Αν ζητήσεις από μαμά (δημοσιογράφο) να σου γράψει για τα ψέματα γύρω από την μητρότητα μπορεί να σου γράψει ατελείωτες σελίδες. Αστείες ιστορίες, βαριές ιστορίες, διδακτικές ιστορίες και αλήθειες πολλές. Εκτός από αυτό έχω- αλήθεια -γράψει άλλα τρία 800αρια. Επειδή, όμως, περνάω τα 40 με πολύ πάθος, με πολλές αλήθειες στη ζωή μου και συναισθήματα που δεν περίμενα να νιώσω τώρα και δεν έχουν να κάνουν με το παιδί μου απόλυτα, αποφάσισα τελικά να ξεκινήσω την αλήθεια μου για τα ψέματα της μητρότητας με τη δική μου μαμά.
Βάζοντας να παίζει στο αυτοκίνητο Κραουνάκη κι Αλεξίου καθοδόν μαζί της για το πασχαλινό τραπέζι κι ακούγοντας την ξανά να τραγουδάει τους στίχους με το ίδιο πάθος που έκανε όταν ήταν κι εκείνη 40 με εμάς στο πίσω κάθισμα, βίωσα μια στιγμή αποκάλυψης. Η μητέρα μου δεν μου είπε ποτέ κανένα ψέμα για τη μητρότητα. Δεν μου είπε «κάνε παιδί», δεν με έκανε να πιστέψω ότι η ζωή όπως την ξέρω σταματά μετά τα παιδιά, ούτε πως πρέπει να μεταμορφωθώ σε καρικατούρα «Ελληνίδας μάνας» αμέσως μόλις γεννήσω. Εκείνη τη στιγμή τραγουδήσαμε δυνατά «ζωή μισή δεν θέλω πια να ζω» και κατάλαβα ότι με έμαθε να μην ζω μίζερα, να μην ζω χωρίς ελευθερία ακόμα κι όταν επιλέγω να την «σπαταλήσω», χωρίς την ευθύνη των επιλογών μου, χωρίς πάθος για ό,τι επιλέξω. Κι όσο ο περίγυρος κάποτε έβαζε στο κοριτσίστικο κεφάλι μου το «πρέπει να γίνεις μάνα», «η γυναίκα ολοκληρώνεται με το παιδί» και «η μάνα γίνεται θυσία», εγώ κλωτσούσα γιατί μου ήταν ξένο.
Είναι ακόμα η ίδια που ήταν και πριν, έχοντας ανακαλύψει ότι είναι πιο δυνατή και έχοντας κερδίσει δύο νέες σχέσεις στη ζωή της. Αυτή που έχει με το παιδί της και αυτή που απέκτησε και πάλι με τον εαυτό της.
Κι όταν έγινα μαμά και πονούσα επειδή δεν καταλάβαινα γιατί τους πρώτους μήνες – και κάτι χρόνια (!)- μετά τη γέννα ένιωθα συχνά μια μιζέρια, ένιωθα ότι έχω αλλάξει κι «έξω από τα νερά» μου, δεν συνειδητοποιούσα ότι η πίεση ερχόταν από την τελειομανία που είχα ασυνείδητα επιλέξει για να ανταπεξέλθω στις απαιτήσεις της καθημερινότητάς ως νέα μαμά και την παιδοκεντρική προσέγγιση που μου πούλαγε η εποχή για τη γονεϊκότητα.
Πολλές μέθοδοι διαπαιδαγώγησης, πολλές απαντήσεις σε ερωτήματα που κάποτε οι γονείς μας δεν έκαναν, αλλά και μεγάλη εξέλιξη για την σωστή συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και πολλές ώρες τύψεων, ενοχών και απελπισίας. Όσα δεν είδαμε τις μαμάδες μας να νιώθουν- επειδή το έκρυβαν ή επειδή είχαν την άγνοια της ηλικίας και της εποχής τους- κι όσες αλήθειες δεν μας είπαν με λέξεις, τώρα τις βρίσκουμε μπροστά μας. Κι εκείνες απελπίστηκαν, ένιωσαν ότι θα τα παρατήσουν, ένιωσαν ότι τελικά δεν είναι μόνο το παιδί που φέρνει ευτυχία, ότι θέλουν κι άλλα για να μην ζουν μισές ζωές. Θέλουν έρωτα, πάθος, καριέρες, ταξίδια, φίλους, απολαύσεις.
Όλα όσα ταυτόχρονα μας ζητά η πατριαρχική αντίληψη να εγκαταλείψουμε επειδή δεν ταιριάζει στις μαμάδες. Κι όσο ποτισμένο κι αν είναι το κεφάλι της μαμάς του 2022 με αυτές τις απόψεις, τόσο το παιδί θα την απελευθερώνει καθημερινά. Θα της ζητά με κάθε του κύτταρο να είναι ευτυχισμένη για να είναι κι εκείνο. Και μια μέρα θα αποφασίσει να μην πει το μεγαλύτερο ψέμα για τη μητρότητα στον εαυτό της. Είναι ακόμα η ίδια που ήταν και πριν, έχοντας ανακαλύψει ότι είναι πιο δυνατή και έχοντας κερδίσει δύο νέες σχέσεις στη ζωή της. Αυτή που έχει με το παιδί της και αυτή που απέκτησε και πάλι με τον εαυτό της.
Ανάμεσα στα ψέματα, στα παλιακά βλέμματα, στα «γιατί θήλασες τόσο», στα «εγώ δίνω μόνο αλεύρι ζέας στο παιδί μου» και στα «μια μαμά είναι έτσι και δεν είναι αλλιώς», απομυθοποιείς. Ανάμεσα στα «μην αφήσεις το παιδί να κλάψει», «η καισαρική δεν είναι φυσιολογική γέννα», «να θηλάσεις πάνω από ένα χρόνο τουλάχιστον», «η συγκοίμηση, ο αποκλειστικός θηλασμός και η αποκλειστική φροντίδα από τη μαμά τους πρώτους μήνες δυναμώνει τον δεσμό» ανακαλύπτεις όλα τα ψέματα που σου είπαν για την τέλεια μαμά.
Κι όταν τα μαιευτήρια δεν σου δίνουν την εμπειρία της γέννας που χρειάζεσαι, ο θηλασμός, ο ύπνος, τα ψωμάκια ολικής με αβοκάντο δεν πάνε όπως ήθελες κι έχεις κάτσει κι έξω από τη ΜΕΝ χωρίς να σκέφτεσαι τίποτα ενώ ταυτόχρονα σκέφτεσαι τα πάντα, νιώθοντας ο πιο αδύναμος άνθρωπος και ταυτόχρονα ο πιο δυνατός, αποδομείς μέσα στο κεφάλι σου όλες τις πατριαρχικές αντιλήψεις περί μητρότητας. Και την επόμενη φορά που θα συναντήσεις μια μαμά στην παιδική χαρά και θα σου κρύψει την αλήθεια της, θα της πεις τη δικιά σου και τότε θα σε κοιτάξει σαν να απελευθερώθηκε από τη σκέψη ότι δεν είναι «αρκετά μαμά». Κι όσο κι αν εξυπηρετεί η ιδέα της «τέλειας μαμάς» που ψωνίζει τα καλύτερα για το παιδί της, μια μέρα κάθε μαμά θα ανακαλύψει ότι η καλύτερη μέρα της ζωής της ήταν εκείνη που για δύο λεπτά τραγούδησε με το παιδί της «ένα πολύ παλιό τραγούδι, ε μαμά;».
Υ.Γ. Μια φίλη πρόσφατα με ρώτησε κάτι που δεν με είχε ρωτήσει κανείς τα τελευταία 5 χρόνια που είμαι μαμά. «Χάρηκες όταν γέννησες κι έγινες μαμά;». Τι πιο όμορφο να έχουν οι μαμάδες τον χώρο να απαντούν σε τέτοιες ερωτήσεις…
*Η Ιωάννα Χουλιαρά είναι δημοσιογράφος στις Αττικές Εκδόσεις.
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
Νιώθω τόση ανακούφιση διαβάζοντας τέτοια άρθρα! Είναι πράγματα που έχουμε στο μυαλό μας αλλά φοβόμαστε να μιλήσουμε ανοιχτά γι αυτά και να τα μοιραστούμε. Χαίρομαι που φεύγει επιτέλους αυτό το πέπλο από μπροστά μας. Δεν ξέρω αν έχει περάσει μέρα από τότε που έγινα κι εγώ μαμά, που να μην έχω αναρωτηθεί αν τα έκανα όλα καλά και σήμερα, και να μην έχω νιώσει ενοχές και για τα πιο απλά. Και αυτό το σφίξιμο στο στομάχι που πολλές φορές δε λέει να φύγει…