Αγαπητή Α, μπα, Σπουδάζω σε μυστηριώδη χώρα της Βόρειας Ευρώπης (Ελβετία) σε πρόγραμμα με φοιτητές από όλο τον κόσμο. Σε παρέα πολυεθνική (παρούσα και μια Ινδή, σημαντικό για τη συνέχεια της ερώτησης) συζητάγαμε για ιθαγενείς πληθυσμούς και την καταπίεση που έχουν υποστεί ανά τους αιώνες. Θέλοντας να αναφερθώ στους ιθαγενείς της Αμερικής, χωρίς να το σκεφτώ ιδιαίτερα, είπα ‘Indians’, μεταφράζοντας το ελληνικό ‘Ινδιάνοι’. Κι εκεί ήταν που η Ινδή φίλη γύρισε με απορία και με κοίταξε, οπότε ζήτησα συγγνώμη και είπα ότι μετέφρασα τον ελληνικό όρο χωρίς να το σκεφτώ, και το διόρθωσα σε ‘Native Americans’. Αυτό το περιστατικό με έβαλε σε σκέψεις, αγαπημένη Α, μπα. Η Ινδή φίλη δεν μου είπε τίποτα άλλο, αλλά εγώ αναρωτιέμαι: είναι προβληματικό (ή μήπως και ρατσιστικό) που λέμε ‘Ινδιάνος’ στα ελληνικά, δεδομένου του ότι διακρίνεται από το ‘Ινδός’ ως λέξη; Κι αν είναι ρατσιστικό, μήπως πρέπει να το αντικαταστήσουμε; Ξέρω ότι μπορεί να περιγραφεί περιφραστικά ως ‘Ιθαγενής της Αμερικής’, αλλά ακόμα κι η ελληνική Wikipedia, ενώ έχει αυτόν τον τίτλο, τελικά μέσα στο άρθρο (https://cutt.ly/zjdUqYz) όλο για Ινδιάνους λέει. Ειλικρινά δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι μπορεί να υπάρχει λανθάνων ρατσισμός σ’ αυτή τη λέξη πριν βρεθώ σε πολυεθνικό περιβάλλον. Σ’ ευχαριστώ πολύ!
-Καταλάθος ρατσίστρια (;;;)
Τους κατοίκους της Ινδίας τους λέμε Ινδούς, όχι Ινδιάνους. Ο Ινδιάνος στα αγγλικά είναι Native American. Ο Ινδός στα αγγλικά είναι Indian. Άρα δεν μετέφρασες τον ελληνικό όρο.
Η λέξη «Ινδιάνος» έχει προκύψει από τη μπερδεψούρα του Κολόμβου που όταν έφτασε στην Αμερική νόμιζε ότι είχε φτάσει στην Ινδία.
« Το 1492, ο Κολόμβος αναχωρεί από την Ισπανία με τρία πλοία για να φτάσει στην Ασία πλέοντας δυτικά προς τον άγνωστο ακόμα τότε Ατλαντικό Ωκεανό. Όταν ανακάλυψε τις Αντίλλες, πίστεψε πως είχε φτάσει στην Ινδία. Οι φυλές που συνάντησε εκεί, πίστεψε πως ήταν Ινδοί γηγενείς, ονομάζοντας όλες τις χώρες τους συνολικά ως Ινδίες. Αν και μετά από λίγα χρόνια έγινε αντιληπτό πως ο Κολόμβος δεν είχε φτάσει στην Ασία αλλά σε μια νέα άγνωστη ήπειρο, η ονομασία για τους αυτόχθονες είχε παραμείνει από τους Ισπανούς ως Ινδοί.
Από εκεί προκύπτει και η ελληνική ονομασία “Ινδιάνοι” η οποία είναι διαφορετική από την ονομασία “Ίνδοί” ώστε να μην συγχέονται οι δύο αυτοί πληθυσμοί, κάτι που δεν συμβαίνει στις γλώσσες των πρώην αποικιοκρατικών δυνάμεων καθώς χρησιμοποιούν την ίδια ονομασία και για τους δύο (“Indio” στα Ισπανικά, “Indiano” στα Πορτογαλικά “Indian” στα Αγγλικά) προσθέτοντας απλά τον προσδιορισμό “Αμερικανός” όταν θέλουν να αναφερθούν σε εκείνους που στα ελληνικά λέμε “Ινδιάνους” αν και στα αγγλικά έχει καθιερωθεί επίσης το “Ιθαγενείς Αμερικανοί” (Native Americans).»
Τίποτα το ρατσιστικό εδώ, πέρα από τον Κολόμβο τον ίδιο, μάλλον.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Μπερδεύτηκε και αυτή σαν τον Κριστομπάλ Κολόμπο
Αν οι Native Americans που δεν δέχονται τον ορο Indians στα αγγλικά, μάθαιναν ότι στα Ελληνικά του λέμε Ινδιανους (όχι Ινδούς, Οκ,αλλά με την ίδια βαση της λεξης) δεν ξέρω αν θα συμφωνούσαν με την Λενα ότι δεν βρίσκουν κάτι ρατσιστικό με την ονομασία.
Ο Κολόμβος έκανε το λάθος το 1492 και εμείς επιμένουμε να αποκαλούμε τους ανθρώπους βαση αυτού του λάθους εν έτη 2021 στην Ελλάδα. Ε δεν το λες και culturally sensitive, συγγνώμη.
Παρόλο την όντως ατυχή προέλευση της λέξης, δεν νομίζω ότι η λέξη “Ινδιάνος” όπως χρησιμοποιείται σήμερα έχει αρνητική και περιφρονητική χροιά. Το αντίθετο μάλιστα, καθώς απεικονίζει τον θαυμασμό για την απεγνωσμένη και λυσσαλέα αντίσταση απέναντι στους Λευκούς αποικιοκράτες. Ο “Ινδιάνος” σήμερα είναι αυτός που αμύνεται ηρωικά, σε έναν αγώνα που ξέρει ότι πιθανότατα είναι ήδη χαμένος.
Σε κάτι τέτοιες υποθετικές περιπτώσεις (την άποψη των native indians για το πώς αποκαλούνται στα ελληνικά εν προκειμένω), κάνουμε κάποιοι το θεμελιώδες λάθος να πιστεύουμε ότι υπάρχει ένα ενιαίο σώμα (οι απανταχού ιθαγενείς της Αμερικής/Ινδιάνοι) το οποίο έχει μια κοινή άποψη και ανησυχούμε μήπως το σώμα αυτό θίγεται. Και στην προσπάθειά μας αυτή, αντιλαμβανόμαστε τα άτομα σαν μια αδιαφοροποίητη μάζα. Είναι σαν να λέμε ότι οι Έλληνες θα έβρισκαν προσβλητικη την χρήση του όρου “Greeks” , αντί για “Hellenes” πχ, επειδή δεν είναι “culturally sensitive”. Ναι, κάποιος που ανήκει σε φυλή του Αμαζονίου, ή κάποιος που ζει σε ένα οροπέδιο… Διαβάστε περισσότερα »
Θα; My name is Katetina and I am HELLENE (δείτε το βίντεο όσοι δεν ξέρετε το ρεφερενς). Όπως είδες ούτε για τους Έλληνες μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει εννιαίο σώμα αλλά υπάρχει κιόλας. Είναι το ελληνικό κράτος. κάποιες χώρες στην μυστηριώδη Β. Ευρώπη έχουν την τάση τα τελευταία χρόνια να χρησιμοποιούν το Hellas παρά τα ομόηχα του γκρις για τέτοιους λόγους. Πως να το κάνουμε η εθνική/εθνοτική/ φυλετική ταυτότητα είναι βασικό κομμάτι του εαυτού μας, τουλάχιστον για κάποιους. Σίγουρα δεν έχουμε κράτος/έθνος Ινδιάνων άλλα κάτι θα υπάρχει σαν ένωση σύλλογος κάτι ή ακόμη και πως θα αναφερθεί η επίσημη κυβέρνηση… Διαβάστε περισσότερα »
Δεν αμφισβητώ ότι υπάρχει μια φαντασιακή κατασκευή που ονομάζεται “εθνοτική” ταυτότητα η οποία μπορεί να έχει διαφορετικό βαθμό σημαντικότητας άμεσα στα άτομα. Η κατασκευή αυτή ωστόσο δεν είναι ενιαία -καθε άτομο που είναι “Έλληνας” πχ δεν αντιλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο την “ελληνικότητα”. Εμείς εδώ λέμε αν η χρήση του όρου “Μπλε” θίγει τα άτομα που προσδιορίζονται ως “Μπλε” . Και για να το κάνουμε αυτό υποθέτουμε ότι τα άτομα αυτά θα πρέπει να έχουν ίδια άποψη και μάλιστα της μορφής (Ναι/Όχι). Και επιχειρηματολογουμε κατά πόσο οι ουδέτερη λέξη που χρησιμοποιούμε (το Μπλε) τα θίγει. Όταν αναφέρεσαι σε αυτοπροσδιορισμο, το… Διαβάστε περισσότερα »
Δεν είναι το ίδιο πάντως το Hellas/ Greece με το Native Americans/ Indians. Υπάρχουν ένα σωρό κράτη που η διεθνοποιημένη ονομασία τους είναι άσχετη με το πώς αποκαλούν οι ίδιοι τον εαυτό τους, δηλαδή βγαίνει από άλλη ρίζα. Η Φινλανδία λέγεται Σούομι και η Γερμανία Ντόιτσλαντ, ας πούμε. Αλλά κανείς δεν προσβάλλεται αν οι ξένοι τους αποκαλούν αλλιώς, εκτός κι αν υπάρχει ιστορική τραγωδία που δυσκολεύει τα πράγματα. Αυτό συμβαίνει στην περίπτωση των “Ινδιάνων”. Έχω διαβάσει κάπου, αλλά δεν το έχω διασταυρώσει, πως ορισμένοι δε δέχονται ούτε το Native Americans, γιατί και το όνομα “Αμερική” δόθηκε στην ήπειρο από τους… Διαβάστε περισσότερα »
Νομίζω κάνεις την τρίχα τριχιά. Εκανες λάθος στον όρο μπερδεύοντας τον ελληνικό όρο με τον αγγλικό. Καθόλου ρατσιστικό δεν είναι το Ινδιάνος, είναι ο τρόπος που το λέμε στην Ελλάδα. Η ινδή συμφοιτήτριά σου μάλλον ξαφνιάστηκε παρά προσβληθηκε.
Geography has left the chat. Πρώτα από όλα, η Ελβετία είναι στην Κεντρική Ευρώπη. Κατά δεύτερον, αν είπες σκέτο Indians, είναι προφανές ότι δεν κατάλαβε τι εννοούσες. Σε όποια κείμενα έχω δει που αναφέρονται στους ιθαγενείς πληθυσμούς της Αμερικής τους λένε ως Indian Americans ή Native Americans. Στα ελληνικά καταλαβαίνουμε τη διαφορά, αλλά στα αγγλικά πρέπει να το ξεκαθαρίσεις.
Τσούλησε τόσο ψηλα η Ελβετία που είναι πλέον Βόρεια Ευρώπη?
Θα διαφωνίσω με την απάντηση. Το Ιndians δεν σταμάτησε να χρησιμοποιείται γιατί μπερδεύονταν οι Αμερικάνοι για το αν μιλάνε για Native Americans ή για Ινδούς αλλά επειδή οι Ιθαγενείς Αμερικανοί δεν θέλουν να χαρακτηρίζονται με βάση την ονομασία που τους έδωσε ένας αποικιοκράτης καθώς η αποικιοκρατία ήταν μεγάλη πληγή για τον πολιτισμό τους. Οπότε πιστεύω αντίστοιχα καλό θα ήταν να μην χρησιμοποιούμε και τον όρο Ινδιάνοι, ακόμα και αν στα Ελληνικά υπάρχει άλλη λέξη για τους Ινδούς.
Έχεις περισσότερα κοινά με τον Κολόμβο απ’ όσα νομίζεις. Για παράδειγμα την Ελβετία. Μήπως νομίζεις πως είσαι στην Ελβετία αλλά είσαι σε άλλη χώρα τελικά? Διότι η Ελβετία είναι δυτικοκεντρικά της Ευρώπης και όχι βόρεια.
Βόρεια Ευρώπη είναι η Δανία , το Ην. Βασίλειο , Σουηδία , Φιλανδία ,Νορβηγία , Ιρλανδία κλπ ,μην τα γράψω όλα, είναι πολλά… Δυτική Ευρώπη είναι Γαλλία, Βέλγιο ,Γερμανία ,Αυστρία ,Λιχνενσταιν ,Λουξεμβούργο, Ολλανδία.
Εκτός αν είδες τα πολλά χιόνια στο Σαμονί και τις ψηλές Άλπεις και σκέφτηκες “δεν μπορεί , κρύο έχει ,χιόνια πολλά έχει , κάπου στη Σκανδηναβία ή έστω βόρεια είμαι.”
Γιατί τόση ειρωνεία;
Γενικά, καλό είναι να αποκαλείς μια ομάδα με βάση το πως θέλει να αποκαλείται. Τώρα για τους όρους ομπρέλα πάντοτε θα υπάρχουν θέματα. Σίγουρα ο όρος Ινδιάνος δεν είναι και ο σωστότερος.
Στη φοβερή σειρά διαλέξεων “19 μικρά μαθήματα για ένα μεγάλο κόσμο” όπου η καταπληκτκή ιστορικός Ευθυμίου κάνει μια σύντομη περιγραφή της ιστορίας της ανθρωπότητας από τότε που ο άνθρωπος ήταν κυνηγός μέχρι σήμερα, αναφέρει αυτό που λέει η Λένα, πως ονομάστηκαν Ινδοί γιατί νόμισαν πως έφτασαν στην Ινδία από άλλο δρόμο και επιλέον αναφέρει ότι (πέραν του ότι στην Αμερική ονομάζονται native Americans) στην αγγλική ορολογία υπάρχει μέχρι σήμερα ο όρος Indians για τους Ινδιάνους που συγχέεται με τους Ινδούς και αυτό αποτελεί παράλειψη διόρθωσης του αγγλικού λεξιλογίου. Και μάλιστα σχολιάζει ότι είναι περίεργο που μέχρι σήμερα μετά από τόσα… Διαβάστε περισσότερα »
Είναι όμως σίγουρα μυστηριώδης.