Αμπούλα γεια σου!! Χαίρομαι τόσο που υπάρχεις και θα ήθελα τόσο πολύ να ήταν η σελίδα σου στην καθημερινότητά μου χρόνια πριν, από τότε που ήμουν έφηβη ακόμη. Στο δια ταύτα τώρα. Έχω μια κόρη 5,5 χρονών και ένα γιο 7. Η κόρη μου φοβόταν από μικρή τα ζωάκια ακόμη και τα μικρά όπως σκυλάκια γατάκια κλπ. Πρόσφατα ξεκινήσε μαθήματα λογοθεραπείας και στην αυλή του κέντρου που επισκεπτόμαστε υπήρχαν πολλά γατάκια κι ένα μικρό σκυλάκι με το οποίο η μικρή μετά από δική μου παρότρυνση, καθώς ήθελα να ξεπεράσει σιγά σιγά το φόβο της, ανέπτυξε μια ιδιαίτερη σχέση και έφτασε σε σημείο ακόμη και να τον χαϊδεύει όσο περιμέναμε τη σειρά μας για το μάθημα και μετά από αυτό. Μάλιστα με μεγάλη περηφάνια μου ανακοίνωσε λίγο πριν τις διακοπές του Πασχα ότι ξεπέρασε το φοβο της και ότι ήρθε η ώρα να αποκτήσουμε κι εμείς ένα σκυλάκι. Μετά τις διακοπές του Πάσχα όμως όταν ξαναπήγαμε για μάθημα το σκυλάκι έλειπε από την αυλή και ένα παιδάκι(της οικογένειας που είχε το σκυλάκι) μας ανακοίνωσε ότι δυστυχώς αρρώστησε και πέθανε! Ευτυχώς για εμένα τη στιγμή εκείνη έπρεπε να ξεκινήσει μάθημα και ετσι η άβολη συζήτηση ξεκίνησε μετά τη λήξη του μαθήματος όταν η μικρή πήγε μέχρι το σπίτι του σκύλου και άρχισε να με ρωτάει που είναι τώρα ο σκυλάκος και αν μας βλέπει,με εμένα να τη διαβεβαιώνω ότι είναι στον ουρανό και μας βλέπει και σίγουρα κουνάει την ουριτσα του χαρούμενος. Αισθανομουν άσχημα ταυτόχρονα που έλεγα στο παιδί μου πράγματα που δεν πιστεύω αλλά εκείνη τη στιγμή το μόνο που ήθελα ήταν να την κάνω να αισθανθεί καλύτερα. Όταν φτάσαμε στο σπίτι μας η μικρή ξέσπασε σε κλάματα λέγοντας μου “θέλω να τον κάνω μόνο μια αγκαλίτσα μαμά και μετά ας φύγει πάλι” με εμένα να έχω γίνει χίλια κομμάτια και να προσπαθώ να βοηθήσω το παιδί να διαχειριστεί την πρώτη του απώλεια. Εν τέλει άρχισα να της κάνω αστεία και να παριστάνω τον σκύλο που από τον ουρανό που βρίσκεται βλέπει τη μικρή που στεναχωριέται και θέλει να έρθει και να την γλύψει όπως κάνουν τα σκυλιά σε αυτούς που αγαπούν. Και ο γιος μου μάλιστα της είπε για να αισθανθεί καλύτερα πως ο αγαπημένος της είναι δίπλα στο Θεουλη(υποθέτω ότι το έχει ακούσει στο σχολείο ή από τη γιαγιά τους) με εμένα να συμφωνώ μη έχοντας κάποια καλύτερη ιδέα για να την ηρεμισω. Της είπα ακόμη ότι πάντα θα ζει μέσα στην σκέψη της και την καρδια της,γιατί ήταν το πρώτο σκυλάκι που κατάφερε να την κάνει να δει πόσο ωραία είναι τα ζωάκια .Η μικρή έβαλε τα γέλια και έτσι κάπως ανώδυνα θέλω να πιστεύω ότι όλο αυτό τελείωσε. Αισθάνομαι όμως ότι την κοροιδεψα ότι της είπα ψεμματα και ότι θα μπορούσα να έχω βρει άλλο τρόπο να την ηρεμισω χωρίς να της λέω για ουρανούς και θεουληδες που δεν πιστεύω.Εσύ τι λες Αμπα μου; Πώς θα μπορούσα να εξηγήσω απλά και ειλικρινά αλλά χωρίς να στεναχωρισω το παιδί την έννοια του θανάτου; Εκτός από το παραμυθακι του ουρανού και του Θεουλη υπήρχε άλλη λυση; Σε ευχαριστώ για όλες τις απαντήσεις που έδωσες σε άλλες και άλλους και διάβασα, ακόμα και αν δεν απαντήσεις σε αυτή. Φιλιά πολλά και την αγάπη μου!
Προτείνω σε όλους τους γονείς, θείους, κηδεμόνες και φίλους μικρών παιδιών, αν ενδιαφέρονται για το θέμα, να έχουν προετοιμαστεί για τις μεγάλες ερωτήσεις που αναπόφευκτα θα έρθουν, ώστε να μην αρχίσουν να λένε αμπλαούμπλα εκείνη τη στιγμή και μετά να αναρωτιούνται πώς να το πάρουν πίσω. (Αν έχουν κάνει λάθος, κατά τη γνώμη τους, δεν υπάρχει λόγος πανικού, πρέπει όμως να αποφασίσουν τι πρέπει να πουν και να είναι έτοιμη για την επόμενη φορά που θα προκύψει το θέμα).
Τα μεγάλα θέματα είναι ο θάνατος, από πού έρχονται τα παιδιά, και το θέμα της σεξουαλικότητας, γενικώς, με απορίες που αλλάζουν όσο μεγαλώνει το παιδί. Όποιος είναι φανατικός χριστιανός όλα αυτά είναι λυμένα, δεν λες ποτέ τίποτα, και αυτοσχεδιάζουν όπως αυτοσχεδίασες κι εσύ. Όποιος όμως δεν είναι, πρέπει να κάτσει να διαβάσει, να κατανοήσει βαθιά, να σκεφτεί τι πιστεύει τελικά ο ίδιος, και να είναι έτοιμος. Πρέπει να βρει ο καθένας την προσέγγιση που του ταιριάζει, κι αυτό θέλει δουλίτσα. Το καλό είναι ότι ήδη τα έχουν σκεφτεί άλλοι, πριν από εμάς, οπότε δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε τον τροχό.
Η συζήτηση δεν είναι μια κι έξω, είναι πολλές συζητήσεις που θα σχηματίσουν ένα παζλ στο μυαλό του παιδιού. Αν ξέρεις αγγλικά, διάβασε αυτό για το θέμα του θανάτου, που με βρίσκει σύμφωνη- αν σου ταιριάζει, καλώς, αν όχι, ψάξε την δική σου κατεύθυνση.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Δύσκολη πίστα ο θάνατος. Ειδικά όταν μπλέκεται ο θεουλης . Γιατί αυτό είναι εύκολο, πάνε όλοι στο θεουλη στον ουρανό και μας βλέπουν από ψηλά και κάποια μέρα θα ξαναβρεθούμε όλοι μαζί . Βέβαια οι χριστιανοί πολύ βολικά αγνοούν πως αυτό θα γίνει μετά την Δευτέρα παρουσία και όλοι οι νεκροί ως τότε είναι σε “αναμονή ” το σύμβολο της πίστεως λέει “κρίναι ζώντας και νεκρούς” ουπς. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα . Επειδή και εμείς δεν πιστεύουμε όταν τα παιδιά μου ήταν στην ίδια ηλικία έπρεπε να τους μιλήσουμε για το θάνατο….τον δικό μου θάνατο μάλιστα, καθώς από… Διαβάστε περισσότερα »
Αχ μακάρι να μου τα είχαν πει κ εμένα έτσι όταν πέθανε η μαμά μου στα 6 μου, χωρίς να μπλέξουν “είναι μαζί με το Θεό” κ άλλα παρόμοια. Νομίζω ήταν ένας απ’ τους παράγοντες που με έκαναν να εξερευνήσω την αθεϊα αργότερα, γιατί σε αυτόν τον Θεό εγώ είχα προσευχηθεί όπως μου έλεγαν, να γίνει η μαμά μου καλά, και τι σόι Θεός δεν ακούει τις προσευχές ενός 6χρονου;
Λυπάμαι πολύ που έπρεπε να αντιμετωπίσεις αυτή την τεράστια απώλεια σε τόσο μικρή ηλικία. Στέλνω μια μεγάλη αγκαλιά. Δεν μπορώ να αντικαταστήσω τη μαμά σου αλλά είμαι μαμά και έχω περίσσευμα από μαμαδισιες αγκαλιές.
Με συγκίνησες βαθιά με αυτό που είπες, “τι σόι Θεός δεν ακούει τις προσευχές ενός 6χρονου”…
Ο ανύπαρκτος, πες τους χαιρετίσματα.
Αν ο θεός τους είναι έτσι, να τον χαίρονται.
(Μετά από αντιστοιχη -πολύ ελαφρύτερη σε σχέση με την συγκλονιστική δική σου- εμπερία κι εγώ,
πάνω από 20 χρόνια τώρα, όποτε μπαίνω σε εκκλησία,
για το φολκλόρ, ας πούμε, ΠΟΤΕ λεφτά καταρχάς για κερί,
ΠΟΤΕ σταυρός, ΠΟΤΕ εικόνες).
Τα έχω απορρίψει όλα αυτά από καιρό. Πιστεύω στο ίδιο συμπέρασμα θα κατέληγα και χωρίς τα βιώματα μου, αλλά σίγουρα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο ή τουλάχιστον επιτάχυναν τη διαδικασία.
Απάντηση δεν έχω εύκαιρη αλλά ρε γαμώτο δάκρυσα μ’ αυτό το “θέλω να τον κάνω μόνο μια αγκαλίτσα μαμά και μετά ας φύγει πάλι” 😢
Κι εγώ βούρκωσα! 🥺 Θα είχα πάθει μεγάλο κοκομπλόκο και θα ήταν πολύ δύσκολο ν’απαντήσω χωρίς παραμύθια!
Ε ναι, κι εγώ. Πόση αγάπη και τρυφερότητα μέσα σε μια φράση…
Μα ναι, μια χαρά το χειρίστηκε η μαμά.
Στη συγκεκριμένη στιγμή με ένα μικρούλι που πονάει για το ζωάκι, τι να πεις; Πέθανε, χάθηκε για πάντα είναι στο χώμα,
αλλά τουλάχιστον θα ζει στη σκέψη μας;
Είναι 5,5 και κλαίει για ένα ζωάκι, ό,τι πιο τρυφερό.
Βάζεις τα δυνατά σου να το παρηγορήσεις και η σοβαρή κουβέντα θα έρθει πιο κατάλληλη στιγμή να την κάνεις.
Είναι λίγο όπως όταν τα “παραμυθιάζουμε”με τον Αη Βασίλη,
έιναι πιτσιρικάκια, ας’ τα να ζήσουν κάπως το μύθο τους.
Αχ! Ο τρίχρόνος γιος μου όταν πέθανε ο πεθερός μου, ζητούσε κλαίγοντας μια μεγάλη σκάλα για να μπορέσει ο παππούς να κατέβει από τον ουρανό…
Παιδί γνωστών ανέπτυξε φοβία, επειδή το ‘μας βλέπει’ το ερμήνευσε πολύ κυριολεκτικά και φοβόταν οτι όντως κάποιος τον κοιτάει το βράδυ.
Ναι κι εγώ νομίζω ότι ακόμα και σε οικογένειες θρήσκων δεν είναι καλη ιδέα να εισαγαγεις την έννοια της μετά θανατον ζωής, τουλάχιστον σε μικρή ηλικία. Τα παιδιά πρέπει να καταλάβουν ότι ο θάνατος είναι κάτι οριστικό αλλά και κάτι που δεν τα αφορά άμεσα. Δε νομίζω ότι το να τους λες ότι αυτοί που πεθαίνουν είναι κάπου όλοι μαζί ή με το θεό και ζουν παράλληλα με εμάς και μας βλέπουν τα βοηθάει σε κάτι, πιο πολύ τα μπερδεύει.
Και εμένα μου το είχαν πει αυτό για τον παπού μου και νόμιζα ότι με βλέπει στην τουαλέτα!! Απίστευτη ντροπή!
Ναι, εμένα έπαθε αυτήν την φοβία με τον Άγιο Βασίλη!!! Της είπα την αλήθεια και λέω δεν πειράζει, δεν θα τρελαθούμε εμείς για το πνεύμα των Χριστουγέννων!
Για όσους πιστεύουν σε κάποιο θεό και σε μεταθανάτια ζωή μην διαβάσουν παρακάτω. Είμαι κάθετη στο ότι δεν λέμε ποτέ ψέμματα στα παιδιά για ο, τιδήποτε και αν ρωτάνε. Απαντάμε μόνο σε ό, τι ρωτάνε και δεν επεκτεινόμαστε μόνοι μας, απαντάμε με απλά λόγια και όσες λεπτομέρειες καταλαβαίνουν ανάλογα με την ηλικία τους. Για τον θάνατο, δεν λέμε ποτέ ότι ο πεθαμένος έκανε κάτι από όσα κάνουμε εν ζωή (φεύγω, κοιμάμαι κλπ), δεν λέμε ποτέ ότι είναι κάπου που δεν είναι (ουρανό). Έχω φίλη που της είχαν πει ότι είναι στον ουρανό και μέχρι μεγάλη ηλικία πίστευε (με τρόμο) ότι… Διαβάστε περισσότερα »
Καταπληκτική η απάντησή σου. Έτσι ακριβώς πρέπει να μαθαίνουμε για τον θάνατο και μάλιστα να εξοικειωνόμαστε από πολύ μικροί. Έχω και εγώ ανάλογη φιλοσοφία και στάση. Ο θάνατος για τα έμβια όντα είναι η αναπόφευκτη μοίρα τους και η τραγικότητα του ανθρώπου έγκειται στο ότι γνωρίζει μόνο για το μέλλον του ότι μια μέρα θα πεθάνει.
Συλλυπητήρια για τον πεθερό σου! Μου αρέσει πολυ ο τρόπος που το ψειριστήκατε και ειδικά ότι επιτρέψατε στα παιδιά να βιώσουν το συναίσθημα του πένθους, και μάλιστα με τον δικό τους τρόπο!
Δεν είναι εύκολο και νομιζω ότι εκεί κόλλησε και η γραφουσα, επειδή ήθελε να προστατέψει την κόρη της από αυτό το δυσάρεστο συναίσθημα, και για αυτό της είπε πράγματα που δεν πιστεύει η ίδια.
Αγαπητή φίλη, καταρχάς οσον αφορά το ζήτημα της απώλειας, συμφωνώ με την αμπα οτι ο καθένας πρέπει να διαβάσει, να ψάξει την αντιμετώπιση που του ταιριάζει και να είναι έτοιμος, οπότε δε ξέρω αν η παράθεση μιας προσωπικής εμπειρίας απώλειας μπορεί να σε βοηθήσει. Παρόλα αυτά εγώ θα γραψω μία απο την πλευρά του παιδιού. (ακολουθεί σεντονι). Όταν ήμουν στο δημοτικό, ο παππούς μου απο την μεριά του μπαμπά μου ήταν άρρωστος και είχε μπει στο νοσοκομείο. Οι γονείς μου, προκειμένου να μην μένω χωρίς κάποιον να με προσέχει (εκείνοι πήγαιναν στο νοσοκομείο) και για να μη ταραζομαι λογω του… Διαβάστε περισσότερα »
Εδώ λένε “ψόφησε” αντί για πέθανε, τι να συναισθανθούν,
τι να πεις και τι να καταλάβουν…
Θυμάμαι κι εγώ μικρή να πεθαίνει το κοτοπουλακι που μου είχαν πάρει οι γονείς μου για Πάσχα και να πετάγομαι κάθε φορά που χτυπάει κουδούνι γιατί μου είχαν πει ότι θα έρθει απ’το νοσοκομείο με τις πατερίτσες. Το είχα πιστέψει. Αργότερα μου το αλλάξανε και μου είπαν ότι με κοιτάει παρέα με τον θεούλη απ’τον ουρανό. Βαθιά μέσα μου όμως κάτι δεν μου πήγαινε καλά. Για το πώς γεννιούνται παιδιά, μελισσούλες, λουλουδάκια και πελαργός. Για το σεξ, μόκο. Υπερπροστασία και κουκούλωμα για όλα τα θέματα. Θεωρούσα ότι τα πράγματα προφανώς και είναι όπως μου τα λένε εκείνοι γιατί τους εμπιστεύομουν,… Διαβάστε περισσότερα »
Παρατηρώ ότι οι γονείς έχουμε πάντα αγωνία να μην στενοχωρηθεί το παιδί μας. Εφόσον όμως αναπόφευκτα τα παιδιά μας θα βιώσουν τη θλίψη πολλές φορές στη ζωή τους, θα πρέπει να τους διευκολύνουμε να την εκφράζουν και όχι να την ξορκίζουμε, ώστε να μπορούν και να την ξεπερνούν. Για τον θάνατο προτείνω να είμαστε ειλικρινείς, όπως σωστά τα λέει το άρθρο που ανέφερε η Λένα. Στο γιο μου που είναι 4 έχω μιλήσει ξεκάθαρα για το θέμα με αφορμή τον θάνατο ενός θείου μου. Κάπου άκουσε ότι οι νεκροί πάνε στον ουρανό και με ρώτησε. Του είπα κάποιοι άνθρωποι το… Διαβάστε περισσότερα »
Θα μπορούσες, αλλά κι αυτός ο τρόπος που βρήκες φαίνεται να την ηρέμησε. Παιδάκι προσχολικής ηλικίας είναι, αν θα της πεις ότι πήγε στον ουρανό ή στο χώμα, να τρώνε τα σκουληκάκια και να μεγαλώνουν τα χορταράκια, μικρή σημασία έχει, κατά την άποψή μου, από τη στιγμή που θα έρθει η ώρα που θα μάθει τι συμβαίνει όταν πεθαίνει κάποιος. Το σημαντικό είναι ότι δεν της είπες πως μετακόμισε αλλού ή την άλλη την κουταμάρα που λένε οι μεγάλοι στα παιδιά άμα πεθάνει η γιαγιά, “πήγε ταξίδι”. Το παιδί θα περιμένει να γυρίσει από το ταξίδι, φυσικά. Και νομίζω πως… Διαβάστε περισσότερα »
Έχοντας χάσει τον πατέρα μου όταν ήμουν 4 ετών, μεγάλωσα με ατάκες του στυλ “Είναι δίπλα στον Θεό” , “Ο Θεός τον πήρε γιατί ήταν πολύ καλός”, “Είναι ψηλά στον ουρανό για να σε προσέχει”. Στα 13 μου ξεκίνησα να αναρωτιέμαι αν υπάρχει θεός και σύντομα κατέληξα πως δεν πιστεύω σε αυτόν και δεν συμφωνώ με πολλά από αυτά που λέει η ορθοδοξία. Ήμουν ακόμα παιδί. Και με θυμάμαι να πληγώνομαι με τα ψέματα που άκουγα τόσα χρόνια. Ειδικά αυτό το “Είναι στον ουρανό και σε προσέχει” με πλήγωσε πιο πολύ από όλα. Γιατί δεν είναι στον ουρανό. Και δεν… Διαβάστε περισσότερα »