στις διαμαρτυρίες των άλλων και να ρωτάμε ποιος είναι ο σωστός τρόπος, κάτι που δεν μας κοστίζει τίποτα και είναι πολύ εύκολο να κάνουμε, χωρίς να γκρινιάζουμε κάθε φορά σαν πεντάχρονα που δεν μπορούμε να φάμε παγωτό πριν τις φακές.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News

Ο δρόμος για την κόλαση είναι στρωμένος από καλές προθέσεις λένε οι φίλοι μας οι Άγγλοι.
Κι εγώ αυτής της άποψης ήμουν πιο παλιά,γιατί στα αλήθεια δεν είχα πρόθεση να θίξω κανέναν,ούτε και βλέπω κανέναν άνθρωπο “χαμηλότερα” από εμένα.
Όμως μετά από αστειακια που έκαναν άλλοι,δήθεν αθώα,όπως τα δικά μου,κατέληξα στο εξής:ένα αστείο το οποίο δεν μπορείς/ντρέπεσαι/φοβάσαι να το κάνεις σε κάποιον που τον αφορά μάλλον δεν είναι και πάρα πολύ αστείο.
Που μοιράζουν πιστοποιητικά αντιρατσισμού να πάω να βγάλω ένα; Και μετά αφού θα το έχω πάρει θα το κορνιζώσω και θα μπορώ να λέω ότι θέλω αδιαφορώντας αν προσβάλω ή υποτιμάω κάποιες ομάδες ανθρώπων ή αν βοηθάω από τη μεριά μου να συντηρούνται στερεότυπα και προκαταλήψεις.
Ένας άνθρωπος που μάχεται καθημερινά τον ρατσισμό με πράξεις και λόγια όπως λέει και η ηθοποιός, λογικά δεν λέει και ρατσιστικά ανέκδοτα. Απλούστατο είναι.
Νομίζω ο Αριστοτέλης ήταν που εξήγησε γιατί οι σκέψεις που δεν έχουν υλοποιηθεί δεν έχουν αξία, εφόσον αποτελούν απλά μέσο για να φτάσουμε σε κάποιο στόχο.
Δεν ξέρω πώς θα αξιολογούσαμε τις προθέσεις κάποιου τρίτου. Αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί να γείρει η ζυγαριά προς το ότι ο στόχος είναι “αγαθός” όταν το αποτελεσμα είναι να βλάπτονται άνθρωποι, δίνεται ευκαιρία επανόρθωσης και αντί απολογίας υπάρχει προσπαθεια του αντικειμένου να δικαιολογήσει εαυτόν και να διατηρήσει το status quo.
Αν είναι θέμα πίστης, γιατί να πιστέψω ότι οι προθέσεις κάποιου είναι καλές όταν δεν έχουν κύριο στόχο το να μην βλάψουν;
σιγουρα, στην σοφια μουτιδου αναφερεται η γράφουσα.
με καλυψε η απαντηση.
Ο βασικότερος λόγος που διαφωνώ με την ηθοποιό είναι οτι έτσι δίνεις δύναμη στο “υποκειμενικό” της υπόθεσης. Δεν είμαι ομοφοβική άρα δικαιούμαι να πω την καφρίλα που μου φάνηκε αστεία (άρα είμαι ομοφοβική). Νομίζω οτι είναι πολύ πιο λογικό να μην είναι πλεόν αστεία όλα όσα πληγώνουν τους άλλους. Και αν έχεις συνειδητοποίησει πόσοι άνθρωποι έχουν κλάψει με το χιούμορ μερικών, νομίζω πως δεν θα πρεπε να ναι και τόσο δύσκολο πια αυτό. Εν κατακλείδι, όχι δεν συμφωνώ οτι σημασία έχει ποιος λέει το λάθος πράγμα. Αρκεί που ακούγεται. Αρκεί που κάποιος θα ντραπεί. Αρκεί που κάποιος ίσως σκεφτεί “ρε… Διαβάστε περισσότερα »
Δεν ξέρω γιατί είναι τόσο δύσκολο για μερικούς ανθρώπους να κατανοήσουν ότι οι λέξεις, όταν βγαίνουν από το μυαλό και το στόμα μας, παίρνουν δική τους μορφή και υπόσταση και υπάρχουν ανεξάρτητα από τον εμπνευστή τους, ειδικά όταν αποτυπώνονται γραπτώς. Όπως το δημιούργημα υπάρχει εκτός και σε μεγάλο βαθμό ανεξάρτητα από τον δημιουργό. Μια δήλωση μπορεί να είναι ρατσιστικη αν αντικειμενικά ή υποκειμενικά σύμφωνα με την πληττομενη ομάδα ερμηνεύεται με τρόπο ρατσιστικό ή λειτουργεί με τρόπο που αναπαράγει και διαιωνιζει ρατσιστικά στερεοτυπα. Δεν απαιτείται αυτός που έκανε τη δήλωση να είναι συνειδητοποιημενα ρατσιστής, να έχει υιοθετήσει δηλαδή τη σχετική ρητορική.… Διαβάστε περισσότερα »
Βρε μπλουμπερι δεν ξερω αν στο χω ξαναπει, γιατι το χω σκεφτει απειρες φορες διαβαζοντας τα σχολια σου, τι ωραια που εκφραζεσαι! Ποσο σωστα, ποσο ευγενικα. Πολυ μου αρεσεις☺
Πόσο μου έφτιαξες τη διάθεση με τα καλά σου λόγια, este! Σ’ ευχαριστώ. Κι εγώ χαίρομαι πραγματικά να διαβάζω τα σχόλια σου. 🙂
Δεν ξέρω ούτε εγώ για ποια ηθοποιό μιλάς, αλλά και πάλι μου φαίνεται εξαιρετικά επιφανειακή η προσέγγισή της. Και τι γίνεται με τον δέκτη, δηλαδή; Αν ο πομπός δεν είναι ρατσιστής, και του δώσουμε το δικαίωμα να πετάει τα ρατσιστικά του, σεξιστικά του, ομοφοβικά του αστεία, τι θα γίνει με τους δέκτες που είναι ομοφοβικοί, πχ, και κρατάνε τις κοιλίες τους από τα γέλια επειδή κάποιος είπε την λέξη “αδελφή”; Δες πχ τον Καπουτζίδη που ζήτησε συγνώμη για το αστείο σχετικά με τραβεστί στο “Παρα 5”, αν δεν κάνω λάθος. Δεν είπε “Α, εγώ είμαι γκέι, μπορώ να κάνω ομοφοβικά… Διαβάστε περισσότερα »
Να σου δώσω ένα παράδειγμα για το ζήτημα του πομπού: τα γνωστά αστεία και ανέκδοτα των διάσημων για τον αυτοσαρκασμό τους και το χιούμορ τους Εβραίων (το χιούμορ ήταν ένας από τους παράγοντες που βοήθησε τις κοινότητές τους να αντέξουν μέσα στα γκέτο της -Ανατολικής κυρίως- Ευρώπης). Το ίδιο ακριβώς αστείο που θα ειπωθεί από έναν αυτοσαρκαζόμενο Εβραίο έχει γιγάντια διαφορά από την γεμάτη περιφρόνηση εκφορά του από έναν ρατσιστή αντισημίτη.
Θα ήθελα να πω και εγώ τη γνώμη μου: Νομίζω πως πρέπει να χαλαρώσουμε λίγο. Άνθρωποι είμαστε και λέμε πού και πού καμιά χοντράδα. Δεν είναι ανάγκη να προσβαλλόμαστε όλοι επειδή κάποιος έκανε ένα αστείο για τους καραφλούς ή τους γέρους ή τους αλλοδαπούς ή τους χοντρούς κλπ. Αν το αστείο πχ είναι για την προφορά ενός ξένου και δεν εμπεριέχει βία, γιατί να το κάνουμε θέμα; Σημασία έχει η πρόθεση, και αν είναι στο πλαίσιο του καλαμπουριού, ε, ας δώσουμε τόπο στην ευχή. Διαφορετικά, δεν πρέπει να αστειευόμαστε με τίποτα, παρά μόνο με τους εαυτούς μας, γιατί με κάθε… Διαβάστε περισσότερα »
Αν δυσκολευόμαστε να βρούμε αστεία που δεν προσβάλουν ολόκληρες ομάδες ανθρώπων @extra hot potato (ή έστω και έναν), τότε θα πρέπει να επανεξετάσουμε τι θεωρούμε χιούμορ.
Οι λέξεις έχουν τρομερή δύναμη, μπορούν να διαλύσουν ανθρώπους. Θα έπρεπε να είναι τόσο απρεπές αυτού του είδους το χιούμορ, όσο είναι το να μαζευόμαστε γύρω από κάποιον που τρώει μπουνιές και να σκάμε στα γέλια. Το μπούλιγκ δεν έχει πλάκα, δεν είχε ποτέ. Είναι ωμή βία. Είναι αναξιοπρεπές και απάνθρωπο.
@extra hot potato, φοβάμαι οτι τα περισσότερα προβλήματα του είδους πηγάζουν από την χαλαρότητα την οποία περιγράφεις. Δεν θεωρώ οτι θα χαθεί κανένα φοβερό χιούμορ αν κάποιος πάψει να κάνει ρατσιστικά αστεία π.χ. ή αστεία για τους χοντρούς. Αστεία που ένας αλλοδαπός ή χοντρός μπορεί να πληγωθεί ή να αισθανθεί ανεπιθύμητος, επειδή κάποιος θέλησε να γελάσει με κάτι που εξαρχής δεν είναι αστείο. Νομίζω οτι η ίδια η εποχή που ζούμε προσπαθεί να τα ξεπεράσει όλα αυτά, και εμείς οφείλουμε να την βοηθήσουμε. Τέλος θέλω να πω πως το θέμα δεν μου φαίνεται καθόλου αθώο. Τουναντίον, είναι εξαιρετικά επικίνδυνες όλες… Διαβάστε περισσότερα »