Το 2021 καταγράφηκαν δεκαεπτά γυναικοκτονίες που συγκλόνισαν το πανελλήνιο, όπως και πάνω από 5.805 καταγγελίες έμφυλης βίας. Η βία κατά των γυναικών έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις και όπως δείχνουν τα στοιχεία πενήντα γυναίκες χάνουν τη ζωή τους κάθε εβδομάδα λόγω οικογενειακής βίας στην Ε.Ε. Το να μπορεί μια γυναίκα να υπερασπιστεί τον εαυτό της είναι απολύτως αναγκαίο, καθώς η ανδρική βία αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία θανάτου γυναικών ηλικίας από δεκαέξι έως σαράντα τεσσάρων ετών.
Η αυτοάμυνα είναι απαραίτητη για τις γυναίκες και αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στο ευρύτερο πεδίο μελέτης των δυναμικών της βίας. Η σύγχρονη αυτοάμυνα τοποθετεί ως πρώτιστη προτεραιότητα την πρόληψη, την αντίληψη του κινδύνου και την αποφυγή. Οι γυναίκες προσπαθούν να θωρακίσουν τον εαυτό τους με γνώσεις και δεξιότητες που τις προστατεύουν ενάντια σε κάθε μορφής απειλή και βία.
«Ξεκίνησα τα μαθήματα όταν μια μέρα ένας άντρας πήρε την απόφαση να αρχίσει να με παρακολουθεί. Η παρακολούθηση κορυφώθηκε σε σημείο που για πρώτη φορά στη ζωή μου αισθάνθηκα τρομοκρατημένη. Η αστυνομία ήταν ανίκανη να με προστατέψει και έτσι αποφάσισα να ξεκινήσω τα μαθήματα αυτοάμυνας ως μια προσπάθεια για επιβίωση, τόσο σωματική όσο και ψυχολογική», αναφέρει η Ιωάννα όταν τη ρωτάω γιατί ξεκίνησε τα μαθήματα.
«Ως γυναίκα, ιδίως όταν ήμουν νεότερη, που χρησιμοποιούσα πιο συχνά τα μέσα μαζικής μεταφοράς, έχω υποστεί παρενόχληση σε ακραίο βαθμό, αλλά δεν βρέθηκα ποτέ σε κάποια κατάσταση που θα χαρακτήριζα επικίνδυνη για τη ζωή μου, τουλάχιστον όχι μέχρι να ξεκινήσει ο άντρας εκείνος να με παρακολουθεί», συμπληρώνει.
Η αυτοάμυνα καθαυτή δεν είναι κάτι που μαθαίνει κανείς σε μονοήμερο ή διήμερο μάθημα ή σεμινάριο. Όσοι διαφημίζουν τέτοια, διδάσκουν μερικές τεχνικές αντιμετώπισης της βίας σε “αποστειρωμένο” περιβάλλον και με συγκεκριμένο τρόπο.
Ωστόσο, όσο απαραίτητο κι αν είναι να ξέρεις από αυτοάμυνα, όταν πέφτεις θύμα διαπροσωπικής βίας, δεν είναι εύκολο να χρησιμοποιήσεις τις γνώσεις σου. «Η αυτοάμυνα καθαυτή δεν είναι κάτι που μαθαίνει κανείς σε μονοήμερο ή διήμερο μάθημα ή σεμινάριο. Όσοι διαφημίζουν τέτοια, διδάσκουν μερικές τεχνικές αντιμετώπισης της βίας σε “αποστειρωμένο” περιβάλλον και με συγκεκριμένο τρόπο. Ουσιαστικά, επικεντρώνονται σε λίγες τεχνικές, συνήθως εύκολες ή εντυπωσιακές, που είναι πρακτικά μη εφαρμόσιμες σε μια πραγματική επίθεση λόγω έλλειψης ρεαλιστικών συνθηκών και επανάληψης υπό συνθήκες ψυχοσωματικής πίεσης. Δεν δίνουν έμφαση στην εφαρμογή της προσωπικής ασφάλειας των ανθρώπων σε πραγματικές καταστάσεις βίας», εξηγεί ο Ζαχαρίας Καπανταϊδάκης, δάσκαλος της κοινότητας του Combatives Group.
«Ελάχιστοι άνθρωποι έχουν γνώση των συνθηκών της πραγματικής βίας. Ένας εσφαλμένος χειρισμός ή απλώς μια εσφαλμένη συμπεριφορά (κουβέντα, κίνηση, ύφος, βλέμμα…) μπορεί να επιφέρει ακραία αντίδραση από τον επιτιθέμενο, που θα οδηγήσει σε μη αναστρέψιμο κακό. Εκπαιδεύουμε τα μέλη μας να αναγνωρίζουν τις πιθανές βίαιες περιστάσεις, να τις αποφεύγουν και, αν δεν μπορέσουν, τότε να πράξουν τα απαραίτητα ώστε να βγουν όσο το δυνατόν αλώβητοι από μια επίθεση απλής ή ακραίας βίας».
Πολλές είναι οι γυναίκες που έχουν απευθυνθεί σε σχολές krav maga, αυτοάμυνας και πολεμικών τεχνών για να μάθουν πώς να αντιμετωπίζουν την απειλή και τη βία στον δρόμο ή σε οποιοδήποτε άλλο περιβάλλον. Επίσης, το γυναικείο προσωπικό αεροπορικών και άλλων εταιρειών που ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των εργαζομένων, μητέρες που εκπαιδεύονται μαζί με τις κόρες τους ώστε να συμμετάσχουν πιο ενεργά στην ασφάλειά τους, μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες και νεαρά κορίτσια που θέλουν να αποκτήσουν επαρκείς γνώσεις άμυνας και αυτοπροστασίας.
«Η μεθοδολογία των μαθημάτων επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση πραγματικών συνθηκών βίας. Το αποτέλεσμα αυτών είναι η αλλαγή της ψυχοσύνθεσης των ασκούμενων και η ικανότητά τους να αντεπεξέλθουν σε απροσδόκητη επίθεση ωμής βίας με αμεσότητα και σιγουριά», λέει ο κ. Καπανταϊδάκης.
«Τα μαθήματα αυτοάμυνας τα ξεκίνησα γιατί ήθελα να μάθω να αυτοπροστατεύομαι. Μετά τη συναισθηματική και σωματική κακοποίηση που υπέστην από τον πρώην σύντροφό μου αποφάσισα να μην αφήσω ποτέ ξανά τον εαυτό μου εκτεθειμένο, χωρίς να ξέρει πώς να αμύνεται», αναφέρει η 27χρονη Σοφία, η οποία πηγαίνει σταθερά στα μαθήματά της τα τελευταία τρία χρόνια.
Η ίδια παραδέχεται πως την έχει βοηθήσει διότι έχει ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και την πίστη στις δυνάμεις της. Ωστόσο, κάθε γυναίκα που έχει αντιμετωπίσει έναν μαινόμενο άντρα γνωρίζει πολύ καλά τα όριά της. «Υπάρχουν γυναίκες που έχουν αντιμετωπίσει ή θεωρούμε ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν επιτυχώς έναν αγριεμένο άνδρα. Όμως αυτές είναι ελάχιστες. Ακόμα και εκπαιδευμένες γυναίκες δεν το έχουν καταφέρει. Αναφερόμαστε σε εκείνες που νόμιζαν ότι έχουν εκπαιδευτεί επαρκώς, μόνο και μόνο για να διαπιστώσουν ότι βρέθηκαν σε ακόμα δυσκολότερη θέση από αυτήν που θα βρίσκονταν ούσες ανεκπαίδευτες», συνεχίζει ο κ. Καπανταϊδάκης.
«Κατά την άποψή μας, για να μπορέσει μια γυναίκα να αντιμετωπίσει τέτοιο ενδεχόμενο, πρέπει να εκπαιδευτεί εκτενώς και με την κατάλληλη προσέγγιση, που σίγουρα δεν είναι αθλητική. Αν δεν είναι σωστά προετοιμασμένη, οι πιθανότητες να αποφύγει τη βία ή να ξεφύγει από αυτήν είναι ουσιαστικά ελάχιστες».
— Άρα τι πρέπει να κάνει μια γυναίκα για να μη γίνει θύμα;
«Πρέπει να εκπαιδευτεί στα σωστά Πρωτόκολλα Προσωπικής Ασφάλειας και Αυτοπροστασίας τόσο καλά ώστε οι διδασκόμενες πρακτικές να της γίνουν συνήθεια. Τέλος, πρέπει να ξέρει πότε μπορεί να καταφύγει στην αυτοάμυνα».
Πολύ σημαντική είναι η αλλαγή και η αυτοπεποίθηση που νιώθουν οι γυναίκες μετά από μαθήματα αυτοάμυνας.
«Αυτό που νιώθω έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια που παρακολουθώ τις προπονήσεις είναι πως σε περίπτωση που χρειαστεί να εφαρμόσω αυτά που έμαθα, θα παλέψω με νύχια και με δόντια. Και αν δεν καταφέρω να επιβιώσω (που σίγουρα θα έχω περισσότερες πιθανότητες απ’ ό,τι πριν ξεκινήσω τις προπονήσεις, που με το πρώτο χαστούκι θα πάγωνα), το σίγουρο είναι πως θα δυσκολέψω αρκετά τον τύπο που θα αποφασίσει να μου κάνει κακό», λέει η Ιωάννα.
«Επίσης, είμαι παρατηρητική όταν κυκλοφορώ έξω. Ακούγεται απλό, αλλά δεν είναι. Το να είσαι παρατηρητικός μπορεί να σε γλιτώσει από πολλά, κυρίως όμως με τη στάση σου αυτή δείχνεις σε ένα αρπακτικό ότι δεν είσαι εύκολο θύμα», συμπληρώνει.
Το κυριότερο που αποκτούν οι γυναίκες με το πρόγραμμά είναι η αυτογνωσία, όπως παραδέχεται ο κ. Καπανταϊδάκης. «Επειδή εκπαιδεύονται με άνδρες, μαθαίνουν πολύ γρήγορα πώς να αμύνονται και δεν τρέφουν αυταπάτες. Δεν χαϊδεύουμε τα αυτιά κανενός, γιατί μόνο έτσι είναι τίμιο το αποτέλεσμα».
«Έχω υπάρξει θύμα κακοποίησης στο παρελθόν», αναφέρει η Έβελιν, μία ακόμα μαθήτρια αυτοάμυνας. «Το βασικότερο πράγμα που έμαθα είναι ο εαυτός μου. Οι δυνατότητές μου και οι αδυναμίες μου. Αυτό, σε συνδυασμό με τους τρόπους να αναγνωρίζω και να αποφεύγω (ή, αν δε γίνεται αλλιώς, να αντιμετωπίζω) τον κίνδυνο, μου έδειξαν έναν εντελώς καινούργιο τρόπο να βλέπω τα πράγματα. Πλέον δεν είμαι αφελής και ταυτόχρονα είμαι πιο σίγουρη όταν βγαίνω έξω γιατί ξέρω τι να προσέχω. Για να μην αναφερθώ στα οφέλη από την αλλαγή στο σώμα και την ψυχολογία μου λόγω της γυμναστικής».
Όταν ζητάω από τον κ. Καπανταϊδάκη να μου εξηγήσει πώς είναι δομημένο ένα μάθημα αυτοάμυνας, μου απαντάει: «Ξεκινάει πάντα με προθέρμανση, για να αποφύγουμε τον αυτοτραυματισμό. Ακολουθούν ασκήσεις ενδυνάμωσης, εκρηκτικότητας και “οικοδόμηση πνευματικής πρόθεσης”. Συνεχίζουμε με την αντιμετώπιση ρεαλιστικών επιθέσεων και κλείνουμε πάντα με συζήτηση μεταξύ των παρευρισκομένων και του εκπαιδευτή για το τι τους έκανε εντύπωση για τον εαυτό τους ή τους άλλους στην προπόνηση. Χαιρετιόμαστε πάντα σαν καλοί φίλοι και φίλες και αναχωρούμε».
Ακολουθήστε την Α,ΜΠΑ; στο Google News
